PL EN


2016 | 35 | 1 |
Article title

Kim jestem? Tożsamość jako zadanie w czasach gwałtownej zmiany społecznej

Content
Title variants
Languages of publication
EN
Abstracts
EN
The question: who am I? – is one of the most frequently formulated questions of an existential nature. In the period of rapid social change it becomes more and more insistent. In recent decades, changes occurring in various areas of life have assumed a truly revolutionary character. A change that seems particularly prominent is globalisation. Rapid social changes force one to form the individual self. This is not an easy task, therefore many people experience identity dilemmas. These are deepened by diverse, often inconsistent or even contradictory, standards and expectations of institutions and social groups in the functioning of which they participate. The liberation of individualism characterising modern and post-modern times increases a sense of subjectivity of individuals, yet at the same time it subjects them to states of uncertainty and crisis. Anthony Giddens claims that they are expressed by the opposing dimensions of contemporary reality such as: unification vs. fragmentation, powerlessness vs. appropriation, authority vs. uncertainty, personalised vs. commodified experience. Therefore, the construction of identity becomes an important task to be undertaken by an individual and one that requires pedagogical support.
PL
Pytanie „kim jestem?” należy do najczęściej formułowanych pytań o charakterze egzystencjalnym. Nasuwa się coraz bardziej natarczywie w okresie gwałtownej zmiany społecznej. W ostatnich dziesięcioleciach zmiany w różnych dziedzinach życia przybrały wręcz charakter rewolucyjny. Do szczególnie widocznych należy globalizacja. Gwałtowna zmiana społeczna zmusza człowieka do ciągłego kształtowania własnego „ja”. Nie jest to zadanie łatwe, toteż wiele osób odczuwa dylematy tożsamościowe. Pogłębiają je różne, często niespójne, a nawet przeciwstawne standardy i oczekiwania instytucji i grup społecznych, w których funkcjonowaniu uczestniczą. Charakterystyczne dla nowoczesności i czasów ponowoczesnych wyzwolenie indywidualizmu zwiększa poczucie podmiotowości jednostek, a jednocześnie naraża je na stany niepewności i kryzysów. Anthony Giddens sądzi, że są one wyrażane przez takie opozycyjne wymiary współczesnej rzeczywistości, jak: unifikacja vs fragmentaryzacja, bezsilność vs kontrola, autorytet vs niepewność, doświadczenie osobiste vs doświadczenie urynkowione. Dlatego konstruowanie tożsamości staje się ważnym zadaniem jednostki i wymaga pedagogicznego wspomagania.
Year
Volume
35
Issue
1
Physical description
Dates
published
2016
online
2017-02-21
Contributors
References
  • Baradziej J. (2008). Zakorzenienie i alternacja: tożsamość jednostki w społeczeństwie tradycyjnym i w społeczeństwie nowoczesnym. W: P. Oleś, A. Batory (red.). Tożsamość i jej przemiany a kultura. Lublin.
  • Bauman Z. (2001). Tożsamość – jaka była, jest i po co?. W: A. Jawłowska (red.). Wokół problemów tożsamości. Warszawa.
  • Bauman Z. (2007). Tożsamość ze sklepu, tożsamość ze spiżarni. W: A. Gromkowska-Melosik (red.). Kultura popularna i (re)konstrukcje tożsamości. Poznań–Leszno.
  • Bauman Z. (2011). 44 listy ze świata płynnej nowoczesności. Kraków.
  • Bokszański Z. (2005). Tożsamości zbiorowe. Warszawa.
  • Bokszański Z. (2007). Indywidualizm a zmiana społeczna. Polacy wobec nowoczesności – raport z badań. Warszawa.
  • Castells M. (2010). The Information Age: Economy, Society and Culture. Chichester.
  • Cybal-Michalska A. (2006). Tożsamość młodzieży w perspektywie globalnego świata. Poznań.
  • Dijk van J. (2006). Network Society: Social Aspects of New Media. London.
  • Doktorowicz K. (2015). Tożsamość w epoce Internetu i globalnych sieci. W: K. Doktorowicz (red.). Tożsamość w wieku informacji. Katowice.
  • Erikson E. H . (1956). The Problem of Ego Identity. “Journal of American Psychoanalytic Association” 1, s. 58–121, DOI : https://doi.org/10.1177/000306515600400104.
  • Erikson E. H . (1968). Identity, Youth and Crisis. New York.
  • Giddens A. (2010). Nowoczesność i tożsamość. »Ja« i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności. Warszawa.
  • Hejwosz-Gromkowska D. (2014). Kultura natychmiastowości a (re)konstruowanie tożsamości – wprowadzenie. W: D. Hejwosz-Gromkowska (red.). Rekonstrukcje tożsamości w kulturze natychmiastowości. Poznań.
  • Hopfinger M. (2013). Otwarcie na świat i problem tożsamości. W: A. Werner, T. Żukowski (red.). Gry o tożsamość w czasach wielkiej zmiany. Warszawa.
  • Kohlberg L., Mayer R. (1993). Rozwój jako cel wychowania. W: Z. Kwieciński, R. Witkowski (red.). Spory o edukację. Dylematy i kontrowersje we współczesnych pedagogiach. Warszawa.
  • Krzychała S. (2007). Ryzyko własnego życia. Indywidualizacja w późnej nowoczesności. Wrocław.
  • Maslow A. (1990). Motywacja i osobowość. Warszawa.
  • Melosik Z. (1996). Tożsamość, ciało, władza. Teksty kulturowe jako (kon)teksty pedagogiczne. Poznań–Toruń.
  • Nowak-Dziemianowicz M. (2016). Walka o uznanie w narracjach. Jednostka i wspólnota w procesie poszukiwania tożsamości. Wrocław.
  • Ricoeur P. (1992). Filozofia osoby. Kraków.
  • Rosa H. (2013). Social Acceleration. A New Theory of Modernity. New York.
  • Rudnicki S. (2013). Ciało i tożsamość w internecie. Teoria–dyskurs–codzienność. Warszawa.
  • Skarga B. (2007). Człowiek to nie jest piękne zwierzę. Kraków.
  • Sztompka P. (2005). Socjologia zmian społecznych. Kraków.
  • Witkowski L. (2009). Ku integralności edukacji i humanistyki II. Postulaty–postacie–pojęcia–próby. Toruń.
  • Znaniecki F. (1973). Socjologia wychowania. T. 2: Urabianie osoby wychowanka. Warszawa.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.ojs-doi-10_17951_lrp_2016_35_1_11
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.