PL EN


2015 | 14 |
Article title

Clausewitz odwrócony. Bolszewizm, rewolucja i wojna w myśli Mikołaja Bierdiajewa

Authors
Content
Title variants
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Artykuł zawiera kilka uwag na temat wpływu pierwszej wojny światowej na rewolucję rosyjską i powojenne życie w Związku Sowieckim. W moim przekonaniu idee, które sformułował w czasie wojny i rewolucji Mikołąj Bierdiajew (1874–1948) naświetlają zasadniczy aspekt dwudziestowiecznej polityki i życia społecznego zarówno w Rosji, jak i innych krajach. Mam tutaj na myślę wojnę jako istotę nowoczesnej polityki. Rozważania Bierdiajewa o Wielkiej Wojnie i rewolucji bolszewickiej wyprzedzają i potwierdzają przekonania podzielane przez takich myślicieli, jak Jan Patočka, Alain Finkielkraut czy Pierre Hassner, według których wiek XX przynosi odwrócenie najsłynniejszej maksymy generała Clausewitza: po pierwszej wojnie światowej to polityka staje się kontynuacją wojny prowadzoną za pomocą innych środków.Bierdiajew myśli o rewolucji jako o „rozkładzie wojny” i analizuje komunizm rosyjski jako „rzeczywistość wojenną”, którą charakteryzują takie zjawiska jak dehumanizacja, rządy mas, totalitaryzm, powszechna mobilizacja, militaryzacja sfery cywilnej, władztwo techniki oraz pojawienie się „nowego człowieka”. W jego przekonaniu, wojna i powojenny militaryzm określiły ideologię, wzorce kulturalne i sposób sprawowania władzy w Rosji, ale także na Zachodzie.
DE
Der Artikel enthält einige Bemerkungen über den Einfluss des Ersten Weltkrieges auf die russische Revolution und das Nachkriegsleben in der Sowjetunion. Meines Erachtens beleuchten die Ideen, die Nikolai Bierdiajew während des Krieges und der Revolution formulierte, den grundsätzlichen Aspekt der Politik und des Soziallebens im 20. Jahrhundert sowohl in Russland als auch in anderen Ländern. Ich meine hier den Krieg als das Wesen moderner Politik. Die Überlegungen Bierdiajews zum Großen Krieg und zur bolschewistischen Revolution sind seiner Zeit voraus und bestätigen die Ansichten solcher Denker wie Jan Patočka, Alain Finkielkraut oder Pierre Hassner. Sie meinten, dass im 20. Jahrhundert die berühmteste Maxime des Generals Clausewitz umgekehrt wurde: Nach dem Ersten Weltkrieg wird die Politik zur Fortsetzung des Krieges mithilfe anderer Mittel.Bierdiajew denkt über die Revolution als „Zerfall des Krieges“ nach und betrachtet den russischen Kommunismus als „Kriegswirklichkeit“, für die solche Erscheinungen wie Dehumanisierung, Herrschaft der Massen, Totalitarismus, allgemeine Mobilmachung, Militarisierung der Zivilsphäre, Macht der Technik und das Erscheinen eines „neuen Menschen“ charakteristisch sind. Seiner Meinung nach haben der Krieg und der Nachkriegsmilitarismus Ideologie, kulturelle Leitbilder und die Art der Machtausübung in Russland, aber auch im Westen bestimmt.
EN
This paper presents some remarks on the influence of the First World War on Russian Revolution and post-war life in Soviet Russia. In my opinion, the ideas formulated at the time of war and revolution by Nikolay Berdyaev (1874-1948) shed light on the fundamental aspects of 20th century politics and social life both in Russia and other countries. Here, I understand war as the essence of modern politics. Berdyaev’s reflections on WWI and Bolshevik revolution prefigure and confirm the belief shared by such thinkers as Jan Patočka, Alain Finkielkraut or Pierre Hassner, that the 20th century brings the inversion of the most famous Clausewitz’s maxim: after WWI, politics becomes the continuation of war conducted by other means. Berdyaev thinks about revolution as the “decay of the war” and analyses Russian communism as a “war reality” which is characterized by such phenomena as dehumanization, mob rule, totalitarianism, total mobilization, militarization of civil sphere, the rule of technology and, last but not least, the appearance of the “new man”. In his opinion, war and post-war militarism have determined the ideology, cultural patterns, and the means of wielding political power both in Russia and in the West.
Year
Issue
14
Physical description
Dates
published
2015
online
2015-10-02
Contributors
author
References
  • Bierdiajew M., Filozofia nierówności. Listy do nieprzyjaciół. Rzecz o filozofii społecznej, tłum. J. Chmielewski, Wydawnictwo ANTYK, Kęty 2006.
  • Bierdiajew M., Los człowieka we współczesnym świecie, [w:] M. Bierdiajew, Nowe średniowiecze. Los człowieka we współczesnym świecie, tłum. H. Paprocki, Fundacja Aletheia, Warszawa 2003.
  • Bierdiajew M., Nowe średniowiecze, tłum. M. Reutt, Wydawnictwo Antyk, Komorów 1997.
  • Bierdiajew M., Źródła i sens komunizmu rosyjskiego, tłum. H. Paprocki, Wydawnictwo ANTYK, Kęty 2005.
  • Bierdiajew N., Duchownyje osnowy russkoj riewolucyi. Opyty 1917–1918 gg., przygotowanie tekstu i komentarze Je. W. Bronnikowa, Izdatiel’stwo RCHGI, Sankt-Pietierburg 1999.
  • Dostojewski F., Biesy, tłum. T. Zagórski, Z. Podgórzec, Puls Publications Ltd, London 1992.
  • Eksteins M., Święto wiosny. Wielka Wojna i narodziny nowego wieku, tłum. K. Rabińska, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1996.
  • Finkielkraut A., Zagubione człowieczeństwo. Esej o XX wieku, tłum. M. Fabjanowski, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1999.
  • Hassner P., Koniec pewników. Eseje o wojnie, pokoju i przemocy, tłum. M. Ochab, Fundacja im. Stefana Batorego i Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2002.
  • Hobsbawm E., Jak zmienić świat. Marks i marksizm 1840-2011, tłum. S. Szymański, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2013.
  • Patočka J., Eseje heretyckie z filozofii dziejów, tłum. A. Czcibor-Piotrowski, E. Szczepańska, J. Zychowicz, Fundacja Aletheia, Warszawa 1998.
  • Service R., Lenin. Biografia, tłum. M. Urbański, Wydawnictwo ISKRY, Warszawa 2003.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.ojs-doi-10_17951_kw_2015_14_81
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.