PL EN


2020 | 10 | 23-35
Article title

Moda na kulturę – pomiędzy indywidualnością a powszechnością w kulturze współczesnej

Content
Title variants
Moda na kulturę – pomiędzy indywidualnością a powszechnością w kulturze współczesnej
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Cel. Dokonując interpretacji wybranych zjawisk społeczno-kulturowych, w poniższym artykule starałam się wykazać, że współczesna kultura popularna rozumiana jako przestrzeń codzienności, staje się specyficzną płaszczyzną aktywności  pozwalającą na hybrydowe i spójne połączenie tego, co indywidualne z tym, co powszechne lub wręcz masowe. Moim celem – a zarazem najważniejszym pytaniem, wokół którego koncentrowałam swoje rozważania – było uchwycenie wzajemnych zależności pomiędzy „ekonomizacją” wybranych elementów kultury, a kształtowaniem świadomości odbiorców i tworzeniem nowych, społecznie uprawomocnionych schematów funkcjonowania jednostki w przestrzeni społeczno-kulturowej.  Metoda. We wstępie artykułu przywołałam współczesne rozumienie kultury popularnej z perspektywy culturalstudies, jako przestrzeni konstruującej tożsamość jednostek. Następnie odwołując się do rozważań Zbyszko Melosika, próbowałam scharakteryzować efekty i konsekwencje znanych procesów madonaldyzacji i disneizacji we współczesnej kulturze. W ostatniej części artykułu, odnosząc się do koncepcji Carla Cederstroma i Andre Spicera, skonstruowałam własne pojęcie „Fit-Konsumentów”i odniosłam je do podstawowych założeń coachingu i psychologii pozytywnej. Rezultaty. Przedstawione przeze mnie przykłady wybranych zjawisk kulturowych oraz przywołane koncepcje, wskazują na pewną zewnętrzną obligatoryjność i konieczność dokonywania wyborów przez współczesnych konsumentów – wyborów wynikających z kapitalizmu, który w założeniach miał zapewnić poczucie indywidualności i wolności poszczególnym członkom społeczeństwa. Wnioski. Dokonując interpretacji i analizy wybranych zjawisk kulturowych, chciałam pokazać, że udzielenie odpowiedzi na pytanie – czy współcześnie  to człowiek kreuje kulturę czy kultura kształtuje człowieka – jest nie tylko niemożliwe, ale także niepotrzebne. Istotą działań badawczo-naukowych powinno być dążenie do tego, by osoby związane z tematyką kultury popularnej (pedagodzy, andragodzy, kulturoznawcy etc.) poprzez praktyczne działanie lub konstruowanie trafnych, teoretycznych pytań, wspomagali kreowanie umiejętności krytycznego interpretowania elementów kultury i nadawania znaczeń  u obecnych i przyszłych nadawco-odbiorców.
EN
Aim: In the article below I tried to show that contemporary popular culture understood as a space of everyday life, becomes a specific plane of activity - allowing for hybrid and coherent combination of what is individual with what is common or even mass. My goal – and at the same time the most important question around which I will concentrate my considerations – is the specificity of mutual relations between the "economization" of selected elements of culture and shaping the awareness of recipients and the creation of new, socially valid patterns of the functioning of the individual in the socio-cultural space. Methods. In the introduction to the article, I recalled the modern understanding of popular culture from the perspective of cultural studies – as a space constructing the identity of individuals. Next, refer to the thoughts of ZbyszkoMelosik, I am progressing to characterize the effects and consequences of the processes of macdonaldization and disneization in contemporary culture. Finally, to sum up the concept of Carl Cederstrom and Andre Spicer, I constructed my own concept of Fit-Consumers and referred them to the foundation of coaching and positive psychology. Results. The examples of selected cultural phenomena and concepts that I have presented point to a certain external obligation and necessity to make choices that were supposed to testify to the individuality and freedom of individuals. Conclusions. Interpreting and analyzing selected cultural phenomena, I wanted to show that answering the question - whether it is man today creates culture or culture shapes man - is not only impossible but also necessary. The essence should be striving for people connected with the subject of popular culture (pedagogues, andragologists, culture scholars etc.) through practical action or constructing apt, theoretical questions, support the creation of the ability to critically interpret elements of culture and give meaning to current and future broadcasters-recipients Key words: contemporary popular culture, individual identity, lifestyle
Year
Volume
10
Pages
23-35
Physical description
Dates
published
2020-07-25
Contributors
  • Instytut Nauk Pedagogicznych, Uniwersyetet Wrocławski
References
  • Brightman R. (1995), Forget Culture: Replacement, Transcendence, Relexification [Zapomnij o kulturze: Zamiana, Transcendencja, Releksyfikacja] CulturalAnthropology4 (10). 509-546.
  • Bruner J. S. (2010), Kultura edukacji. Warszawa: Universitas.
  • Bryman A. (1999), The Disneyization of Society [Disneyizacjaspołeczeństwa], The Sociological Review 47 (1). 25-47.
  • Cedestrom A., Spicer A. (2016), Pętla dobrego samopoczucia. Warszawa: Wydawnictwo PWN.
  • Fiske J. (2010), Zrozumieć kulturę popularną. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • Giddens A. (2002), Nowoczesność i tożsamość: “Ja” i społeczeństwo w eopce późnej nowoczesności. Warszawa: Wydawnictwo PWN.
  • Jakubowski W. (2001), Edukacja i kultura popularna. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
  • Jakubowski W. (2014), Media i kultura popularna jako obszar studiów nad edukacją, Studia Edukacyjne (30). 91-108.
  • Jakubowski W. (2016), Pedagogika popkultury – prolegomena. W: W. Jakubowski (red.)Pedagogika kultury popularnej – teorie, metody i obszary badań(ss. 15-29).Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
  • Lyotard J. F. (1997), Kondycja ponowoczesna: Raport o stanie wiedzy. Warszawa:Fundacja Aletheia.
  • Mathews G. (2005), Supermarket kultury. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
  • McLuhan M. (2001), Wybór tekstów. Poznań: Zysk i S-ka.
  • Mead M. (2000), Kultura i tożsamość. Studium dystansu międzypokoleniowego. Warszawa: Wydawnictwo PWN.
  • Melosik Z. (2016), Kultura popularna w globalnym świecie: ukryty program czy “anythinggoes”?. W: W. Jakubowski (red.)Pedagogika kultury popularnej – teorie, metody i obszary badań (ss. 29-49). Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
  • Ritzer G. (2009), Makdonaldyzacja społeczeństwa. Warszawa: Muza.
  • Seligmann M. (2005), Prawdziwe szczęście. Psychologia pozytywna a urzeczywistnianie naszych możliwości trwałego spełnienia. Poznań: Media Rodzina.
  • Sugier-Szerpega A. (2003), Mcdonaldyzacja życia i disneizacja w kulturze.W: R. Szwed (red.),Społeczeństwo wirtualne. Społeczeństwo informacyjne (ss. 111-126). Lublin: Wydawnictwo KUL.
  • Szarzyński S. (2007), Piąta woda po PuchatkuPolityka (2)(2587). 60-64.
  • Szwed R. (2003), Wprowadzenie. Mediatyzacja społeczeństw, W: R. Szwed (red.)Społeczeństwo wirtualne. Społeczeństwo informacyjne(ss. 7-23). Lublin: Wydawnictwo KUL.
  • Toffler A. (1986), Trzecia fala. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.ojs-doi-10_15503_onis2020_23_35
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.