PL EN


2014 | 9 |
Article title

Al-Nisaiyat- różne wymiary zjawiska feminizmu w świecie islamu

Content
Title variants
Languages of publication
PL
Abstracts
DE
Das Phänomen des Feminismus wird normalerweise mit der westlichen Welt assoziiert, besitzt jedoch seine Entsprechung im Kreis der islamischen Kultur. Die Anfänge der feministischen Ideologie in der islamischen Welt - An-Nisayat, reichen ins ausgehende 19. Jahrhunderts zurück. Innerhalb dieser Bewegung können wir einige Strömungen unterscheiden. Die erste Strömung wird manchmal als unsichtbarer Feminismus be-zeichnet und fällt auf die Jahre 1860-1920. Die zweite Etappe der Entwicklung findet bis in die 1970er Jahre statt und fällt mit dem Aufbau unabhängiger, moderner Staaten in der arabischen Welt zusammen. Sie zeichnet sich durch eine säkulare, liberale Einstel-lung zu den Rechten der Frauen aus und wird häufig als eine Kopie des westlichen Ge-sellschaftsmodells betrachtet. Die dritte Periode - der islamische Feminismus - sucht im Gegensatz zur früheren Etappe ideologische Fundierung in muslimischer Religion. Der Artikel stellt die drei obengenannten Strömungen im islamischen Feminismus dar. Der Schlussteil des Artikels wurde der Charakteristik einiger wichtigster internationaler Or-ganisationen gewidmet, die die Weltbewegung des islamischen Feminismus bilden.
EN
The phenomenon of feminism, generally associated with the Western world, has its equivalent in the Muslim culture. The beginnings of the feminist ideology in the world of Islam – An- Nisayat date back to the end of the 19th century. Three main streams could be distinguished within the above movement. The first one, called “invisible feminism”, occurred in the period between 1860 and 1920. The second period of the movement took place till the 1970s. It is characterised by the secular and liberal approach to the women's rights and often tends to be referred to as a copy of the model of the Western society. The third period of the movement –Islamic feminism, as opposed to the earlier incarnation of the phenomenon, looks for its ideological bases in Islam. The article presents the three streams of the Muslim feminism as outlined above. The last part of the article discusses several international organisations which form the global, transnational movement of Islamic feminism.
PL
Zjawisko feminizmu, na ogół łączone ze światem zachodnim, posiada swój odpowiednik w kręgu kultury muzułmańskiej. Początki ideologii myśli feministycznej w świecie isla-mu – An-Nisayat – sięgają końca XIX w. W obrębie ruchu możemy wyodrębnić kilka nurtów. Pierwszy, nazywany niekiedy feminizmem niewidocznym, przypada umownie na lata 1860-1920. Drugi etap rozwoju ruchu ma miejsce do lat 70. XX w., wpisuje się w budowę niepodległych, nowoczesnych państw w świecie arabskim. Charakteryzuje się sekularystycznym, liberalnym podejściem do praw kobiet, często też bywa określany kopią modelu społeczeństwa zachodniego. Trzeci okres feminizmu – feminizm islamski – w przeciwieństwie do wcześniejszego etapu poszukuje podbudowy ideologicznej ruchu w religii muzułmańskiej. Artykuł prezentuje trzy wskazane powyżej nurty w feminizmie islamskim. Ostatnia część artykułu została poświęcona charakterystyce kilku najważniej-szych międzynarodowych organizacji tworzących światowy ruch feminizmu islamskie-go.
Year
Issue
9
Physical description
Dates
published
2014
online
2015-04-20
Contributors
References
  • Abdallah S. L., Féminismes decoloniaux, genre et développement. Féminismes islamiques et postcolonialité au début du XXI siècle,„Revue Tiers Monde” 2012, nr 209, s. 9–23 ;
  • Badran M. Between Secular and Islamic Feminism/s: Reflections on the Middle East and Beyond, „Journal of Middle East Women’s Studies” 2005, Winter, s. 128–146;
  • Badran M. Ou en est le féminisme islamique, „Critique Internationale” 2010, Presse de Sciences Po, nr 46, s. 25–44;
  • Badran M. From Islamic Feminism to a Muslim Holistic Feminism, „IDS Bulletin” 2011, vol. 42, nr 1, s. 60–78;
  • Bahi R., Islamic and Secular Feminisms: Two Discourses Mobilized for Gender Justice, EUI Working Papers, Robert Schuman Center for Advanced Studies (2010): http://cadmus.eui.eu/bitstream/han-dle/1814/17294/RSCAS_2011_25_rev.pdf?sequence=3/ dostęp 23 czerwca 2014;
  • Barlas A., Believing Women in Islam: Unreading Patriarchal Interpreta-tions of the Qur’an, University of Texas Press, Austin 2002;
  • Bayes J., Eshaflani T. N., Globalization Gender and Religion: The Poli-tics of Women’s Rights in Catholic and Muslim Contexts, Palgrave New York 2001;
  • Chiffoleau S. Sociétés arabes en mouvements. Trois décennies de changements, l’Harmattan, Paris 2012.
  • Haideh M. O., Feminism and Islamic Fundamentalism: The Limits of Postmodern Analysis, Zed Books, New York 1999.
  • Koran, tłum. J. Bielawski, Państwowy Instytut Wydawniczy, War-szawa 1986;
  • Laacher S. Insurrection arabes. Utopie révolutionnaire et impensé démocratique, Buchet-Chastel, Paris 2013;
  • Mahmood S. Politics of Piety: the Islamic Revival and the Feminist Sub-ject, Princeton University, Press, Princeton 2004.
  • Mernissi F. Arab Women’s Rights and Muslim State in the Twenty-first Century: Reflections on Islam as Religion and State, [w:] Faith and Free-dom, red. M. Afhhami, s. 223–264, Syracuse University Press, New York 1995, s. 223–264;
  • Mernissi F., Women’s Rebellion and Islamic Memory, Atlantic High-lands, Zed Books, New York 1996;
  • Mir-Hosseini Z., Stretching the Limits : a Feminist Regarding of the Sha-ri’a in Post-Khomeini Iran, [w:] M. Yamaini, Feminism and Islam. Legal and Literacy Perspectives, Ithaca Press, London 1996, s. 274–285.
  • Moghadam V. M., Globalizing Women: Transnational Feminist Net-works, The John Hopkins University Press, Baltimore 2005;
  • Mounir O., Moudawana, le nouveau droit de la famille au Maroc: Présentation et analyse, Marsam, Casablanka 2005;
  • Paciello M. G., Zaynab al-Gazali ab-Gabili, militante islamica egiziana: un modello islamico di emancipazione femminile?,„Oriente Moderno” 2002, nr 21 (2), s. 275–319;
  • Pepicelli R., Les femmes et l’engagement associative dans un cadre islamique, [w :] A. Bozzo, P-J. Luizard, Les sociétés civiles dans le monde musulman, La Découverte, Paris 2011, s. 181–221;
  • Shaheed F., Networking for Change: The Role of Women’s Groups in Ini-tiating Dialogue on Women’s Issues, [w:] Faith and Freedom: Women’s Human Rights in the Muslim World, red. M. Afkhami, Syracuse Uni-versity Press, Syracuse 1995, s. 51–60;
  • Sherkat S., Zenân. Le journal de l’autre, Iran, CNRS Editions, Paris 2009;
  • Szczepankiewicz E., Ewolucja statusu prawnego kobiety muzułmańskiej na przykładzie państw Maghrebu, [w:] Kobiety wobec polityki-kobiety w polityce. Historia, realia, perspektywy, red. A. Frątczak, Krakowska Akademia im. A. Frycza Modrzewskiego, Kraków 2009, s. 90–100;
  • Thoroval Y., Słownik cywilizacji muzułmańskiej, Larousse, Słowniki Encyklopedyczne „Książnicy”, Katowice 2002;
  • Wadud A., Qur’an and Woman: Rereading the Sacred Text from a Wom-an's Perspective, Oxford University Press, Oxford 1999;
  • Wadud A., Inside the Gender Jihad, Women’s Reforms in Islam, One-world, Oxford 2006;
  • Webb G., 2000, Muslim Women Scholar-Activists in North America, Syracuse University Press, Syracuse 2000.
  • Źródła internetowe: Strona organizacji Musawah: musawah.org/about-musawah, dostęp 19 sierpnia 2013;
  • Strona organizacji WISE: wisemuslimwomen.org/about/, dostęp 19 sierpnia 2013;
  • Strona organizacj Sisterhood Is Global institute: sigi.org, dostęp 19 sierpnia 2013;
  • Strona organizacji Women Living Under Muslim Laws: wluml.org, do-stęp 13 sierpnia 2013.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.ojs-doi-10_17951_kw_2014_9_83
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.