PL EN


2017 | 30 | 3 |
Article title

Tradycja republikańska i jej znaczenie dla współczesnej edukacji obywatelskiej

Content
Title variants
Languages of publication
PL
Abstracts
EN
The idea of republicanism derived from antiquity, inter alia, from Aristotle and Cicero, was developed in the modern political philosophy of such great thinkers as Machiavelli and Rousseau, and it proceeds contemporary thanks to, inter alia, Arendt, Skinner and Pettit, but without chances to become a dominant stream; republicanism is sometimes also treated only as a specific adjustment of liberalism. The most significant elements of the Republican tradition are: an aspiration to create a powerful state, emphasis on the importance of common good and the responsibility of citizens for shaping their republic. The implementation of the idea of republicanism provides an opportunity for functioning not merely the procedural democracy but also the substantive one, and in such a way it appreciates civil society. Therefore, the great importance is ascribed to civic education which is mostly focused on a formation of so-called “Republican virtues” such as respect for the law, social commitment, debate skills, courage to proclaim own opinions, honour, diligence and the like. The civic education might best be implemented in an informal way, through participation in the various institutions typical for civil society.
PL
Idea republikanizmu, wywodząca się ze starożytności (m.in. Arystoteles, Cycero), rozwinęła się w nowożytnej filozofii politycznej (m.in. Machiavelli, Rousseau) i jest kontynuowana współcześnie (m.in. Arendt, Skinner, Pettit), nigdy jednak nie stała się dominującym nurtem. Republikanizm bywa również traktowany jedynie jako swoista korekta liberalizmu. Najważniejsze składniki tradycji republikańskiej to dążenie do zbudowania silnego państwa, podkreślanie znaczenia dobra wspólnego oraz odpowiedzialność obywateli za kształt republiki. Realizacja idei republikańskich daje szansę funkcjonowaniu demokracji substancjalnej, a nie tylko proceduralnej, tym samym dowartościowując społeczeństwo obywatelskie. Duże znaczenie ma edukacja obywatelska, głównie nastawiona na kształtowanie tzw. cnót republikańskich, jak m.in. poszanowanie prawa, zaangażowanie społeczne, umiejętność debatowania, odwaga głoszenia opinii, honor, pracowitość itp. Edukacja obywatelska najpełniej może być realizowana w sposób nieformalny, przez uczestnictwo w różnych instytucjach społeczeństwa obywatelskiego.
Year
Volume
30
Issue
3
Physical description
Dates
published
2017
online
2018-01-17
Contributors
References
  • Barber B. (2003), Silna demokracja, [w:] D. Pietrzyk-Reeves, B. Szlachta (red.), Współczesna filozofia polityki. Wybór tekstów źródłowych, Kraków: Wydawnictwo Dante.
  • Buksiński T. (2006), Współczesne filozofie polityki, Poznań: Wydawnictwo Naukowe Instytutu Filozofii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
  • Gałkowski S. (2009), Edukacja polityczna. Rozum i nowi obywatele, [w:] A. Bobko, S. Gałkowski (red.), Racjonalność w przestrzeni publicznej, Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
  • Grabowska B. (2011), Samotny egoista czy odpowiedzialny obywatel? Rozważania na temat liberalnego ideału człowieka i obywatela, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
  • Król M. (2008), Filozofia polityczna, Kraków: Wydawnictwo Znak.
  • Kuniński M. (2004), Demokracja, [w:] B. Szlachta, J. Balicki (red.), Słownik społeczny, Kraków: Wydawnictwo WAM.
  • Pangle T.L. (1994), Uszlachetnianie demokracji. Wyzwanie epoki postmodernistycznej, Kraków: Wydawnictwo Znak.
  • Pietrzyk-Reeves D. (2004), Republika versus demokracja. Ideały republikańskie we współczesnej myśli politycznej, [w:] R. Bäcker, J. Marszałek-Kawa, J. Modrzyńska (red.), Zrozumieć politykę. Główne problemy teorii polityki i współczesnej myśli politycznej, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
  • Pietrzyk-Reeves D. (2012), Idea społeczeństwa obywatelskiego. Współczesna debata i jej źródła, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
  • Republikanizm , https://pl.wikipedia.org/wiki/Republikanizm (dostęp: 17.02.2017).
  • Swift A. (2010), Wprowadzenie do filozofii politycznej, Kraków: Wydawnictwo WAM.
  • Szymczyk J. (2012), Rudymentarne wartości republikańskie. Zarys problematyki, [w:] J. Szymczyk (red.), Segmenty aktywności społecznej a wartości. Idee i praktyka, Lublin: Wydawnictwo KUL.
  • Śpiewak P. (1998), W stronę wspólnego dobra, Warszawa: Fundacja Aletheia.
  • Wiłkomirska A. (2013), Wiedzieć i rozumieć, aby być obywatelem. Studium empiryczne, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
  • Zborek M. (2007), Czy demokracja może być uczestnictwem?, [w:] D. Pietrzyk-Reeves (red.), Pytania współczesnej filozofii polityki, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.ojs-doi-10_17951_j_2017_30_3_45
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.