The Name of the City – Social Memory and Oblivion: Wrocław Case

• Authors: Kamilla Biskupska

Title variants

PL

Nazwa miasta – pamięć społeczna i zapomnienie. Przypadek Wrocławia

Abstracts

PL

W artykule autorka stawia pytanie o rolę studiów nad ojkonimami w badaniach nad pamięcią społeczną. Omawiane w artykule zagadnienie to relacja między minioną (i kulturowo obcą) nazwą miasta a współczesnym konstruowaniem jego przeszłości i współczesnej tożsamości. Głównym wątkiem analizy jest konstruowanie obecności/nieobecności przedwojennej nazwy Breslau we współczesnych dyskursach elit i mieszkańców Wrocławia. Dla zaprezentowania zagadnienia autorka analizuje przykłady strategii dyskursywnych pochodzących z dyskursu akademickiego (historycznego i literaturoznawczego) oraz potocznego dyskursu mieszkańców Wrocławia (trzydzieści pogłębionych wywiadów narracyjnych).

EN

In this paper, the author raises the question about the role of the study of oiconyms in the memory studies approach. The problem presented is the relationship between the city’s past (and culturally alien) name and the contemporary construction of its past and modern identity. The main thread discussed is the construction of the presence/absence of the pre-war name Breslau in the contemporary discourses about the city’s past of Wrocław’s elites and inhabitants. To present the issue the author analysed samples of the discursive strategies derived from academic (historical and literary) discourses and from colloquial discourses of Wrocław inhabitants (thirty in-depth narrative interviews).

Keywords

PL

nazwa miasta; pamięć społeczna; zapomnienie; analiza dyskursu; Breslau; Wrocław; „Ziemie Odzyskane”

EN

city name; social memory; oblivion; discourse analysis; Breslau; Wrocław; “Recovered Territories”

• Publisher: Polska Akademia Nauk. Instytut Slawistyki PAN
• Journal: Acta Baltico-Slavica
• Year: 2022
• Volume: 46

Dates

published

2022

Contributors

author

Kamilla Biskupska

• Uniwersytet Wrocławski [University of Wrocław], Wrocław

• https://orcid.org/0000000261203405

References

• Alexis, W. (2018). Francuzi na przedpolach Wrocławia w 1806 roku (A. Wziątek, Trans.). In K. Ruchniewicz & M. Zybura (Eds.), Orbis Wratislaviae: Wrocław w relacjach dawnych i współczesnych (pp. 57–60). Via Nova.
• Biskupska, K. (2020). “A beautiful flourish”: The foundation story of Wroclaw (and Wroclaw residents). tekst i dyskurs – text und diskurs, 13, 43–62. https://doi.org/10.7311/tid.13.2020.03
• Browarny, W. (2019). Historie odzyskane: Literackie dziedzictwo Wrocławia i Dolnego Śląska. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
• Chlebda, W. (2018). Pamięć a język: Zarys relacji. In W. Czachur (Ed.), Pamięć w ujęciu lingwistycznym: Zagadnienia teoretyczne i metodyczne (pp. 56–67). Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego. https://doi.org/10.31338/uw.9788323530077.pp.56-68
• Choroś, M. (2009). Rola nazw miejscowych w oswajaniu przestrzeni społecznej. In E. Nieroba, A. Czerner, & M. S. Szczepański (Eds.), Między nostalgią a nadzieją: Dziedzictwo kulturowe w ujęciu interdyscyplinarnym (pp. 97–106). Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.
• Czachur, W. (2011). Dyskursywny obraz świata: Kilka refleksji. tekst i dyskurs – text und diskurs, 4, 79–99.
• Czajkowski, P., Pabjan, B., & Zuber, M. (Eds.). (2015). Pamięć a przestrzeń [Special issue]. Forum Socjologiczne, 6.
• Davies, N. (2002). Foreword. In N. Davies & R. Moorhouse, Microcosm: Portrait of a Central European city (pp. xv–xix). Jonathan Cape.
• Dolińska, K., & Makaro, J. (2013). O wielokulturowości monokulturowego Wrocławia. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
• Dutkiewicz, R. (2018). Wrocław – miasto otwarte. In K. Ruchniewicz & M. Zybura (Eds.), Orbis Wratislaviae: Wrocław w relacjach dawnych i współczesnych (p. 6). Via Nova.
• Gemra, A. (2013). Eberhard Mock na tropie: Breslau/Wrocław w powieściach Marka Krajewskiego. In M. Ursel & O. Taranek-Wolańska (Eds.), Śląskie pogranicza kultur (Vol. 2, pp. 119–144). Wydawnictwo Atut.
• Handke, K. (2009). Socjologia języka. Wydawnictwo Naukowe PWN.
• Hirszowicz, M., & Neyman, E. (2001). Społeczne ramy niepamięci. Kultura i Społeczeństwo, 45(3–4), 23–48.
• Hytrek-Hryciuk, J. (2019). Między prywatnym a publicznym: Życie codzienne we Wrocławiu w latach 1938–1944. Via Nova.
• Kiedroń, S. (2018). Bresław oczami socjolingwisty. In I. Borkowski, A. Lewicki, & P. Urbaniak (Eds.), “Jestem kulturowym mieszańcem i to mi się podoba…”: Książka jubileuszowa dedykowana Andrzejowi Zawadzie z okazji 70. rocznicy urodzin (pp. 327–350). Libron.
• Kotyńska, K. (2015). Lwów: O odczytywaniu miasta na nowo. Międzynarodowe Centrum Kultury.
• Kubicki, P. (2010). Nowi mieszczanie – w poszukiwaniu nowych tożsamości miejskich. In M. Madurowicz (Ed.), Wartościowanie współczesnej przestrzeni miejskiej (pp. 57–65). Wydział Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego; Urząd Miasta Stołecznego Warszawy.
• Kwiatkowski, P. T. (2014). Niepamięć. In M. Saryusz-Wolska & R. Traba (with J. Kalicka) (Eds.), Modi memorandi: Leksykon kultury pamięci (pp. 272–274). Wydawnictwo Naukowe Scholar.
• Landry, R., & Bourhis, R. Y. (1997). Linguistic landscape and ethnolinguistic vitality: An empirical study. Journal of Language and Social Psychology, 16(1), 23–49. https://doi.org/10.1177/0261927X970161002
• Palica, M. (2016). Wrocław 1916: Kronika miasta w czasie wielkiej wojny. Wydawnictwo Atut.
• Potter, J. (1996). Representing reality: Discourse, rhetoric and social construction. Sage.
• Praczyk, M. (2018). Pamięć środowiskowa we wspomnieniach osadników na “Ziemiach Odzyskanych”. Wydawnictwo Instytutu Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
• Purchla, J., & Galusek, Ł. (2017). The question of maturity: Professor Jacek Purchla interviewed by Łukasz Galusek. Herito: Dziedzictwo, kultura, współczesność / Heritage, culture & the present, 2017(29), 12–25.
• Ruchniewicz, K., & Zybura, M. (Eds.). (2018). Orbis Wratislaviae: Wrocław w relacjach dawnych i współczesnych. Via Nova.
• Rutkowski, M., & Skowronek, K. (2020). Onomastyczna analiza dyskursu. Wydawnictwo Akademii Górniczo-Hutniczej.
• Schedel, H. (2018). Bressla (A. Wziątek, Trans.). In K. Ruchniewicz & M. Zybura (Eds.), Orbis Wratislaviae: Wrocław w relacjach dawnych i współczesnych (pp. 8–9). Via Nova.
• Schlögel, K. (2016). In space we read time: On the history of civilization and geopolitics (G. Jackson, Trans.). Bard Graduate Center.
• Sendyka, R. (2016). Niepamięć albo o sytuowaniu wiedzy o formach pamiętania. Teksty Drugie, 2016(6), 250–267. https://doi.org/10.18318/td.2016.6.14
• Stolz, T., & Warnke, I. H. (2016). When places change their names and when they do not: Selected aspects of colonial and postcolonial toponymy in former French and Spanish colonies in West Africa – the cases of Saint Louis (Senegal) and the Western Sahara. International Journal of the Sociology of Language, 2016(239), 29–56. https://doi.org/10.1515/ijsl-2016-0004
• Szacki, J. (1996). Polacy jako społeczeństwo. In E. Kobylińska, A. Lawaty, & R. Stephan (Eds.), Polacy i Niemcy: 100 kluczowych pojęć (pp. 185–191). Biblioteka “Więzi”.
• Szpociński, A. (1999). Pamięć zbiorowa a mass media. Kultura Współczesna, 1999(4), 43–54.
• Szpociński, A. (2015). O niepamięci inaczej. Edukacja Humanistyczna, 2015(2), 7–15.
• Szydłowska, J. (2013). Narracje pojałtańskiego Okcydentu: Literatura polska wobec pogranicza na przykładzie Warmii i Mazur (1945–1989). Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.
• Taborska, K. (2014). Literatura miejsc niemiecko-polskich po 1989 roku: Polonocentryczne strategie geografii wyobrażonej. In D. Kalinowski, M. Mikołajczak, & A. Kuik-Kalinowska (Eds.), Geografia wyobrażona regionu: Literackie figury przestrzeni (pp. 124–139). Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych “Universitas”.
• Thum, G. (2011). Uprooted: How Breslau became Wrocław during the century of expulsions (T. Lampert, A. Brown, W. Martin, & J. Tilbury, Trans.). Via Nova.
• Traba, R. (2013). “It was only a film!”: Three images of conflicts and dialogues of memory. In Memory: Registers and territories (pp. 15–22). International Cultural Centre.
• Tuszyńska, A. (2003). “Kiedy myślę Polska, myślę Europa”: Rozmowa z Ewą Stachniak. Odra, 43(6), 20–22.
• Wagińska-Marzec, M. (1997). Ustalanie nazw miejscowości na Ziemiach Zachodnich i Północnych. In Z. Mazur (Ed.), Wokół niemieckiego dziedzictwa kulturowego na Ziemiach Zachodnich i Północnych (pp. 369–416). Instytut Zachodni.
• Wetherell, M. (1998). Discourse analysis. In C. Davidson & M. Tolich (Eds.), Starting fieldwork: An introduction to social research in New Zealand. Addison Wesley Longman.
• Zawada, A. (2015). Drugi Bresław. Wydawnictwo Atut.
• Zeiller, M. (2018). Breslau, Vratislavia, Wratislavia (A. Wziątek, Trans.). In K. Ruchniewicz & M. Zybura (Eds.), Orbis Wratislaviae: Wrocław w relacjach dawnych i współczesnych (pp. 18–24). Via Nova.
• Zöllner, J. F. (2018). Listy z Wrocławia podczas podróży po Śląsku w 1791 roku (A. Wziątek, Trans.). In K. Ruchniewicz & M. Zybura (Eds.), Orbis Wratislaviae: Wrocław w relacjach dawnych i współczesnych (pp. 36–41). Via Nova.

Identifiers

DOI

10.11649/abs.2639

Biblioteka Nauki

38454899