PL EN


2019 | 38 | 4 |
Article title

Uczestnictwo osób z niepełnosprawnością wzrokową w kulturze

Authors
Content
Title variants
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Aktywność kulturalna osób z niepełnosprawnością wzrokową pełni istotną rolę w ich rehabilitacji. Umożliwia m.in. zrozumienie siebie i poznanie własnych predyspozycji, rozwój zdolności twórczych, redukowanie przykrych napięć emocjonalnych wynikających z niepełnosprawności, tworzenie trwałych więzi z otoczeniem społecznym. Wobec tego warto bliżej przyjrzeć się formom partycypacji w kulturze osób niewidomych i słabowidzących. Ich charakterystyki dokonano na podstawie dychotomicznego podziału uwzględniającego recepcję i twórczość. Analogicznie do tych obszarów wskazano strategie „przybliżania” kultury osobom z niepełnosprawnością wzrokową.
EN
Cultural activity of visually impaired persons plays an essential role in their rehabilitation. It allows them, among other things, to understand themselves and learn about their own predispositions, develop creative skills, reduce upsetting emotional tensions related to their disability and  create long-lasting bonds with society. Therefore, it is worth taking a closer look at these forms of  participation in which visually impaired or partially sighted are involved. Their characteristic was conducted on the basis of a dichotomous division into reception and creativity. Taking into account these two areas, there are indications of strategies aimed at bringing culture closer to people with visual impairment.
Year
Volume
38
Issue
4
Physical description
Dates
published
2019
online
2019-12-30
Contributors
References
  • Cylulko P., 2008, Wybrane refleksje nad tyflomuzykoterapią. „Przegląd Tyflologiczny”, 1–2, 67–79.
  • Czerwińska M., 2013, „Jesteście więksi ode mnie tylko o światło” – o autorach z niepełnosprawnością wzroku – między rehabilitacją a życiem literackim. W: T. Żółkowska, M. Wlazło (red.), Edukacja i rehabilitacja osób niepełnosprawnych – oblicza terapii. Szczecin, Wydawnictwo US z, 79–97.
  • Czykier K., 2013, Audiowizualne doświadczanie świata. Kontekst międzypokoleniowy. Warszawa, Wydawnictwo Akademickie „Żak”.
  • Dykcik W., 2003, Aktywność w kulturze i sztuce podstawą edukacji i twórczego życia osób niepełnosprawnych. W: E. Jutrzyna (red.), Sztuka w życiu i edukacji osób niepełnosprawnych. Wybrane zagadnienia. Warszawa, Wydawnictwo APS , 9–18.
  • Gajda J., 2008, Antropologia kulturowa. Wprowadzenie do wiedzy o kulturze. Cz. 1. Kraków, Wydawnictwo „Impuls”.
  • Ham D., Kim Y., 2004, A study on the recreation and leisure activities of the visually impaired students. „The Korean Journal of Visual Impairment & Blindness”, 20(1), 91–117.
  • Jałocha M., 2006, Niepełnosprawny tancerz. W: J. Baran, S. Olszewski (red.), Świat pełen znaczeń – kultura i niepełnosprawność. Kraków, Wydawnictwo „Impuls”, 133–146.
  • Jutrzyna E., 2004, Uczestnictwo w kulturze osób niewidomych. W: Z. Konaszkiewicz (red.), Muzyka w życiu osób niepełnosprawnych. Warszawa, Wydawnictwo AM, 59–73.
  • Kłopotowska A., 2016, Doświadczanie przestrzeni w rehabilitacji osób z dysfunkcją wzroku. Sztuka a tyflorehabilitacja. Białystok, Wydawnictwo PB.
  • Konarska J., 2006, Rehabilitacyjny aspekt udziału osób niepełnosprawnych w tworzeniu dóbr kultury. W: J. Baran, S. Olszewski (red.), Świat pełen znaczeń – kultura i niepełnosprawność. Kraków, Wydawnictwo „Impuls”, 241–251.
  • Kotowski S., 2008, Przewodnik po problematyce osób niewidomych i słabowidzących. Warszawa, Wydawnictwo Fundacja Polskich Niewidomych i Słabowidzących „Trakt”.
  • Kuczyńska-Kwapisz J., 2009, Pedagogika osób słabo widzących i niewidomych. W: D.M. Piekut-Brodzka, J. Kuczyńska-Kwapisz (red.), Pedagogika specjalna dla pracowników socjalnych. Warszawa, Wydawnictwo APS , 88–102.
  • Makówka M., 2007, Funkcje uczestnictwa w kulturze. „Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Krakowie”, 742, 5–22.
  • Milewska H., 2008, Towarzystwo Muzyczne im. Edwina Kowalika. „Przegląd Tyflologiczny”, 1–2, 178–187.
  • Nazarko G., 2001, Dziedziny artystyczne. W: S. Jakubowski (red.), Poradnik dydaktyczny dla nauczycieli realizujących podstawę programową w zakresie szkoły podstawowej i gimnazjum z uczniami niewidomymi i słabo widzącymi. Warszawa, Wydawnictwo MEN, 284–300.
  • Nowak A., 2015, Uczestnictwo osób niepełnosprawnych w kulturze. „Chowanna”, 1, 91–102.
  • Paplińska M., 2016, Niewidomy odbiorca sztuki – społeczne, edukacyjno-rehabilitacyjne znaczenie audiodeskrypcji przedstawień teatralnych dla osób z niepełnosprawnością wzroku. „Forum Pedagogiczne”, 1, 181–194. DOI : 10.21697/fp.2016.1.12.
  • Park H.Y., Chong H.J., Kim S.J., 2015, A comparative study on the attitudes and uses of music by adults with visual impairment and those who are sighted. „Journal of Visual Impairment & Blindness”, 100(9), 303–316.
  • Pichalski R., 1986, Nieprofesjonalna twórczość ludzi niepełnosprawnych i pełnosprawnych. W: A. Hulek (red.), Człowiek niepełnosprawny w społeczeństwie. Warszawa, Wydawnictwo PZ WL, 419–422.
  • Stopierzyńska-Siek I., 2008, Klub Twórczości „ŻAR” – ramy artystycznego dojrzewania. „Przegląd Tyflologiczny”, 1–2, 142–159.
  • Szarkowska A., Künstler I., 2014, Audiodeskrypcja w kinie, teatrze, muzeum. Wprowadzenie do działań praktycznych. W: M. Trzeciakiewicz (red.), Audiodeskrypcja w teorii i praktyce, czyli jak mówić o tym, czego nie można zobaczyć, 65–106, opublikowano: http://www.culturamentis.org/aktualnosci/pwp-do-przodu-podrecznikido-pracy-z-osobami-niewidomymi/ [dostęp: 12.08.2019].
  • Szostak A., 2008, Krajowe Centrum Kultury Polskiego Związku Niewidomych – terapia i sztuka. W kręgu osobistych doświadczeń. „Przegląd Tyflologiczny”, 1–2, 126–141.
  • Sztompka P., 2007, Zmiana społeczna, rozwój, postęp. W: Sztompka P. (red.), Socjologia: analiza społeczeństwa. Kraków, Wydawnictwo „Znak”, 437–453.
  • Ślusarczyk C., 2008, Dostęp osób z niepełnosprawnością wzroku do słowa pisanego a technologie informacyjne. W: M. Czerwińska, T. Dederko (red.), Niewidomi w świecie książek i bibliotek. Wybrane zagadnienia. Kielce, Wydawnictwo STON , 64–72.
  • Wróblewski W., 2005, Taniec towarzyski w rehabilitacji niewidomych. Poznań, Wydawnictwo AWF.
  • Wysocki M., 2010, Projektowanie otoczenia dla osób niewidomych. Pozawzrokowa percepcja przestrzeni. Gdańsk, Wydawnictwo PG.
  • Wystawa malarstwa Elżbiety Łysoniewskiej – „Mój świat barw”, opublikowano: https://pzn.org.pl/wernisaz-elzbiety-lysoniewskiej-w-tyflogalerii [dostęp: 21.08.2019].
  • Wystawa rzeźby Jana Makowieckiego, opublikowano: https://pzn.org.pl/wystawarzezby-jana-makowieckiego [dostęp: 21.08.2019].
  • Wystawa Tomasza Kalinowskiego, opublikowano: https://pzn.org.pl/wystawa-tomaszakalinowskiego [dostęp: 21.08.2019].
  • Żuraw H., 2001, Rewalidacyjne funkcje udziału w kulturze – aplikacje teorii Profesora Aleksandra Hulka. W: G. Dryżałowska (red.), Paradygmaty i przeobrażenia edukacji specjalnej w świetle dorobku Profesora Aleksandra Hulka. Warszawa, Wydawnictwo Akademickie „Żak”, 164–170.
  • Żuraw H., 2008a, Koncepcja osób niewidomych w poglądach osób z wykształceniem średnim. „Szkoła Specjalna”, 3, 163–174.
  • Żuraw H., 2008b, Udział osób niepełnosprawnych w życiu społecznym. Warszawa, Wydawnictwo Akademickie „Żak”.
Document Type
Publication order reference
YADDA identifier
bwmeta1.element.ojs-doi-10_17951_lrp_2019_38_4_41-58
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.