PL EN


2014 | 27 | 2 |
Article title

Rysunek osób z niepełnosprawnością intelektualną – twórcze medium i fundament autorehabilitacji

Authors
Content
Title variants
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Sztuka plastyczna posiada już swego rodzaju historię w koncepcjach kształcenia i wychowania, terapii i rehabilitacji. Przyjmuje różne funkcje od czysto utylitarnych do poznawczych i wychowawczych. Mieści się w obrębie wychowania estetycznego, wychowania przez sztukę. Wyznacza tym samym obraz osoby, która w danym systemie oddziaływania jest mniej lub bardziej twórcza i świadoma roli wartości artystycznych oraz estetycznych w życiu człowieka. Tradycyjnym jej celem jest natomiast kształcenie twórczej postawy w zakresie dyspozycji poznawczych i emocjonalnych oraz przygotowanie do aktywnego uczestnictwa w życiu kulturalnym. Kluczowym zadaniem pedagoga specjalnego pracującego z osobami z niepełnosprawnością intelektualną jest inicjowanie procesu autorehabilitacji. Istotną rolę odgrywa tutaj proces autokreacji osoby z niepełnosprawnością intelektualną, zaś jednym z możliwych oddziaływań jest twórczość plastyczna, a w szczególności działalność rysunkowa. Artykuł jest próbą pogłębionej refleksji nad charakterystyką i procesem kształtowania przestrzeni autorehabilitacyjnej na podstawie wartości rysunku jako fundamentalnego medium twórczości plastycznej. Zwrócono uwagę na podstawowe aspekty, które potwierdzają, że jednostka z niepełnosprawnością intelektualną potrafi być aktywna twórczo, a dzięki temu nadawać swoim działaniom charakter rehabilitacyjny – wzmacniać niezaburzone funkcje psychiczne, intelektualne i fizyczne, korygować nieprawidłowości rozwojowe oraz rozwijać zainteresowania i uzdolnienia.
EN
The key task of a special education teacher working with people with intellectual disabilities isto initiate the process of autorehabilitation. An important role is played by a process of self-creationof people with intellectual disabilities and one of the possible impacts play the plastic arts andespecially those drawings. This article is an attempt at an in-depth reflection on the characteristicsand the process of shaping the autorehabilitation based on the value of drawing as a fundamentalmedium of one’s art. Life confronts people with intellectual disabilities and higher requirements.Any attempt to change their own destiny therefore requires much effort, hard work on yourselfand infinite self-confidence. Creative activities therefore are designed to help these individuals tobe more potent than the external conditions – and the more we appreciate their importance, thehigher they will be placed on the current drawing creation process, thus making it the foundation ofautorehabilitation.
Keywords
PL
EN
Year
Volume
27
Issue
2
Physical description
Dates
published
2014
online
2015-05-14
Contributors
References
  • Arnheim R. (1978), Sztuka i percepcja wzrokowa, Warszawa: Wydawnictwo WAiF.
  • Aumer B. (1995), Sztuka jest jedna. Twórczość niepełnosprawnych, Warszawa: Wydawnictwo WSiP.
  • Czerwińska M. (2009), Aktywność twórcza w procesie rehabilitacji osób z niepełnosprawnością wzroku – refleksje między terapią a sztuką, [w:] M. Dycht, L. Marszałek (red.), Dylematy, (niepełno)sprawności – rozważania na marginesie studiów kulturowo-społecznych, Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie.
  • Drzewucka A. (2010), Twórczość plastyczna a sztuka współżycia – o znaczeniu twórczości plastycznej w procesie rozwijania kompetencji emocjonalno-społecznych dziecka w wieku przedszkolnym, [w:] W. Bobrowicz (red.), …Sztuka/twórczość… edukacja. Współczesne problemy edukacji estetycznej i artystycznej, Lublin: Wydawnictwo VERBA.
  • Dykcik W. (2005), Pedagogika specjalna wobec aktualnych sytuacji i problemów osób niepełnosprawnych, Poznań: Wydawnictwo UAM.
  • Filińska M. D. (2009), Kreatywność osób niepełnosprawnych intelektualnie – problemy źródeł. Problemy definicyjne i interpretacyjne współczesnego rozumienia „terapii przez twórczość” – zwrot ku źródłom etymologicznym, [w:] J. Głodkowska, A. Giryński (red.), Kreatywność osób z niepełnosprawnością intelektualną – czy umiemy myśleć inaczej, Warszawa: Wydawnictwo AKAPIT.
  • Garda-Łukaszewska J., Szperkowski T. (1997), Współtworzenie – zajęcia plastyczne z osobami upośledzonymi umysłowo, Warszawa: Wydawnictwo WSiP.
  • Głodkowska J. (2009), W trosce o przestrzeń rehabilitacyjną wokół osób z upośledzeniem umysłowym – czy zuchwałe rzemiosło pedagogiki specjalnej? [w:] M. Bielska-Łach (red.), Pedagogika specjalna. Różne poszukiwania – wspólna misja, Warszawa: Wydawnictwo APS.
  • Gołaszewska M. (1977), Człowiek w zwierciadle sztuki. Studium z pogranicza estetyki i antropologii filozoficznej, Warszawa: PWN.
  • Górniewicz J. (1992), Rozwój i kształtowanie wyobraźni dziecka, Warszawa–Toruń: Wydawnictwo PRAKSIS.
  • Hohensee-Ciszewska H. (1976), Podstawy wiedzy o sztukach plastycznych, Warszawa: Wydawnictwo WSiP.
  • Hulek A. (1992), Sztuka a ludzie niepełnosprawni, „Kultura i Edukacja”, 2.
  • Kosakowski Cz. (2003). Węzłowe problemy pedagogiki specjalnej, Toruń: Wydawnictwo AKAPIT.
  • Krasoń K., Mazepa-Domagała B. (2003), Przestrzenie sztuki dziecka. Strategia intersemiotycznego i polisensorycznego wsparcia jednostek o obniżonej sprawności intelektualnej, Katowice: Wydawnictwo LIBRUS.
  • Krause A. (2010), Współczesne paradygmaty pedagogiki specjalnej, Kraków: Wydawnictwo Impuls.
  • Lipkowski O. (1977), Pedagogika specjalna, Warszawa: PWN.
  • Maslow A. H. (1990), Motywacja i osobowość, Warszawa: Wydawnictwo PAX.
  • Nieduziak E. M. (2009), Twórczość plastyczna osób z niepełnosprawnością intelektualną, uczestników warsztatu terapii zajęciowej – studium przypadku, [w:] J. Głodkowska, A. Giryński (red.), Kreatywność osób z niepełnosprawnością intelektualną – czy umiemy myśleć inaczej, Kraków: Wydawnictwo AKAPIT.
  • Obuchowska I. (1991), O autorewalidacji, [w:] K. Kuligowska (red.), Z problematyki kształcenia pedagogów specjalnych, Warszawa: Wydawnictwo WSPS.
  • Pielasińska W. (1983), Ekspresja jako wartość i potrzeba, Warszawa: Wydawnictwo WSiP.
  • Popek S. (2003), Ekspresja plastyczna i jej wartości jako metody projekcyjnej w badaniach psychologicznych, [w:] M. Łaguna, B. Lachowska (red.), Rysunek projekcyjny jako metoda badań psychologicznych, Lublin: Wydawnictwo KUL.
  • Siemież M. B. (2001), Twórczość osób niepełnosprawnych jako ich droga samorealizacji, [w:] A. Maciarz, Z. Janiszewska-Nieścioruk, H. Ochonczenko (red.), Człowiek niepełnosprawny w rodzinie i środowisku lokalnym, Zielona Góra: Wydawnictwo LTN.
  • Stochmiałek J. (1991), Przygotowanie pedagogów specjalnych do stymulowania aktywności społeczno- zawodowej młodzieży niepełnosprawnej, [w:] L. Malinowski, J. Stochmiałek (red.), Aktywność społeczno-zawodowa młodzieży niepełnosprawnej i niedostosowanej społecznie: raport końcowy z badań w ramach grupy tematycznej VII, Warszawa: Wydawnictwo WSPS.
  • Stochmiałek J. (1994), Kierowanie pomocą opiekuńczo-wychowawczą w makro- i mikrosystemach pedagogicznych, [w:] J. Stochmiałek (red.), Rozwój systemu opieki i socjalizacji, Częstochowa: Wydawnictwo WSP.
  • Szuman S. (1990), Sztuka dziecka, Warszawa: Wydawnictwo WSiP.
  • Tomaszewski T. (1993), Encyklopedia pedagogiczna, Warszawa: Wydawnictwo FI.
  • Wojciechowski A. (2002), Obecność. Zebrane teksty, Toruń: Wydawnictwo UMK.
  • Wojciechowski A. (2004), (red.) Terapia spotkania, Toruń: Wydawnictwo UMK.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.ojs-doi-10_17951_j_2014_27_2_73
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.