PL EN


2017 | 64 | 2 |
Article title

Kierunki zmian tożsamości polskiego prawa urzędniczego

Authors
Content
Title variants
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Budowa profesjonalnej służby publicznej, działającej na podstawie aksjologicznych założeń demokratycznego państwa prawa, jest procesem złożonym i długotrwałym. Polskie doświadczenia w tym zakresie nie są znikome, gdyż geneza służby państwowej sięga okresu międzywojennego. Natomiast pierwsza (po przekształceniach 1989 r.) pragmatyka członków korpusu służby cywilnej powstała w 1996 r. i zawierała regulacje wyraźnie inspirowane polskimi doświadczeniami w tym zakresie z okresu międzywojennego, jak również rozwiązaniami zachodnioeuropejskimi. Ustawodawca na jej mocy opowiedział się za systemem kariery, budując służbę cywilną o charakterze publicznoprawnym. Sformułował także cel stworzenia tej instytucji, którym było zapewnienie w urzędach administracji rządowej zawodowego, rzetelnego, bezstronnego i neutralnego politycznie wykonywania zadań państwa. Ustawa ta już dwa lata później została zastąpiona kolejną pragmatyką. W świetle ustawy z 1998 r. została przyjęta nowa koncepcja tej instytucji. Ustawodawca opowiedział się w niej za mieszanym modelem służby cywilnej, co znaczy, że model ten zawierał elementy modelu kariery i stanowisk, ale z dominującą rolą tych ostatnich. Kolejna ustawa o służbie cywilnej (z 2006 r.) w ocenie doktryny zrujnowała dotychczasowy dorobek prawodawstwa polskiego w obszarze budowy służby cywilnej. Istniejący pod jej rządami korpus został pozbawiony stanowisk kierowniczych, zlikwidowano wypracowany system organizacji służby cywilnej m.in. przez zniesienie stanowiska Szefa Służby Cywilnej oraz jego urzędu. Słusznie zatem w 2008 r. uchylono ten akt prawny, zastępując go ustawą przywracającą w szczególności to stanowisko oraz wyższe stanowiska w służbie cywilnej. Niemniej ten akt prawny też zawiera istotne wady, ze względu na które nie może być w pełni pozytywnie oceniony. W ten sposób w ciągu kilkunastu lat zagadnienie to było regulowane czterema całkowicie różnymi aktami prawnymi, co narusza zasady państwa prawa oraz jakości i pewności prawa. Zmiany takie, z każdym kolejnym wejściem w życie nowej pragmatyki, wywierały negatywne skutki na praktyczne funkcjonowanie korpusu służby cywilnej, a tym samym na realizację zadań państwa.
EN
The creation of professional civil service, operating on the foundation of axiological objectives of the democratic state is a complex and long-drawn-out process. Polish experiences in this respect are not minute as the origins of the civil service date back as far as the interwar period. Whereas the first civil service practice was established in 1996 and included the regulations clearly inspired by the Polish experience of the interwar period as well as Western-European solutions in this respect. The legislator was in favour of the career system, setting up the service of the public interest. The legislator defined the major aim of the institution establishment as well, whose main objective was to assure in the government administration offices professional, reliable, impartial, politically-neutral execution of the state tasks. Two years later, the bill was replaced with another practice. In the light of the 1998 Bill, the concept of the institution was adopted. The legislator proposed a mixed model of civil service, which means that the model comprised elements of career and positions model with the prevailing role of the latter. Another Bill on Civil Service from 2006, in the assessment of the doctrine, ruined former achievements of the Polish legislation in the area of civil service. The civil service corps, existing under the rule of the Bill, was stripped of managerial positions. The developed system of civil service organization was liquidated by abolishing the position of the Head of Civil Service and their office. Therefore, in 2008 the legal act was aptly rescinded, replacing it with the bill particularly restoring the position of the Head of Civil Service as well as higher positions in the civil service itself. Nevertheless, that legal act also includes major flaws disqualifying itself from positive assessment. Thus, in the period of less than twenty years, the subject matter in question has been regulated by four completely different legal acts which violates the foundations of a law governed state and definiteness of law. Such changes, with every subsequent entry of a new practice, had a negative effect on practical functioning of the Civil Service Corps and, at the same time, the realization of state tasks.
Year
Volume
64
Issue
2
Physical description
Dates
published
2017
online
2018-02-26
Contributors
References
  • Bossaert D., Demmke C., Służba cywilna w państwach akcesyjnych. Tendencje i wpływy w państwach procesów integracyjnych, Łódź 2003.
  • Davies N., Boże igrzysko. Historia Polski, Kraków 1999.
  • Drobny W., Nadrzędne i aksjologiczne atrybuty polskiej służby cywilnej, [w:] Aksjologia prawa administracyjnego, red. J. Zimmermann, Warszawa 2017.
  • Garlicki A., Pierwsze lata Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 1989.
  • Górski P., Profesjonalizacja administracji państwowej w Polsce 1918–1939. Uwarunkowania społeczne i kulturowe, Kraków 2011.
  • Górzyńska T., Czy był pomysł nowej ustawy, „Wspólnota” 1990, nr 23.
  • Górzyńska T., Konstytucyjne podstawy służby cywilnej, [w:] System Prawa Administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, t. 2, Warszawa 2012.
  • Górzyńska T., Polskie prawo urzędnicze – kryzys tożsamości?, oprac. red. W. Drobny, Warszawa 2016.
  • Jaśkiewicz W., Pracownicy administracji, [w:] System Prawa Administracyjnego, red. T. Rabska, J. Jendrośka, J. Łętowski, t. 2, Warszawa 1977.
  • Kuczyński T., Mazurczak-Jasińska E., Stelina J., Stosunek służbowy, [w:] System Prawa Administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, t. 11, Warszawa 2011.
  • Radwan A., Kodeks urzędniczy coraz bliżej, „Gazeta Prawna”, 26.10.2016.
  • Reskrypt Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego. Ustawodawstwo Polskie z lat 1917–1928, Wydawnictwo Nieurzędowe Ministerstwa Sprawiedliwości (Dz.P. Królestwa Polskiego nr 6, poz. 13 z dnia 20 czerwca 1918 r.).
  • Rozporządzenie z dnia 17 października 1932 r. o organizacji komisji dyscyplinarnych i postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko funkcjonariuszom państwowym (Dz.U. nr 92, poz. 790).
  • Rozporządzenie z dnia 20 grudnia 1974 r. w sprawie szczególnej regulacji statusu pracowników urzędów państwowych (Dz.U. nr 24, poz. 141).
  • Rządy Sejmu 1921–1926, red. T. Nałęcz, Warszawa 1991.
  • Stosunki pracy pracowników samorządowych, red. M. Stec, Warszawa 2008.
  • Ura E., Pozycja prawna pracowników terenowej administracji rządowej i samorządu terytorialnego, Lublin 1995.
  • Ustawa z dnia 17 lutego 1922 r. o państwowej służbie cywilnej (Dz.U. z 1949 r., nr 11, poz. 72).
  • Ustawa z dnia 9 października 1923 r. o uposażeniu funkcjonariuszy państwowych i wojska (Dz.U. nr 116, poz. 924).
  • Ustawa z dnia 11 grudnia 1923 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy państwowych i zawodowych wojskowych (t.j. Dz.U. z 1934 r., nr 20, poz. 160).
  • Ustawa z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 269 ze zm.).
  • Ustawa z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2001 r., nr 14, poz. 1593).
  • Ustawa z dnia 2 grudnia 1994 r. o zmianie ustawy o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. nr 136, poz. 704).
  • Ustawa z dnia 5 lipca 1996 r. o służbie cywilnej (Dz.U. nr 89, poz. 402).
  • Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 1999 r., nr 49, poz. 483).
  • Ustawa z dnia 24 sierpnia 2006 r. o służbie cywilnej (Dz.U. nr 170, poz. 1218).
  • Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1202 ze zm.).
  • Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 2014 r., poz. 1111 ze zm.).
  • Ustawa z dnia 30 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o służbie cywilnej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r., poz. 34).
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.ojs-doi-10_17951_g_2017_64_2_71
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.