PL EN


2020 | 33 | 2 |
Article title

Zasoby osobiste a elastyczność w radzeniu sobie ze stresem u osób chorych kardiologicznie

Content
Title variants
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Celem niniejszego badania była analiza związku między zasobami osobistymi (nadzieją na sukces i dobrostanem duchowym) a elastycznością w radzeniu sobie ze stresem u pacjentów chorych kardiologicznie oraz sprawdzenie, czy zasoby osobiste i czas trwania choroby są predyktorami elastyczności w radzeniu sobie ze stresem w tej grupie. Uczestnikami badania było 120 pacjentów kardiologicznych (72 mężczyzn i 48 kobiet) w wieku 29–75 lat. W badaniu wykorzystano Kwestionariusz Nadziei na Sukces (KNS), Wskaźnik Duchowego Dobrostanu oraz Kwestionariusz elastyczności w radzeniu sobie ze stresem (KERS-14). Wyniki pokazują, że występuje istotny statystycznie związek między zasobami osobistymi a elastycznością w radzeniu sobie. Każdy z zasobów osobistych (nadzieja na sukces i dobrostan duchowy) pozytywnie koreluje z każdym wymiarem elastycznego radzenia sobie. Analiza wykazała, że zasoby osobiste odgrywają rolę predykcyjną dla elastyczności w radzeniu sobie ze stresem.
EN
The aim of this study was to analyze the relationship between personal resources (hope for success and spiritual well-being) and flexibility in coping with stress in cardiac patients and to check whether personal resources and duration of the disease are predictors of flexibility in coping with stress in this group. The participants of the study were 120 cardiac patients (72 men and 48 women) aged 29–75. The study used the Questionnaire of Hope for Success (KNS), the Indicator of Spiritual Well-Being and the Questionnaire of flexibility in coping with stress (KERS-14). The results show that there is a statistically significant relationship between personal resources and flexibility in coping. Each of the personal resources (hope for success and spiritual well-being) positively correlates with each of the dimensions of flexible coping. The analysis showed that personal resources play a predictive role for flexibility in coping with stress.
Year
Volume
33
Issue
2
Physical description
Dates
published
2020
online
2020-06-29
Contributors
References
  • Adelstein, K.E., Anderson, J.G., Taylor, A.G. (2014). Importance of meaning-making for patients undergoing hematopoietic stem cell transplantation. Oncology Nursing Forum, 41(2), 172–184. DOI: https://doi.org/10.1188/14.ONF.E172-E184
  • Basińska, M.A. (2009). Funkcjonowanie psychologiczne pacjentów w wybranych chorobach endokrynologicznych. Bydgoszcz: Wydawnictwo UKW.
  • Basińska, M.A. (2015). Polska wersja Skali Elastycznego Radzenia Sobie – podsumowanie wyników badań. W: M.A. Basińska (red.), Coping Flexibility with Stress in Health and in Disease. Elastyczne radzenie sobie ze stresem w zdrowiu i w chorobie (s. 273–294). Bydgoszcz: Wydawnictwo UKW.
  • Basińska, M.A., Rusek, A. (2015). Temperament and coping flexibility in a group of art students. W: M.A. Basińska (red.), Coping Flexibility with Stress in Health and Indisease. Elastyczne radzenie sobie ze stresem w zdrowiu i w chorobie (s. 117–132). Bydgoszcz: Wydawnictwo UKW.
  • Basińska, M.A., Kruczek, A., Borzyszkowska, A., Góralska, K., Grzankowska, I., …, Sołtys, M. ([w druku]). Flexibility in Coping with Stress Questionnaire: Structure and Psychometric Properties. International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health.
  • Bergman, E., Bertero, C. (2003). “Grasp life again”. A qualitative study of the motive power in myocardial infarction patients. European Journal of Cardiovascular Nursing, 2(4), 303–310. DOI: https://doi.org/10.1016/S1474-5151(03)00098-7
  • Boehm, J.K., Peterson, Ch., Kivimaki, M., Kubzansky, L. (2011). A prospective study of positive psychological well-being and coronary heart disease. Health Psychology, 30(3), 259–267. DOI: https://doi.org/10.1037/a0023124
  • Carr, A. (2009). Psychologia pozytywna. Nauka o szczęściu i ludzkich siłach. Poznań: Zysk i S-ka.
  • Carver, Ch.S., Scheier, M.F. (2002). The hopeful optimist. Psychological Inquiry, 13(4), 288–290.
  • Cierniak-Piotrowska, M., Marciniak, G., Stańczak, J. (2015). Statystyka zgonów i umieralności z powodu chorób układu krążenia. W: Z. Strzelecki, J. Szymborski (red.), Zachorowalność i umieralność na choroby układu krążenia a sytuacja demograficzna Polski (s. 46–81). Warszawa: Rządowa Rada Ludnościowa.
  • Czapiński, J. (2002). Szczęśliwy człowiek w szczęśliwym społeczeństwie? Zrównoważony rozwój, jakość życia i złudzenie postępu. Psychologia Jakości Życia, 1(1), 9–34.
  • Daaleman, T.P., Frey, B.B. (2004). The Spirituality Index of Well-Being: A new instrument for health-related quality of life research. Annals of Family Medicine, 2(5), 499–503. DOI: https://doi.org/10.1370/afm.89
  • Diener, E., Oishi, S., Lucas, R.E. (2011). Subjective well-being: The science of happiness and life satisfaction. W: S.J. Lopez, Ch.R. Snyder (eds.), The Oxford Handbook of Positive Psychology (s. 187–194). Oxford: Oxford University Press.
  • Elkins, D.N. (2001). Beyond religion: toward a humanistic spirituality. W: K.J. Schneider, J.T. Bugental, J.F. Pierson (eds.), The Handbook of Humanistic Psychology: Leading Edges in Theory, Research, and Practice (s. 201–212). Thousand Oaks: Sage.
  • Frey, B.B., Daaleman, T.P., Peyton, V. (2005). Measuring a dimension of spirituality for health research: Validity of the Spirituality Index of Well-Being. Research on Aging, 27(5), 556–577. DOI: https://doi.org/10.1177/0164027505277847
  • Gil, K., Radziwiłłowicz, P., Zdrojewski, T., Piwoński, J., Landowski, J., Wyrzykowski, B. (2006). Depresja jako czynnik ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. Kardiologia Polska, 64, 526–531.
  • Guthrie, S. (2001). Why Gods? A cognitive theory. W: J. Andresen (ed.), Religion in Mind. Cognitive Perspectives on Religious Belief, Ritual, and Experience (s. 94–112). New York: Cambridge University Press.
  • Heszen-Niejodek, I. (2000). Teoria stresu psychologicznego i radzenia sobie. W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki (T. 3, s. 465–492). Gdańsk: GWP.
  • Hobfoll, S.E. (1989). Conservation of Resources: A New Attempt at Conceptualizing Stress. American Psychologist, 44(3), 513–524. DOI: https://doi.org/10.1037/0003-066X.44.3.513
  • Kato, T. (2012). Development of the coping flexibility scale: evidence for the coping flexibility hypothesis. Journal of Counseling Psychology, 59(2), 262–273. DOI: https://doi.org/10.1037/a0027770
  • Kato, T. (2015). The Dual-Process Theory: New Approach to Coping Flexibility. W: M.A. Basińska (red.), Coping Flexibility with Stress in Health and in Disease. Elastyczne radzenie sobie ze stresem w zdrowiu i w chorobie (s. 19–37). Bydgoszcz: Wydawnictwo UKW.
  • Koening, H.G. (2008). Concerns about measuring “spirituality” in research. Journal of Nervous and Mental Disease, 196(5), 349–355. DOI: https://doi.org/10.1097/NMD.0b013e31816ff796
  • Krause, N. (2011). Religion and health: Making sense of a disheveled literature. Journal of Religion and Health, 50, 20–35. DOI: https://doi.org/10.1007/s10943-010-9373-4
  • Kruczek, A., Basińska, M.A., Grzankowska, I. (2019). Temperamental determinants of coping flexibility in adolescents. Advances in Psychiatry and Neurology/Postępy Psychiatrii i Neurologii, 28(1), 4–20. DOI: https://doi.org/10.5114/ppn.2019.84354
  • Kwon, P. (2002). Hope, Defence Mechanisms, and Adjustment: Implications for False Hope and Defensive Hopelessness. Journal of Personality, 70(2), 207–232. DOI: https://doi.org/10.1111/1467-6494.05003
  • Lambiase, M.J., Kubzansky, L.D., Thurston, R.C. (2015). Positive psychological health and stroke risk: The benefits of emotional vitality. Health Psychology, 34(10), 1043–1046. DOI: https://doi.org/10.1037/hea0000228
  • Lazarus, R.S., Folkman, S. (1984). Stress, Appraisal and Coping. New York: Springer.
  • Levenson, M.R., Aldwin, C.M. (2013). Mindfulness as religious practice. W: R.F. Paloutzian, C.L. Park (eds.), Handbook of the Psychology of Religion and Spirituality (s. 580–594). New York: Guilford Press.
  • Łaguna, M., Trzebiński, J., Zięba, M. (2005). Kwestionariusz Nadziei na Sukces KNS. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
  • Łuszczyńska, A., Cieślak, R. (2009). Mediated effects of social support for healthy nutrition: Fruit and vegetable intake across 8 months after myocardial infarction. Behavioral Medicine, 35(1), 30–37. DOI: https://doi.org/10.3200/BMED.35.1.30-38
  • MacDonald, D.A. (2000). Spirituality: Description, Measurement, and Relation to the Five Factor Model of Personality. Journal of Personality, 68(1), 153–197. DOI: https://doi.org/10.1111/1467-6494.t01-1-00094
  • Masters, K.S. (2008). Mechanisms in the relation between religion and health with emphasis on cardiovascular reactivity to stress. Research in the Social Scientific Study of Religion, 19, 91–116. DOI: https://doi.org/10.1163/ej.9789004166462.i-299.29
  • McCollough, M.E., Willoughby, B. (2009). Religion, Self-Regulation, and Self-Control: Associations, Explanations, and Implications. Psychological Bulletin, 135(1), 69–93. DOI: https://doi.org/10.1037/a0014213
  • McIntosh, D.N. (1995). Religion as schema, with implications for the relation between religion and coping. The International Journal for the Psychology of Religion, 5(1), 1–16. DOI: https://doi.org/10.1207/s15327582ijpr0501_1
  • Moos, R.H., Schaefer, J.A. (1993). Coping resources and processes: Current concepts and measures. W: L. Goldberger, S. Breznitz (eds.), Handbook of Stress: Theoretical and Clinical Aspects (s. 234–257). New York: Free Press.
  • Mróz, J. (2014). Znaczenie zasobów osobistych dla zachowań i przeżyć związanych z pracą pielęgniarek. Problemy Higieny i Epidemiologii, 93(3), 731–736.
  • Mudyń, K. (2003). Czy można mieć zasoby, nie mając do nich dostępu? Problem dostępności zasobów. W: Z. Juczyński, N. Ogińska-Bulik (red.), Zasoby osobiste i społeczne sprzyjające zdrowiu jednostki (s. 63–77). Łódź: Wydawnictwo UŁ.
  • Nelson, J.M. (2009). Psychology, religion, and spirituality. W: J.M. Nelson (ed.), Psychology, Religion, and Spirituality (s. 311–345). New York: Springer.
  • Oman, D., Thoresen, C.E., Park, C.L., Shaver, P.R., Hood, R.W., Plante, T.G. (2012). Spiritual modeling self-efficacy. Psychology of Religion and Spirituality, 4(4), 278–297. DOI: https://doi.org/10.1037/a0027941
  • Opuchlik, K., Wrzesińska, M., Kocur, J. (2009). Ocena poziomu stylów radzenia sobie ze stresem i poczucia umiejscowienia kontroli zdrowia u osób z chorobą niedokrwienną serca i nadciśnieniem tętniczym. Psychiatria Polska, 43(2), 235–245.
  • Ozorak, E.W. (2005). Cognitive approaches to religion. W: R.F. Paloutzian, C.L. Park (eds.), The Handbook of the Psychology of Religion and Spirituality (s. 253–273). New York: Guilford.
  • Park, C.L. (2012). Meaning, spirituality, and growth: Protective and resilience factors in health and illness. W: A.S. Baum, T.A. Revenson, J.E. Singer (eds.), Handbook of Health Psychology (s. 405–430). New York: Taylor & Francis.
  • Piedmont, R.L. (1999). Does Spirituality Represents the Sixth Factor of Personality? Spiritual Transcendence and the Five-Factor Model. Journal of Personality, 67(6), 985–1013. DOI: https://doi.org/10.1111/1467-6494.00080
  • Piedmont, R.L. (2005). The role of personality in understanding religious and spiritual constructs. W: R.F. Paloutzian, C.L. Park (eds.), Handbook of the Psychology of Religion and Spirituality (s. 253–273). New York: Guilford Press.
  • Piórowska, A., Banasik, A. (2015). Nadzieja a elastyczne radzenie sobie ze stresem u policjantów. W: M.A. Basińska (red.), Coping Flexibility with Stress in Health and in Disease. Elastyczne radzenie sobie ze stresem w zdrowiu i w chorobie (s. 187–208). Bydgoszcz: Wydawnictwo UKW.
  • Poprawa, R. (1996). Zasoby osobiste w radzeniu sobie ze stresem. W: G. Dolińska-Zygmunt (red.), Elementy psychologii zdrowia (s. 101–136). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
  • Ryff, C.D., Singer, B.H. (2008). Know thyself and become what you are: A eudaimonic approach to psychological well-being. Journal of Happiness Studies, 9, 13–39. DOI: https://doi.org/10.1007/s10902-006-9019-0
  • Shen, B.J., Myers, H.F., McCreary, C.P. (2006). Psychosocial predictors of cardiac rehabilitation quality-of-life outcomes. Journal of Psychosomatic Research, 60(1), 3–11. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jpsychores.2005.06.069
  • Skrzypińska, K. (2012). Granice duchowości – perspektywa pierwsza. Roczniki Psychologiczne, 15(1), 75–96.
  • Snyder, Ch.R. (2000). Handbook of Hope: Theory, Measures & Applications. San Diego: Academic Press.
  • Snyder, Ch.R. (2002). Hope theory: Rainbows in the mind. Psychological Inquiry, 13(4), 249–275. DOI: https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1304_01
  • Snyder, Ch.R., Pulvers, K.M. (2001). Dr. Seuss, the coping machine, and “Oh, the Places You’ll Go”. W: Ch.R. Snyder (ed.), Coping with Stress: Effective People and Processes (s. 3–29). Oxford: Oxford University Press.
  • Sołtys, M. (2015). Elastyczne radzenie sobie ze stresem a subiektywna ocena stanu zdrowia wśród osób chorych przewlekle: pośrednicząca rola dobrostanu duchowego oraz wieku. W. M. Basińska (red.), Coping Flexibility with Stress in Health and in Disease. Elastyczne radzenie sobie ze stresem w zdrowiu i w chorobie (s. 123–140). Bydgoszcz: Wydawnictwo UKW.
  • Strike, P.C., Steptoe, A. (2004). Psychosocial factors in the development of coronary artery disease. Progress in Cardiovascular Diseases, 46(4), 337–347. DOI: https://doi.org/10.1016/j.pcad.2003.09.001
  • Szwajca, K. (2014). Dyskurs na temat resilience – konteksty i aspekty praktyczne. Psychoterapia, 168, 99–107.
  • Trzebińska, E. (2008). Psychologia pozytywna. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
  • Trzebiński, J., Zięba, M. (2003). Kwestionariusz nadziei podstawowej BHI-12. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
  • Trzebiński, J., Zięba M., (2004). Basic hope as a world-view: An outline of concept. Polish Psychological Bulletin, 35(3), 173–182.
Document Type
Publication order reference
YADDA identifier
bwmeta1.element.ojs-doi-10_17951_j_2020_33_2_221-237
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.