Ruch sprzeciwu i protestu w systemie totalitarnym: dysydenci w ZSRR

• Authors: Eleonora Kirwiel

Title variants

EN

Movement of Opposition and Protest in the Totalitarian System: Dissidents in the USSR

Abstracts

EN

The article presents the genesis, structure, and activity of the dissident movement in the USSR in the terminological and axiological context through the prism of public activity, its specificity, and the analysis of ideological diversity.

PL

W artykule zostały przedstawione geneza, struktura i działalność ruchu dysydenckiego w ZSRR w kontekście terminologiczno-aksjologicznym, przez pryzmat działalności publicznej i jej specyfiki oraz poprzez analizę różnorodności ideologicznej.

Keywords

PL

ZSRR; dysydenci; ruch sprzeciwu i protestu

EN

USSR; dissidents; opposition and protest movement

• Publisher: Polska Akademia Nauk. Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla PAN w Warszawie
• Journal: Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej
• Year: 2024
• Volume: 59
• Issue: 2
• Pages: 149-168

Dates

published

2024

Contributors

author

Eleonora Kirwiel

• Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie

• https://orcid.org/0000000164120448

References

• Dorobek XXVII Zjazdu KPZR [Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego] drogowskazem dla rozwoju socjalizmu i umacniania pokoju: wybrane materiały i dokumenty XXVII Zjazdu KPZR, Warszawa 1986.
• Białe plamy – czarne plamy. Sprawy trudne w relacjach polsko-rosyjskich (1918–2008), red. A.D. Rotfeld, A.W. Torkunow, Warszawa 2010.
• Boffa G., Dall’URSS alla Russia. Storia di una crisi non finita, Laterza 1995.
• Czachor R., Rosyjski ruch dysydencki i protopartie polityczne w okresie pierestrojki i głasnosti, „Zeszyty Naukowe Dolnośląskiej Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Techniki. Studia z Nauk Społecznych” (2013), nr 6, s. 31–50.
• Dissent in USSR. Politics, Ideology and People, ed. R.L. Tokes, Baltimore–London 1975.
• Duda K., Andriej Amalrik – rosyjski dysydent, Kraków 2010.
• Duda K., Wiara i naród. Twórczość Władimira Maksimowa, Kraków 2001.
• Dunlop J.B., The new Russian Revolutionaries, Belmont 1976.
• Feldbrugge F.J., Samizdat and Political Dissent in the Soviet Union, Leyden 1975.
• Gołąbek B., Ruch dysydencki w ZSRR i kwestia rehabilitacji Krymskich Tatarów. Mustafa Dżemilew i Andriej Sacharow, w: Wschód muzułmański w ujęciu interdyscyplinarnym. Ludzie – teksty – historia, red. G. Czerwiński, A. Konopacki, Białystok 2017, s. 335–349.
• Hosting G.A., A History of the Soviet Union, 1917–1991, London 1992.
• Jach A., Akt końcowy KBWE i jego wpływ na instytucjonalizację ruchu praw człowieka w krajach Europy Środkowo-Wschodniej w perspektywie porównawczej 1975–1991 (wybrane aspekty), „Nowa Polityka Wschodnia” (2017), nr 2 (13), s. 157–175.
• Jach A., Formy oddziaływania organów władzy wykonawczej na pozarządowe organizacje broniące praw człowieka w Rosji w latach 1991–1999, „Politeja” 15 (2018), nr 4 (55), s. 195–224.
• Kenez P., Odkłamana historia Związku Radzieckiego, tłum. A. Górska, Warszawa 2008.
• Kirwiel E., Nieformalne grupy i ruchy społeczne w ostatnich latach ZSRR, „Studia z Dziejów Rosji i Europy Środkowo-Wschodniej” 55 (2020), z. 2, s. 159–177.
• Leonhard W., Am Vorabend einer neuen Revolution? Die Zukunft des Sowjetkommunismus, München 1977.
• Mały słownik religioznawczy, red. Z. Poniatowski, Warszawa 1969.
• Marchenko A., Żyj jak wszyscy, „Karta” (2013), nr 74, s. 62–84.
• Radziwon M., Zawsze byliśmy w mniejszości, w: Wstyd było milczeć. Świadectwa radzieckich dysydentów, red. M. Radziwon, Kraków 2013, s. 5–18.
• Samizdat. Voices of the Soviet Opposition, ed. G. Saunders, New York 1975.
• Shatz M.S., Soviet Dissent in Historical Perspective, Cambridge 1980.
• Uncensored Russia. Protest and Dissent in the Soviet Union. The Unofficial Moscow Journal „A Chronicle of Current Events”, ed. P. Reddaway, New York 1972.
• Woll J., Soviet Dissident Literature. A Critical Guide, Boston 1983.
• Worobjow A.W., Szubin A.W., Torowanie drogi do wolności w sferze kultury, w: Białe plamy – czarne plamy. Sprawy trudne w relacjach polsko-rosyjskich (1918–2008), red. A.D. Rotfeld, A.W. Torkunow, Warszawa 2010, s. 526–536.
• Алексеева Л., История инакомыслия в СССР. Новейший период, Москва 2012.
• Алексеева Л., История инакомыслия в СССР. Новейший период, Нью-Йорк 1984.
• Вайл П., Генис A., 60-е. Мир советского человека, Москва 1998.
• Воронков В., Перестройка как смерть советского публичного пространства, „Bulletin des Deutschen Historischen Instituts Moskau” (2009), Nr. 5, с. 12–21.
• Горбаневская Н.Е., Полдень. Дело о демонстрации 25 августа 1968 года на Красной Площади, Франкфурт-на-Майне 1970.
• Горбачев М.С., Жизнь и реформы, Москва 1995.
• Даниэль А., Истоки и корни диссидентской активности в СССР, „Неприкосновенный запас” (2002), № 21 (1), с. 51–65.
• Медведев P., Книга о социалистической демократии, Амстердам–Париж 1972.
• Михалева Г.М., Российские партии в контексте трансформации, Москва 2009.
• Никонова С.И., Власть и советская интеллигенция: особенности коадаптации, „Вестник Саратовского государственного социально-экономического университета” (2008), № 5 (24), с. 140–143.
• Никонова С.И., Инакомыслие и власть, „Известия Самарского научного центра Российской академии наук” 10 (2008), № 4, с. 1176–1180.
• Никонова С.И., Инакомыслие как явление духовной жизни советского общества (1965– 1985 гг.), „Известия КазГАСУ” (2007), № 2 (8), с. 122–126.
• Погружение в трясину (анатомия застоя), ред. Т.А. Ноткина, Москва 1991.
• Рудкевич M.H., Семенов B.C., Социология в СССР, т. 1, Москва 1966.
• Серебрякова Е.Г., Шестидесятники и власть: от диалога к монологу, „Вестник удмуртского университета” (2012), № 4, с. 47–54.
• Шевелев В.Н., Все могло быть иначе. Aльтернативы в истории России, Москва 2009.
• Шубин А., Диссиденты, неформалы и свобода в СССР. Тайны советской эпохи, Москва 2008.
• Яковлев A.H., Горькая чаша. Большевизм и Реформация России, Ярослав 1994.
• https://nowyobywatel.pl
• https://polit.ru
• https://www.gorby.ru
• https://www.memo.ru
• https://www.youtube.com

Identifiers

DOI

10.12775/SDR.2024.2.08

Biblioteka Nauki

59558786