PL EN


2018 | 31 | 3 |
Article title

Cechy zaburzeń osobowości a kontrola emocji negatywnych i regulacja nastroju

Authors
Content
Title variants
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Celem niniejszego artykułu jest ukazanie związków pomiędzy cechami zaburzeń osobowości a kontrolą emocji negatywnych i obniżaniem vs. podwyższaniem nastroju. W literaturze przedmiotu istnieją dane na temat dysfunkcjonalnego doświadczania i regulowania emocji u osób z zaburzoną osobowością. Wykazuje się, iż osoby takie nie są zdolne do tworzenia bliskich więzi uczuciowych bądź ich więzi nacechowane są ambiwalencją, konfliktami. Wynika to z problemów w zakresie rozumienia emocji i ich kontroli. Podjęto się sprawdzenia, czy i jakiego rodzaju związki istnieją pomiędzy poszczególnymi cechami zaburzeń osobowości oraz wiązkami zaburzeń A, B i C a kontrolą negatywnych emocji i regulacją nastroju. Badaniami objęto 294-osobową grupę kobiet i mężczyzn z populacji generalnej w podobnym wieku i o zbliżonym poziomie wykształcenia. Zastosowano następujące techniki: do diagnozy cech zaburzeń osobowości – kwestionariusz PDQ-4 Stevena E. Hylera, do oceny kontroli emocji – Skalę Kontroli Emocji CECS, do oceny regulacji nastroju – Skalę Regulacji Nastroju Bogdana Wojciszke. Zastosowano wielozmiennowe analizy regresji oraz analizę ścieżek w celu wykazania, w jakim stopniu cechy zaburzeń osobowości z wiązek A, B i C oraz cechy poszczególnych zaburzeń wyjaśniają kontrolę emocji negatywnych i regulację nastroju. Wyniki wskazują, że nasileniu zaburzeń z wiązki B towarzyszy obniżona kontrola depresji, zaś z wiązki C – podwyższona kontrola depresji. Wyższe tendencje do obniżania nastroju towarzyszą głównie zaburzeniom obawowo-lękowym (wiązka C), zaś nasilenie cech zaburzeń z wiązki A idzie w parze z mniejszą skłonnością do podwyższania nastroju. Osoby z zaburzeniami osobowości nie przejawiają skłonności do podwyższania nastroju.
EN
This study attempts to show the relationship between control of negative emotions and regulation of mood, and personality disorders traits. Literature presents data on dysfunctional experiencing, control and regulating emotions in people with personality disorders. They are unable to recognize the appropriate valence of emotions, control them and experience in an adequate way. All personality disorders display these impairments, however, its manner and degree are differently manifested in the different types of personality disorders. The aim of the study was to describe the relationship between control of emotions, the strategies to increase mood and decrease mood, and personality disorders traits in a non-clinical sample. A sample of 294 participants from general population was investigated (men and women in a similar age and education level). The following techniques were used: the Personality Disorder Questionnaire – PDQ-4 by Steven E. Hyler to assess personality disorders traits, the Scale of Control of Emotions, and the Scale of Mood Regulation by Bogdan Wojciszke to assess the tendencies in the regulation of mood. Multiple regression analysis was computed and path analysis to show the relationship between personality disorders traits and patterns of regulation of emotions. Results show that personality disorders traits from Cluster B are associated with a tendency to lower control of depression while from Cluster C higher control of depression. The tendency to decrease mood is related to the personalities from the Cluster C while Cluster A disorders are associated with a lower tendency to increase mood. In general, people with personality disorders traits do not display a high tendency to increase mood.
Year
Volume
31
Issue
3
Physical description
Dates
published
2018
online
2019-02-26
Contributors
author
References
  • Ali F., Chamorro-Premuzic T. (2009), The dark side of love and life satisfaction: Associations with intimate relationships, psychopathy, and machiavellianism, “Personality and Individual Differences”, Vol. 48.
  • Aronson E., Wieczorkowska G. (2000), Kontrola naszych myśli i uczuć, Warszawa: Wydawnictwo Jacek Sanatorski & Co.
  • Beck A.T., Freeman A., Davis D.D. (2005), Terapia poznawcza zaburzeń osobowości, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • Butcher J.N., Hooley J.M., Mineka S. (2017), Psychologia zaburzeń DSM-V, Sopot: GWP.
  • Cadenhead C.S., Light G.A., Geyer M.A., McDowell J.E., Braff D.L. (2002), Neurobiological measures of schizotypal personality disorder: Defining an inhibitory endophenotype?, “American Journal of Psychiatry”, Vol. 159(5), DOI: https://doi.org/10.1176/appi.ajp.159.5.869.
  • Chemerinski E., Byne W., Kolaitis J.C., Glanton C.F., Canfield E.L., Newmark R.E., Mehmet Haznedar M., Novakovic V., Chu K.-W., Lsiever L.J., Hazletta E.A. (2013), Larger putamen size in antipsychotic-naïve individuals with schizotypal personality disorder, “Schizophrenia Research”, Vol. 143(1), DOI: https://doi.org/10.1016/j.schres.2012.11.003.
  • Cierpiałkowska L. (2007), Psychopatologia, Warszawa: Scholar.
  • Cierpiałkowska L., Soroko E. (2014), Zaburzenia osobowości. Problemy diagnozy klinicznej, Poznań: UAM.
  • Doliński D., Błaszczak W. (2011), Dynamika emocji, Warszawa: PWN.
  • DSM-IV-TR (1994), Diagnostic and statistical manual of mental disorders, Washington: American Psychiatric Association.
  • DSM-5 (2013), Diagnostic and statistical manual of mental disorders, Washington: American Psychiatric Association.
  • Gabbard G.O. (2005), Mind, brain and personality disorders, “American Journal of Psychiatry”, Vol. 162(5), DOI: https://doi.org/10.1176/appi.ajp.162.5.833.
  • Gawda B. (2008), Love scripts of person with antisocial personality, “Psychological Reports”, Vol. 103(2), DOI: https://doi.org/10.2466/pr0.103.2.371-380.
  • Gawda B. (2011), Skrypty miłości, nienawiści i lęku u osób antyspołecznych, Warszawa: Difin.
  • Gawda B. (2012), Dysfunctional love in psychopathic criminals – the neural basis, “NeuroQuantology”, Vol. 10(4), DOI: https://doi.org/10.14704/nq.2012.10.4.620.
  • Gawda B. (2015), Model of love, hate and anxiety scripts in psychopathic individuals, “Frontiers in Psychology”, Vol. 6, DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2015.01722.
  • Gawda B., Czubak K. (2012), Style przywiązania a cechy zaburzeń osobowości, „Studia Psychologica”, nr 12(2).
  • Górska D. (2006), Uwarunkowania dysregulacji emocjonalnej u osób z zaburzeniem osobowości borderline, Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe.
  • Hare R.D., Neumann C.S. (2007), The PCL-R Assessment of Psychopathy. Development, structural properties, and new directions, [w:] C.J. Patrick (ed.), Handbook of Psychopathy, New York–London: The Guilford Press.
  • Hazlett E.A., Buchsbaum M.S., Haznedar M.M., Newmark R., Goldstein K.E., Zelmanova Y., Glanton C.F., Torosjan Y., New A.S., Lo J.N., Mitropoulou V., Siever L.J. (2008), Cortical grey and white matter volume in unmedicated schizotypal and schizophrenia patients, “Schizophrenia Research”, Vol. 101(1–3), DOI: https://doi.org/10.1016/j.schres.2007.12.472.
  • Heim C., Nemeroff C.B. (2002), Neurobiology of early life stress: Clinical studies, “Seminar Clinical Neuropsychiatry”, Vol. 7, DOI: https://doi.org/10.1053/scnp.2002.33127.
  • Hummelen B., Pedersen G., Karterud S. (2012), Some suggestions for the DSM-V schizotypal personality disorder construct, “Comprehensive Psychiatry”, Vol. 53.
  • ICD-10 (1996), International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problem, Geneva: WHO.
  • Juczyński Z. (2009), Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia, Warszawa: PTP.
  • Kamphausen S., Schröder P., Maier S., Bader K., Feige B., Kaller C.P., Glauche V., Ohlendorf S., Tebartz van Elst L., Klöppel S., Jacob G.A., Silbersweig D., Lieb K., Tüscher O. (2013), Medial prefrontal dysfunction and prolonged amygdala response during instructed fear processing in borderline personality disorder, “World Journal of Biological Psychiatry”, Vol. 14(4), DOI: https://doi.org/10.3109/15622975.2012.665174.
  • Klumpp H., Angstadt M., Phan K.L. (2012), Insula reactivity and connectivity to anterior cingulate cortex when processing threat in general social anxiety disorder, “Biological Psycholology”, Vol. 89(1).
  • Koenigsberg H.W., Denny B.T., Fan J., Liu X., Guerreri S., Mayson S.J., Rimsky L., New A.S., Goodman M., Siever L.J. (2014), The neural correlates of anomalous habituation to negative emotional pictures in borderline and avoidant personality disorder patients, “American Journal of Psychiatry”, Vol. 171(1), DOI: https://doi.org/10.1176/appi.ajp.2013.13070852.
  • Koenigsberg H.W., Siever L.J., Lee H., Pizzarello S., New A.S., Goodman M., Cheng H., Flory J., Prohovnik I. (2009), Neural correlates of emotion processing in Borderline Personality Disorder, “Psychiatry Research”, Vol. 172(3).
  • Kofta M. (1979), Samokontrola a emocje, Warszawa: PWN.
  • Linehan M. (2007), Zaburzenie osobowości z pogranicza. Terapia behawioralno-poznawcza, Kraków: Wydawnictwo Uniwerytetu Jagiellońskiego.
  • Olejnik D. (2012), Aleksytymia w zaburzeniach osobowości, „Psychologia Jakości Życia”, nr 11(2).
  • Patrick J., Links P., Reekum R. Van, Mitton M.J. (1995), Using the PDQ-R BPD Scale as a brief screening measure in the differential diagnosis of Personality Disorder, “Journal of Personality Disorders”, Vol. 9(3), DOI: https://doi.org/10.1521/pedi.1995.9.3.266.
  • Patrick M., Hobson R.P., Castle D., Howard R., Maughan B. (1994), Personality disorder and the mental representation of early social experience, “Development and Psychopathology”, Vol. 6(2), DOI: https://doi.org/10.1017/S0954579400004648.
  • Rohmann E., Neumann E., Herner M.J., Bierhoff H.-W. (2012), Grandiose and vulnerable narcissism. Self-construct, attachment, and love in romantic relationships, “European Psychologist”, Vol. 17(4), DOI: https://doi.org/10.1027/1016-9040/a000100.
  • Rosell D.R., Futterman S.E., McMaster A., Siever L.J. (2014), Schizotypal personality disorder: A current review, “Current Psychiatry Report”, Vol. 16(7), DOI: https://doi.org/10.1007/s11920-014-0452-1.
  • Ruocco A.C., Amirthavasagam S., Choi-Kain L.W., McMain S.F. (2013), Neural correlates of negative emotionality in borderline personality disorder: An activation-likelihood-estimation meta-analysis, “Biological Psychiatry”, Vol. 73(2), DOI: https://doi.org/10.1016/j.biopsych.2012.07.014.
  • Teasdale J.D. (2006), Związek między poznaniem a emocją: umysł-w-gotowości w zaburzeniach nastroju, [w:] D.M. Clark, C.G. Fairburn (red.), Terapia poznawczo-behawioralna. Badania naukowe i praktyka kliniczna, Gdynia: Alliance Press.
  • Torgersen S., Kringlen E., Cramer V. (2001), The prevalence of personality disorders in a community sample, “Archives of General Psychiatry”, Vol. 58(6), DOI: https://doi.org/10.1001/archpsyc.58.6.590.
  • Trzebińska E. (2009), Afektywny model zaburzeń osobowości, [w:] E. Trzebińska (red.), Szaleństwo bez utraty rozumu. Z badań nad zaburzeniami osobowości, Warszawa: Wydawnictwo Academica.
  • Vu M.A.T., Thermenos H.W., Terry D.P., Wolfe D.J., Voglmaier M.M., Niznikiewicz M.A., McCarley R.W., Seidman L.J., Dickey C.C. (2013), Working memory in schizotypal personality disorder: fMRI activation and deactivation differences, “Schizophrenia Research”, Vol. 151(1–3), DOI: https://doi.org/10.1016/j.schres.2013.09.013.
  • Wang Y., Yang T., Su L., Yan C., Wang Y., Huang J., Fan M.X., Yin D.Z., Jin Z., Zeng Y.W., Shum D.H., Gur R.C., Chan R.C. (2014), Neural correlates of prospective memory in individuals with schizotypal personality features, “Neuropsychology”, Vol. 28(3), DOI: https://doi.org/10.1037/neu0000035.
  • Wojciszke B. (2002), Skale regulacji nastroju, [w:] M. Marszał-Wiśniewska, T. Klonowicz, M. Fajkowska-Stanik (red.), Psychologia różnic indywidualnych. Wybrane zagadnienia, Gdańsk: GWP.
Document Type
Publication order reference
YADDA identifier
bwmeta1.element.ojs-doi-10_17951_j_2018_31_3_215-230
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.