PL EN


2016 | 18 |
Article title

Dysfunkcje tożsamości a dezintegracja kultury

Authors
Content
Title variants
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
W artykule stawia się tezę, że w czasach tzw. ponowoczesności w kręgu kultury euroamerykańskiej nastąpił proces kryzysu tożsamości jednostki na tle procesu dezintegracji kultury. Koncentracja na Ja w wymiarze tak jednostkowym, jak społecznym, przyczyniła się do rozpadu samej struktury Ja, jak i kryzysu struktury społecznej. Problemy tożsamościowe są subiektywnym odzwierciedleniem obiektywnej zmiany społeczno-kulturowej i mają swoje źródło w obiektywnych procesach oraz konkretnych zdarzeniach zewnętrznego środowiska jednostki. Realia społeczno-kulturowe mogą przybierać kształt stresorów psychospołecznych i stawać się kryzysowymi wydarzeniami, które skutkują przekształceniem dotychczasowych utożsamień jednostki.
DE
Im Artikel wird die These aufgestellt, dass es im Zeitalter der sog. Postmoderne im euroamerikanischen Kulturkreis zu einem Krisenprozess der individuellen Identität vor dem Hintergrund der Desintegration der Kultur gekommen ist. Die Ichbezogenheit hat sowohl in einem individuellen als auch in einem sozialen Ausmaß zum Zerfall der Ich-Struktur und zu einer Krise der sozialen Struktur beigetragen. Die Identitätsprobleme sind eine subjektive Wiederspiegelung eines objektiven soziokulturellen Wandels und haben ihren Ursprung in objektiven Prozessen und konkreten Ereignissen der Außenwelt des Individuums. Die soziokulturellen Realien können die Gestalt von psychosozialen Stressfaktoren annehmen und zu Krisenereignissen werden, die eine Verwandlung der bisherigen individuellen Identifikationen nach sich ziehen.
EN
The article features a thesis saying that in the so called post-modernity the circle of Euro-American culture sees a process of individual’s personality crisis on the background of the process of disintegration of culture. The preoccupation with Me in both individual and social aspects contributes to the decay of both the Me structure and social structure. The identity problems are the subjective reflection of the objective socio-cultural change and stem from objective processes and real events of the external environment of the individual. The socio-cultural realities may form psychosocial stressors and become crisis events, that result in the transformation of individual’s identifications.
Year
Issue
18
Physical description
Dates
published
2016
online
2016-10-10
Contributors
References
  • Appadurai A., Nowoczesność bez granic, Kulturowe wymiary globalizacji, przeł. Z. Pucek, Universitas, Kraków 2005.
  • Bauman Z. , Wieloznaczność nowoczesna, nowoczesność wieloznaczna, przeł. J. Bauman, PWN, Warszawa 1991.
  • Bauman Z., Ponowoczesność jako źródło cierpień, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2000.
  • Bauman Z., Zindywidualizowane społeczeństwo, przeł. O. i W. Kubińscy, GWP, Gdańsk 2008.
  • Bilikiewicz A., Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny, wyd. 3, PZWL, Warszawa 2003.
  • Bokszański Z., Tożsamości zbiorowe, PWN, Warszawa 2005.
  • Castells M., Siła tożsamości, przeł. S. Szymański, PWN, Warszawa 2008.
  • Clifford J., Kłopoty z kulturą. Dwudziestowieczna etnografia, literatura i sztuka, Warszawa 2000.
  • Delsol Ch., Esej o człowieku późnej nowoczesności, przeł. M. Kowalska, Znak, Kraków 2003.
  • Derrida J., Kres człowieka, [w:] tenże, Pismo filozofii, Wydawnictwo Inter Esse, Kraków 1993.
  • Drat-Ruszczak K., Poznanie i emocje w schizofrenii. Różnicujący wpływ kontekstu społecznego, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 1995.
  • Drat-Ruszczak K., Psychologia schizofrenii, [w:] Psychologia kliniczna, red. H. Sęk, t. 2, PWN, Warszawa 2006.
  • Epstein S., The self-concept: a review and the proposal of an integrated theory of personality, [w:] Personality. Basic aspects and current research, Lawrences Erlbaum Association, red. E. Staub, Prentice-Hall, Englewood Cliffs, New York 1980.
  • Erikson E. H., Dzieciństwo i społeczeństwo, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 1963/1997.
  • Erikson E. H., Identity: Youth and Crisis, Faber and Faber, London 1974.
  • Erikson E. H., Identity: Youth and Crisis, Norton, New York 1968.
  • Erikson E. H., Tożsamość a cykl życia, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2004.
  • Gasiul H., Psychologia osobowości. Nurty, teorie, koncepcje, Difin, Warszawa 2006.
  • Giddens A., Nowoczesność i tożsamość: „ja” i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności, przeł. A. Szulżycka, PWN, Warszawa 2001/2006.
  • Granat W., Osoba ludzka. Próba definicji, Wyd. Nauk. KUL, Lublin 2006.
  • Hannerz U., Powiązania transnarodowe. Kultura, ludzie, miejsca, przeł. K. Franek, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2006.
  • Herman J. L., Przemoc. Uraz psychiczny i powrót do równowagi, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2000.
  • Jacobi J., Zamaskowanie: obserwacje z psychologii życia codziennego, przeł. Cz. Tarnogórski, PAX, Warszawa 1979.
  • Jakubik A., Zaburzenia osobowości, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999.
  • Kępiński A., Psychopatologia nerwic, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1972.
  • Kociuba J., Idea Ja i koncepcja tożsamości. Zmiana znaczenia w nauce i kulturze, Wydawnictwo Episteme, Lublin 2014.
  • Kociuba J., Narracyjna koncepcja tożsamości, [w:] Wokół tożsamości: teorie, wymiary, ekspresje, red. I. Borowik, K. Leszczyńska, Zakład Wydawniczy „Nomos”, Kraków 2007, s. 53–65.
  • Kołakowski L., Filozofia pozytywistyczna, PWN, Warszawa 2003.
  • Kubacka-Jasiecka D., Autodestruktywna tożsamość a kryzys emocjonalny, [w:] W kręgu psychologicznej problematyki tożsamości, red. D. Kubacka-Jasiecka, M. Kuleta, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2008.
  • Lasch Ch., Narcystyczna osobowość naszych czasów, „Res Publica” 2002, nr 1.
  • Łukaszewski W., Struktura Ja a działanie w sytuacjach zadaniowych. Empiryczne studium nad funkcjami osobowości, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1978.
  • Mandrosz-Wróblewska J., Tożsamość i niespójność ja a poszukiwanie własnej odrębności, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław–Warszawa 1988.
  • Mariański J., Zmieniająca się tożsamość religijna we współczesnej Europie. Religijność poza-kościelna, [w:] Wokół tożsamości: teorie, wymiary, ekspresje, red. I. Borowik, K. Leszczyńska, Zakład Wydawniczy „Nomos”, Kraków 2007.
  • Melosik Z., Szkudlarek K., Kultura, Tożsamość i Edukacja, Impuls, Kraków 1998.
  • Narracja jako sposób rozumienia świata, red. J. Trzebiński, GWP, Gdańsk 2000.
  • Pamięć – Przestrzeń – Tożsamość, red. S. Kapralski, Scholar, Warszawa 2010.
  • Reykowski J., Kochańska G., Szkice z teorii osobowości, PWN, Warszawa 1980.
  • Reykowski J., Motywacja, postawy prospołeczne a osobowość, PWN, Warszawa 1979.
  • Sęk H., Kierunki behawioralne i podejście poznawcze w psychologii klinicznej, [w:] Psychologia kliniczna, red. H. Sęk, t. 2, PWN, Warszawa 2006.
  • Sokolik M., Psychoanaliza i Ja. Kliniczna problematyka poczucia tożsamości, Agencja Wydawnicza Jacek Santorski, Warszawa 1992.
  • Stachowski S., Chrześcijańska tożsamość narracyjna, [w:] Wokół tożsamości: teorie, wymiary, ekspresje, red. I. Borowik, K. Leszczyńska, Zakład Wydawniczy „Nomos”, Kraków 2007.
  • Szczukiewicz P., Rozwój psychospołeczny a tożsamość, Wydawnictwo UMCS, Lublin 1998.
  • Turner J. C., Socjologia emocji, PWN, Warszawa 2010.
  • Witkowski L., Rozwój i tożsamość w cyklu życia. Studium koncepcji Erika H. Eriksona, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Toruń 1989.
  • Wysocka E. , Podstawowe wyznaczniki kształtowania się tożsamości w percepcji młodzieży studenckiej, [w:] Wokół tożsamości: teorie, wymiary, ekspresje, red. I. Borowik, K. Leszczyńska, Zakład Wydawniczy „Nomos”, Kraków 2007.
  • Znaniecki F., Ludzie teraźniejsi a cywilizacja przyszłości, PWN, Warszawa 2001.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.ojs-doi-10_17951_kw_2016_18_15
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.