PL EN


2015 | 13 |
Article title

Kryzys człowieczeństwa – zagrożenie czy szansa?

Content
Title variants
Languages of publication
PL
Abstracts
DE
Das Ziel des Artikels ist es, die keinesfalls neue, doch sichtbare Tendenz im gegenwärtigen Nachdenken über den Menschen zu hinterfragen, die das Problem der Krise der Menschlichkeit in den Kategorien der Funktion der Zivilisationskrise behandelt. Die in der technisch-zivilisatorischen Sphäre erkannte Krise und jene, die den diese Sphäre benutzenden Menschen bedroht, bilden keine homogenen, vielmehr disjunktiven Phänomene. Die Diagnosen der beiden Krisen, die ihre Gründe, Folgen und Vorsorgemaßnahmen betreffen, wurden von unterschiedlichen philosophischen Standpunkten aus gestellt (u. a. die Frankfurter Schule, E. Husserl). Es erweist sich jedoch, dass eine vollständige Erfassung des Problems erst unter der Bedingung möglich ist, es im ethischen Bereich des Treffens zu verorten - davon schreiben die Philosophen des Dialogs (M. Buber, A. J. Heschel, E. Lévinas). Sofern die Zivilisationskrisen dazu herausfordern, sie zu überwinden, so ist die Krise der Menschlichkeit ein wertvoller und stets aktueller Hinweis auf die Irreduzibilität des Menschen auf den zivilisatorischen Rahmen seines Lebens.
EN
The aim of the article is to contest a tendency – one which is not recent but clearly evident in contemporary reflection on the human being – to perceive the problem of the crisis of humanity in terms of a function of a civilisational crisis. The crisis diagnosed in the technological-civilisational sphere and the crisis threatening the human being using this sphere are non-homogeneous and even disjunctive phenomena. Both crisis have been diagnosed as regards their causes, consequences and preventative measures from numerous philosophical positions (the Frankfurt school, E. Husserl, and others). It turns out, however, that the problem may only be fully captured if it is positioned in the ethical space of a meeting, described by philosophers of dialogue (M. Buber, A. J. Heschel, E. Lévinas). And if civilisational crises are challenges to overcome, the „crisis of humanity” is a vital and topical premise supporting the irreducibility of the human being to the civilisational framework of the human life.
PL
Celem artykułu jest kontestacja tendencji – nienowej, ale wyraźnej we współczesnym myśleniu o człowieku – do traktowania problemu kryzysu człowieczeństwa w kategoriach funkcji kryzysu cywilizacyjnego. Kryzys rozpoznawany w sferze techniczno-cywilizacyjnej oraz ten, który zagraża użytkującemu ją człowiekowi, to zjawiska niehomogeniczne, a nawet dysjunktywne. Diagnozy obu kryzysów, dotyczące ich przyczyn, konsekwencji i środków zaradczych, stawiano z różnych filozoficznych stanowisk (m. in. szkoła frankfurcka, E. Husserl). Jednak okazuje się, że pełne uchwycenie problemu jest możliwe dopiero pod warunkiem osadzenia go w etycznej przestrzeni spotkania, o którym piszą filozofowie dialogu (M. Buber, A. J. Heschel, E. Lévinas). I o ile kryzysy cywilizacyjne są wyzwaniem do ich przezwyciężenia, o tyle „kryzys człowieczeństwa” jest cenną i wciąż aktualną wskazówką za nieredukowalnością człowieka do cywilizacyjnych ram jego życia.
Year
Issue
13
Physical description
Dates
published
2015
online
2015-08-07
Contributors
References
  • Buber M., Wybór pism filozoficznych, tłum. J. Doktór, PAX, Warszawa 1992.
  • Buber M., Problem człowieka, tłum. J. Doktór, PWN, Warszawa 1993.
  • Heschel A. J., Bóg szukający człowieka, tłum. A. Gorzkowski, Wydawnictwo Esprit SC, Kraków 2007.
  • Heschel A. J., Człowiek nie jest sam, tłum. K. Wojtkowska, Wydawnictwo Znak, Kraków 2008.
  • Horkheimer M., Krytyka instrumentalnego rozumu, tłum. H. Walentowicz, Wydawnictwo Scholar, Warszawa 2007.
  • Husserl E., Kryzys europejskiego człowieczeństwa a filozofia, Wydawnictwo Fundacja Aletheia, Warszawa 1993.
  • Lévinas E., Całość i nieskończoność. Esej o zewnętrzności, tłum. M. Kowalska, PWN, Warszawa 1998.
  • Mrożek S., Ten, który spada, [w:] tenże, Wybór dramatów i opowiadań, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1975, s. 408-416.
  • Szulakiewicz M., Zapiski z przełomu wieków, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń 2013.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.ojs-doi-10_17951_kw_2015_13_27
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.