PL EN


2021 | 1 | 5-22
Article title

Sfery oraz mechanizmy generowania zjawisk i procesów politycznych

Authors
Content
Title variants
EN
Spheres and mechanisms generating political phenomena and process
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Autor zakłada, iż skoro politologia nie legitymuje się własną tożsamością przedmiotową, jak i metodologiczną, to badacze są każdorazowo zmuszeni do zdefiniowania przedmiotu swych badań oraz zadeklarowania przyjętych założeń metodologicznych. Pole polityki nie jest polem jednorodnym, co oznacza, iż wypełnione jest różnorodnymi bytami ontologicznymi. Polityka może zatem przyjąć postać metody działania, swoistego instrumentu, może mieć wymiar realny bądź mityczny, może być obiektem dającym się obserwować, jak i nie poddającym się temu procesowi. W artykule poddano analizie najważniejsze typy aktywności społecznych, które decydują o warunkach egzystencji całych społeczeństw. Starano się też wskazać na sfery i mechanizmy, które nadają tym zjawiskom i procesom charakteru politycznego. Według autora „polityczności” należy poszukiwać w relacjach, jakie zachodzą pomiędzy różnymi typami aktywności społecznej. Przyjęcie czterech typów aktywności oznacza, że możemy wyróżnić 4 płaszczyzny kreowania zjawisk i procesów politycznych: – pole pierwszego stopnia, które stwarza każdy typ aktywności decydującej o egzystencji społeczeństwa; – pole drugiego stopnia, które tworzą przekroje dwupłaszczyznowe, np. społeczeństwo gospodarujące i państwowe, czy społeczeństwo państwowe i ideowe itd.; – pole trzeciego stopnia, wyznaczone przez przekroje trzech rodzajów społeczeństw, np. gospodarującego, państwowego i ideowego; – i wreszcie pole „jądra polityki”, które jest przekrojem czterech typów aktywności i stąd jego najważniejsza rola w kreowaniu zjawisk i procesów politycznych oraz w wyjaśnianiu polityki. Przeciwstawną pozycję względem „jądra” zajmują „marginalia polityki”, które w sprzyjających okolicznościach, w odpowiednim miejscu i czasie mogą nabrać politycznego znaczenia i mogą wykreować odrębne pole.
EN
The author assumes that since political science does not have its own and methodological identity, researchers are each time forced to define the subject of their research and to declare the adopted methodological assumptions. The field of politics is not a homogeneous field, which means that it is filled with various ontological beings. Politics can, therefore, take the form of a method of action, a specific instrument, it can have a real or mythical dimension, it can be an object that can be observed, and not subject to this process. The article analyzes the most important types of social activity that determine the living conditions of entire societies. Attempts were also made to indicate the spheres and mechanisms which give these phenomena and processes a political character. According to the author, “political” should be sought in the relations that occur between different types of social activity. The adoption of four types of activity means that we can distinguish 4 levels of creating political phenomena and processes: – the first degree field, which creates any type of activity that determines the existence of a society, – the second-degree field, which is formed by two-plane cross-sections, e.g. economic and state society, or state and ideological society, etc. – the third-degree field, defined by the cross-sections of three types of society, e.g. economic, state and ideological – and finally the field of the “core of politics”, which is a cross-section of four types of activity and hence its most important role in creating political phenomena and processes and in explaining politics. The opposite position to the “core” is taken by the “marginalia of politics”, which in favorable circumstances, in the right place and at the right time, can acquire political significance and can create a separate field.
Year
Issue
1
Pages
5-22
Physical description
Dates
published
2021-03-15
Contributors
author
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
References
  • Bartz B. (2006), Wartości kulturowe a rozwój gospodarczy (próba typologii i komparatystyki), w: Problemy badawcze i metodologiczne politologii w Polsce, red. A. J. Chodubski, M. J. Malinowski, Gdańsk.
  • Baudrillard J. (2005), Społeczeństwo konsumpcyjne, jego mity i struktury, Warszawa.
  • Białobłocki T., Moroz J., Nowina-Konopka M., Zacher L. W. (2006), Społeczeństwo informacyjne – istota, rozwój, wyzwanie, Warszawa.
  • Blok Z. (1998), Teoria polityki. Studia, Poznań.
  • Bourdieu P., Wacquant L. (2001), Zaproszenie do socjologii refleksyjnej, Warszawa.
  • Dylematy cywilizacji informatycznej (2004), red. A. Szewczyk, Warszawa.
  • Cetwiński O., Karwat M. (2001), Polityka jako homeostat systemu społecznego, w: Metafory polityki, red. B. Kaczmarek, Warszawa.
  • Easton D. (1975), Analiza systemów politycznych, w: Elementy teorii socjologicznych, Warszawa.
  • Gołębiowski B. (2001), Polityka jako kultura, w: Metafory polityki, red. B. Kaczmarek, Warszawa.
  • Gwisziani M. G. (1976), Organizacja i zarządzanie, Warszawa.
  • Jacyno M. (1997), Iluzje codzienności. O teorii socjologicznej Pierre’a Bourdieu, Warszawa.
  • Kamiński A. (1976), Analiza systemowa organizacji, Warszawa.
  • Karwat M. (2001), Polityka jako skoncentrowany wyraz ekonomiki, w: Metafory polityki, red. B. Kaczmarek, Warszawa.
  • Konsumpcja – istotny wymiar globalizacji kultury (2005), red. A. Jawłowska, M. Kempny, Warszawa.
  • Krauz-Mozer B. (2009), Metodologia politologii w perspektywie pluralistycznej, w: Demokratyczna Polska w globalizującym się świecie, I Ogólnopolski Kongres Politologii, Wydawnictwo AiP, Warszawa.
  • Nauka o państwie i polityce (2003), red. J. Tymanowski, Wydawnictwo WSHE, Łódź.
  • Porębski L. (2001), Elektroniczne oblicze polityki. Demokracja, państwo, instytucje polityczne w okresie rewolucji informacyjnej, Kraków.
  • Ryszka F. (1988), O tym co „polityczne”. Przyczynek do rozważań z semantyki politycznej, w: Prawo i polityka, Warszawa.
  • Szacki J. (2005), Historia myśli socjologicznej, Warszawa.
  • Sielski J. (1997), Pierwotne kategorie aksjologicznej analizy decyzyjnej, Katowice.
  • Sztompka P. (1975), Analiza systemowa w naukach politycznych (próba rekonstrukcji), w: Metodologiczne i teoretyczne problemy nauk politycznych, red. K. Opałek, PWN, Warszawa.
  • Woleński J. (1975), Spór o status metodologiczny nauki o polityce, w: Metodologiczne i teoretyczne problemy nauk politycznych, red. K. Opałek, PWN, Warszawa.
  • Wprowadzenie do teorii polityki (1982), t. I: Metodologiczne problemy nauki o polityce, red. J. P. Gieorgica, Warszawa.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.ojs-doi-10_14746_pp_2021_26_1_1
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.