PL EN


2020 | 64 | 7-18
Article title

Nowy Lockeański argument na rzecz socjalizmu: kontraktualizm w świetle teorii ekonomicznej

Authors
Content
Title variants
Nowy Lockeański argument na rzecz socjalizmu: kontraktualizm w świetle teorii ekonomicznej
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Artykuł analizuje wnioski, jakie dla filozofii politycznej wynikają z nowoczesnej teorii ekonomicznej. Wzrost gospodarczy wydaje się najważniejszym zjawiskiem gospodarczym, z kolei postęp nauki jest najistotniejszym źródłem wzrostu gospodarczego w długim okresie. Wiedza naukowa analizowana przy pomocy terminologii ekonomicznej okazuje się być pewnym rodzajem dobra publicznego. Powyższe zostało skonfrontowane z teorią własności Johna Locke’a, która ma fundamentalne znaczenie dla nowożytnego liberalizmu. Wedle argumentacji Lockeańskiej prywatna własność jest wywodzona z samowłasności człowieka. Skoro ludzie są właścicielami swych ciał, to także owoce ich pracy są ich własnością. Praca potrzebuje substratu, jakim jest natura, ta jednak jest darem Boga dla całej ludzkości i w oryginalnej teorii Locke’a pozostaje jej wspólną własnością zanim ludzie zaczną pracować przy uprawie ziemi i hodowli. Z założenia, że zasoby naturalne planety są własnością całej ludzkości można z kolei wywodzić postulat egalitarnego podziału dochodu społecznego. Argument tego typu można nazwać starym Lockeańskim argumentem za socjalizmem. Argument nowy odwołuje się do idei wiedzy naukowej jako czynnika produkcji. Współczesna teoria wzrostu gospodarczego sugeruje, że głównym czynnikiem zwiększającym produktywność był w ostatnich dwóch stuleciach postęp techniczny, ten zaś był przede wszystkim skutkiem wzrostu wiedzy naukowej. Można z kolei wykazać, że wiedza naukowa ma wiele cech dobra publicznego. Stąd też można zasadnie twierdzić, że jej owoce powinny przypaść wszystkim ludziom na równych prawach.
EN
This article analyses the implications from modern economic theory on political philosophy. As economic growth seems the main fact of economic life, so progress of science is a key factor of economic growth in the long perspective. Scientific knowledge analyzed by economic terms appears as a kind of public good. This statement was tested against Lockeian property theory, fundamental for modern liberalism. According to Lockeian arguments, private property is a consequence of human self-ownership. If humans are the owners of their bodies, the fruits of their labor are thus legimatized property for them. Nature is indispensable in production; however we could consider them as God’s Gift. According to Locke’s theory, natural resources are the common property of all humankind,unless the people choose agriculture and animal husbandry. As we consider all natural resources to be God’s Gift, we could see them as the property of the whole human race. This indicates a claim  for the egalitarian distribution of social income. This reasoning is an Old Lockeian Argument for Socialism. The New Argument is based on the assumption that scientific knowledge is the key resource used in the process of production and that knowledge is a free gift for humanity from the  community of scientists. Using the terminology of economics, scientific knowledge takes the formof public good. Therefore, as science is the main factor in technological progress and economic  growth, their fruits should be distributed among all people in an egalitarian mode.
Year
Issue
64
Pages
7-18
Physical description
Dates
published
2020-12-31
Contributors
References
  • Allen, R. C. (2009). The British Industrial Revolution in Global Perspective. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Brock, W. H. (1999). Historia chemii. Warszawa: Pruszyński i S-ka. Callon, M. (1993). Is Science a Public Good? Fifth Mullins Lecture. Science, Technology & Human Values, 19(4), 395–424. DOI: 10.1177/016224399401900401.
  • Dalrymple, D. (2003). Scientific Knowledge as a Global Public Good: Contribution to Innovation and the Economy. W: J. M. Esanu, P. H. Uhlir (red.), The Role of Scientific and Technical Data and Information in the Public Domain. Proceedings of a Sympo¬sium (s. 35–51). Washington: National Academies Press.
  • Domański, S. R. (1993). Kapitał ludzki i wzrost gospodarczy. Warszawa: PWN.
  • Frank, R. H. (2007). Mikroekonomia. Jakiej jeszcze nie było. Gdańsk: Gdańskie Wydaw¬nictwo Psychologiczne. Gomułka, S. (1998). Teoria innowacji i wzrostu gospodarczego. Warszawa: Wydawnic¬two CASE.
  • Graeber, D. (2019). Bullshit Jobs. A Theory. London: Penguin Books.
  • Gunning, J. P. (2001). Zrozumieć demokrację. Wprowadzenie do teorii wyboru publiczne¬go. Warszawa: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bankowości, Finansów i Zarządzania.
  • Jakubowski, M. (2005). Dobra publiczne i dobra wspólne. W: J. Wilkin (red.), Teoria wyboru publicznego. Wstęp do ekonomicznej analizy polityki i funkcjonowania sfery publicznej (s. 159–182). Warszawa: Scholar.
  • Juruś, D. (2012). W poszukiwaniu podstaw libertarianizmu. W perspektywie Rothbardowskiej koncepcji własności. Kraków: Księgarnia Akademicka; Katowice: Uniwersytet Śląski.
  • Legutko, R. (1994). Spory o kapitalizm. Kraków: Znak.
  • Lindert, P. H. (2007). Growing Public. Social Spending and Economic Growth Since the Eighteenth Century. Vol. 1: The Story. Cambridge, New York: Cambridge University Press.
  • Locke, J. (1992). Dwa traktaty o rządzie. Warszawa: PWN.
  • Mazzucato, M. (2018). The Entrepreneurial State. Debunking Public vs Private Sector Myth. Cambridge: Anthem Press.
  • Miklaszewska, J. (1994). Libertariańskie koncepcje wolności i własności. Kraków: Wy¬dawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • Nozick, R. (2010). Anarchia, państwo i utopia. Warszawa: Aletheia.
  • Platon (1997). Prawa. Warszawa: Alfa.
  • Porębski, Cz. (1999). Umowa społeczna: renesans idei. Kraków: Znak.
  • Przybylska, K. (2019). Globalne dobra publiczne. W: K. Przybylska (red.), Zawodność rynku w teorii i praktyce (s. 83–102). Warszawa: PWN.
  • Rawls, J. (1994). Teoria sprawiedliwości. Warszawa: PWN.
  • Romer, P. M. (1994). The Origins of Endogenous Growth. Journal of Economic Perspec¬tives, 8(1), 3–22. DOI: 10.1257/jep.8.1.3.
  • Romer, D. (2000). Makroekonomia dla zaawansowanych. Warszawa: PWN.
  • Roszkowska, S. (2013). Kapitał ludzki a wzrost gospodarczy w Polsce. Łódź: Wydawnic¬two Uniwersytetu Łódzkiego.
  • Samuelson, P. A. (1991a). Diagrammatic Exposision of a Theory of Public Expenditure. The Collected Scientific Papers, 2, 1226–1228. DOI: 10.2307/1925895.
  • Samuelson, P. A. (1991b). The Pure Theory of Public Expenditure. The Collected Scientific Papers, 2, 1223–1224. DOI: 10.2307/1925895.
  • Shapin, S. (2000). Rewolucja naukowa. Warszawa: Prószyński i S-ka.
  • Stiglitz, J. E. (1999). Knowledge as a Global Public Good. W: J. Kaul, I. Gruenberg, M. A. Stern (red.), Global Public Goods: International Cooperation in the 21st Cen¬tury (s. 308–325). Oxford: Oxford Scholarship. DOI: 10.1093/0195130529.003.0015.
  • Stiglitz, J. E. (2004). Ekonomia sektora publicznego. Warszawa: PWN.
  • Szlinder, M. (2018). Bezwarunkowy dochód podstawowy. Rewolucyjna reforma społe¬czeństwa XXI wieku. Warszawa: PWN.
  • Tokarski, T. (2009). Matematyczne modele wzrostu gospodarczego: ujęcie neoklasyczne. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • Wróblewski, A. K. (2007). Historia fizyki: od czasów najdawniejszych do współczesności. Warszawa: PWN. Zienkowski, L. (red.), (2009). Wiedza a wzrost gospodarczy. Warszawa: Scholar.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.ojs-doi-10_15584_nsawg_2020_4_1
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.