PL EN


2018 | 26 |
Article title

Miasta są dla ludzi – wstęp do Jana Gehla koncepcji miasta

Content
Title variants
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Artykuł przedstawia teorię miasta Jana Gehla, który wskazuje konieczność uwzględniania w planowaniu naszych miast podstawowych zasad wynikających z humanistycznego myślenia o przestrzeni publicznej i konstrukcji biologicznej człowieka. W koncepcji Gehla zwracam szczególną uwagę na fakt, że centralnym punktem swoich dociekań uczynił on proksemikę, opisującą wzajemne relacje przestrzenne pomiędzy ludźmi, jak również relacje między ludźmi a otaczającymi ich przedmiotami. Gehl akcentuje takie czynniki jak ludzka mobilność czy ludzkie zmysły bo to one decydują o sposobach użytkowania miast przez ludzi. Analizuję jego koncepcję pod kątem wpływu jakości przestrzeni publicznych w miastach na relacje, które w tych przestrzeniach zachodzą.
DE
Der Artikel stellt die Theorie der Stadt von Jan Gehl dar. Gehl weist auf die Notwendigkeit hin, bei der Planung unserer Städte die elementaren Grundsätze zu berücksichtigen, die sich aus dem humanistischen Denken über den öffentlichen Raum und die biologische Konstruktion des Menschen ergeben. In Gehls Entwurf lege ich einen besonderen Wert auf die Tatsache, dass er in den Mittelpunkt seiner Überlegungen die Proxemik stellte. Die Proxemik beschreibt sowohl gegenseitige räumliche Beziehungen zwischen Menschen, als auch die Beziehungen zwischen Menschen und sie umgebenden Dingen. Gehl betont solche Faktoren wie menschliche Mobilität oder Sinne, weil sie über die Gebrauchsweise der Stadt durch die Menschen entscheiden. Ich untersuche seinen Entwurf unter dem Gesichtspunkt des Einflusses, den die Qualität des öffentlichen Raums auf die darin stattfindenden Beziehungen ausübt.
EN
The article presents the concept of the city by Jan Gehl, which initially indicates the necessity of taking into consideration the basic principles resulting from humanistic thinking about public space and human biological structure in the process of planning our cities. Furthermore, I pay special attention to the fact that the central point of Gehl’s investigations is proxemics, describing mutual spatial relations between people, as well as those between people and surrounding objects. In his theory, Gehl emphasizes such factors as human mobility or human senses because they determine the ways in which people „make use” of their cities. I also analyze his concept in terms of the impact of the quality of public spaces in cities on the relationships that occur within these spaces.
Year
Issue
26
Physical description
Dates
published
2018
online
2019-01-22
Contributors
References
  • Barber, Benjamin. Gdyby burmistrzowie rządzili światem. Dysfunkcyjne kraje, rozkwitające miasta. Tłum. Hanna Jankowska, Katarzyna Makaruk. Warszawa: Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA, 2014.
  • Florida, Richard. Narodziny klasy kreatywnej: oraz jej wpływ na przeobrażenia w charakterze pracy, wypoczynku, społeczeństwa i życia codziennego. Tłum. Tomasz Krzyżanowski, Michał Penkala. Warszawa: Narodowe Centrum Kultury, 2010.
  • Florida, Richard. The New Urban Crisis. New York: Basic Books, 2017.
  • Gehl, Jan. Miasta dla ludzi. Tłum. Szymon Nogalski. Kraków: RAM, 2014.
  • Gehl, Jan. Życie między budynkami. Użytkowanie przestrzeni publicznych. Tłum. Marta A. Urbańska. Kraków: Wydawnictwo RAM, 2013.
  • Graham, Wade. Miasta wyśnione. Siedem wizji urbanistycznych, które kształtują nasz świat. Tłum. Anna Sak. Kraków: Wydawnictwo Karakter, 2016.
  • Hall, Edward T. Ukryty wymiar. Tłum. Teresa Hołówka. Warszawa: Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA, 2001.
  • Hall, Edward T., Hall, Mildred R. Czwarty wymiar w architekturze. Studium o wpływie budynku na zachowanie człowieka. Tłum. Radosław Nowakowski. Warszawa: Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA, 1997.
  • Harvey, David. Bunt miast. Prawo do miast i miejska rewolucja. Tłum. Agnieszka Kowalczyk, Wiktor Marzec, Maciej Mikulewicz, Maciej Szlinder. Warszawa: Fundacja Nowej Kul-tury Bęc Zmiana, 2012.
  • Jacobs, Jane. Śmierć i życie wielkich miast Ameryki. Tłum. Łukasz Mojsak. Warszawa: CA Centrum Architektury, 2014.
  • Jałowiecki, Bohdan, Marek S. Szczepański. Miasto i przestrzeń w perspektywie socjologicznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2006.
  • Jałowiecki, Bohdan, Wojciech Łukowski. Szata informacyjna miasta. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2008.
  • Jędrzejczyk, Dobiesław. Geografia humanistyczna miasta. Zróżnicowania społeczno-przestrzenne. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Dialog, 2004.
  • Kostof, Spiro. The City Shaped: Urban Patterns and Meanings Through History. New York: Bulfinch Press, 2014.
  • Kotkin, Joel. The City: A Global History. New York: Modern Library, 2006.
  • Landry, Charles. The Art of City Making. London: Earthscan, 2006.
  • Matan, Anne. Rediscovering Urban Design through Walkability: An Assessment of the Contribution of Jan Gehl. Perth: Curtin University, 2011.
  • Montgomery, Charles. Miasto szczęśliwe. Jak zmienić nasze życie, zmieniając nasze miasta. Tłum. Tomasz Tesznar. Kraków: Wysoki Zamek, 2015.
  • Mumford, Lewis. The City in History: Its Origins, Its Transformations, and Its Prospects. San Diego: A Harvest Book, 1989.
  • Sassen, Saskia. Globalizacja. Eseje o nowej mobilności ludzi i pieniędzy. Tłum. Joanna Tegnerowicz. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2007.
  • Sennett, Richard. Ciało i kamień. Człowiek i miasto w cywilizacji Zachodu. Tłum. Magdalena Konikowska. Warszawa: Wydawnictwo Aletheia, 2015.
  • Snopek, Kuba. Nie przepadam za Janem Gehlem. 23.11.2013.
  • https://portretymiast.blog.polityka.pl/2013/11/23/kuba-snopek-nie-przepadam-za-janem-gehlem (dostęp 07.06.2018).
  • Wantuch-Matla, Dorota. Przestrzeń publiczna 2.0. Miasto u progu XXI wieku. Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy, 2016.
  • http://gehlarchitects.com/people/jan-gehl (dostęp 07.06.2018).
  • http://rokjanagehla.ulublin.eu (dostęp 07.06.2018).
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.ojs-doi-10_17951_kw_2018_26_287-303
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.