PL EN


2015 | 13 |
Article title

Człowiek a środowisko – czy w idei postępu czy w idei postępu zawsze tkwi ziarno destrukcji? W dziewięćdziesiątą rocznicę urodzin Jeana Dorsta (1924-2001)

Content
Title variants
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Zasadnicza idea Jeana Dorsta wyraża się w przekonaniu, że działalność wszystkich cywilizacji, w miarę ich postępu technicznego i rozwoju demograficznego, prędzej czy później, prowadzi do nadmiernej eksploatacji otaczającej przyrody. W konsekwencji powoduje to zubożenie jej zasobów i upadek organizmów państwowych. Jean Dorst postuluje konieczność równowagi między potrzebami ludzi, a możliwościami środowiska wskazując przy tym na rolę nauki, polityki a nawet filozofii w rozwiązaniu tych problemów. Po 15 latach od śmierci tego uczonego można już skonfrontować jego prognozy z rzeczywistym rozwojem cywilizacji i jej wpływu na środowisko naturalne. I zadać pytanie: czy postępowi zawsze musi towarzyszyć destrukcja?
DE
Der Hauptgedanke von Jean Dorst äußert sich in der Überzeugung, dass das Wirken aller Zivilisationen im Laufe ihres technischen Fortschritts und demographischen Entwicklung früher oder später zu einer übermäßigen Ausbeutung der umgebenden Natur führt. Folgerichtig bringt das die Verarmung ihrer Ressourcen und den Untergang der Staatsorganismen mit sich. Jean Dorst postuliert die Notwendigkeit des Gleichgewichts zwischen den Bedürfnissen der Menschen und den Möglichkeiten der Umwelt, wobei er auf die Rolle der Wissenschaft, der Politik und sogar der Philosophie bei Lösung der Probleme hinweist. 15 Jahre nach dem Tod des Gelehrten kann man seine Prognosen mit der tatsächlichen Entwicklung der Zivilisation und ihrem Einfluss auf die Umwelt konfrontieren. Und die Frage stellen: muss den Fortschritt immer die Zerstörung begleiten?
EN
The key idea of Jean Dorst is the belief that the activity of all civilisations, as their technological and demographic development progresses, sooner or later leads to an excessive exploitation of the natural world. The consequence is that its resources deplete and state institutions collapse. Jean Dorst postulates the necessity to balance the needs of human beings and the capabilities of the environment, pointing to the role of science, politics, and even philosophy in solving these problems. Fifteen years after his death, his prognoses can be confronted with the actual development of civilisation and its impact on the environment, and the question „Must progress always be accompanied with destruction?” can be posed.
Year
Issue
13
Physical description
Dates
published
2015
online
2015-08-07
Contributors
References
  • Ali S. H., Cudowne metale, „Świat nauki” 2014, 2(270).
  • Bacon F., Novum Organum, tłum. J. Wikarjak, PWN, Warszawa 1955.
  • Biblia tysiąclecia, Rdz. 41,53–54, Poznań–Warszawa 1980.
  • Bibliografia tekstów J. Dorsta: http://asbric.pagesperso-orange.fr/bibli/e-dorst.html
  • Bronowski J., Potęga wyobraźni, tłum. S. Amsterdamski, PIW, War-szawa 1988.
  • Bryson R. A., Climate modification by air pollution, [w:] The Enviromental Future, red. N. Polunin, Macmillan, London 1972.
  • Burke J., Skojarzenia, Fascynujące podróże po świecie odkryć i wynalazków, tłum. M. Czekański, Wiedza i Życie, Warszawa 1999.
  • Cary M., Scullard H. H., Dzieje Rzymu, tłum. J. Schwakopf, PIW, Warszawa 1992.
  • Crick F., Istota i pochodzenie życia, tłum. A. Hoffman, PIW, Warszawa 1992.
  • Crombie A. C., Nauka średniowieczna i początki nauki nowożytnej, tłum. S. Łypacewicz, t.1, PAX, Warszawa 1960.
  • Dorst J., Siła życia, tłum. W. Dłuski, PIW, Warszawa 1987.
  • Eliade M., Kowale i alchemicy, tłum. A. Leder, Aletheia, Warszawa 2007.
  • Ferguson N., Cywilizacja. Zachód i reszta świata, tłum. P. Szymor, Wy-dawnictwo Literackie, Kraków 2013.
  • Gray J., Słomiane psy. Myśli o ludziach i innych zwierzętach, tłum. C. Cieśliński, Warszawa 2003.
  • Greenblatt S., Zwrot. Jak zaczął się Renesans, tłum. M. Słysz, Wydawnictwo Albatros A. Kuryłowicz, Warszawa 2012.
  • Hezjod, Narodziny bogów (Theogonia) Prace i dni. Tarcza, tłum. J. Łanowski, Prószyński i S-ka, Warszawa 1999.
  • Husserl E., Kryzys nauk europejskich i fenomenologia transcendentalna, tłum. S. Walczewska, Wydawnictwo Rolewski, Toruń 1999.
  • Ilustrowany Wielki Atlas Świata, wyd. 2., Buchmann, Warszawa 2008.
  • Kolumella L. I. M., O rolnictwie, tłum. I. Mikołajczyk, Ossolineum, Wrocław–Warszawa–Kraków 1991.
  • Kossobudzka M., Ryżowy wschód kontra pszeniczny zachód, Gazeta Wyborcza, piątek 16 maja 2014, s. 24–25.
  • Kuhn T., Tradycje matematyczne a tradycje eksperymentalne w rozwoju nauk fizycznych, [w:] Dwa bieguny: tradycja i nowatorstwo w badaniach naukowych, tłum. S. Amsterdamski, PIW, Warszawa 1985.
  • Kunicki-Goldfinger W. J. H., Znikąd donikąd, wyd. 2., PIW, Warszawa 1993.
  • Lorenz K., Regres człowieczeństwa, tłum. A. D. Tauszyńska, PIW, War-szawa 1986.
  • Lovelock J., Gaja. Nowe spojrzenie na życie na Ziemi, tłum. M. Ryszkie-wicz, Prószyński i S-ka, Warszawa 2003.
  • Słownik łacińsko-polski, red. M. Plezia, PWN, Warszawa 1998.
  • Słownik pisarzy antycznych, red. A. Świderkówna, Wiedza Powszechna, Warszawa 1982.
  • Vesilind P. J., Laman T. (zdjęcia), Filipiny, zielony tygiel, „National Geographic. Polska” 2002, 7(34), s. 9.
  • Ward P., Hipoteza Medei. Czy życie zmierza do samounicestwienia?, tłum. M. Betley, Prószyński i S-ka, Warszawa 2010.
  • Warron M. T., O gospodarstwie rolnym, tłum. I. Mikołajczyk, wyd. Ossolineum, Wrocław–Warszawa–Kraków 1991.
  • Winniczuk L., Ludzie – Zwyczaje i obyczaje – Starożytnej Grecji i Rzymu, wyd. 2., PWN, Warszawa 1983.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.ojs-doi-10_17951_kw_2015_13_95
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.