PL EN


Journal
2016 | 41 |
Article title

Rozważania nad statusem Morlaków z prowincji Trogir w połowie XVI wieku: poddani Imperium Ottomańskiego i dzierżawcy ziemscy Republiki Weneckiej

Authors
Content
Title variants
Languages of publication
EN
Abstracts
EN
In the middle of the 16th century the hinterland of Trogir, like the entire Dalmatia, suffers a significant economic and demographic decrease. The abandoned lands and villages from the border region established between the Ottoman Empire and the Venetian Republic became a new home for the semi-nomadic Morlach shepherds. Some of the former owners of the abandoned properties moved during the military conflict with the Ottomans to the coast cities and decide to rent their lands to these Morlachs who arrived from beyond the border. This happens with the villages of Radosich, Triloque and Suchi Dol that were rented to some Morlach families which, according to some public documents, had to fulfill a list of obligations established by the Dalmatian owners. The types of duties that must have been accomplished by the Morlachs for the Venetian landlords and also for the Ottoman rulers were not so different from the obligations fulfilled by other Vlach communities identified in the inner part of the Balkan Peninsula. Considering that the goal of the Veneto – Ottoman border region was to maintain the peace between them in Dalmatia, the Venetian decision of renting lands to the Ottoman subjects appears as an advantageous solution for all the parties involved: the inhabitants of Dalmatia, the Ottoman authorities from the Balkans and the semi-nomadic Morlachs.
PL
 W połowie XVI stulecia prowincja Trogir, podobnie jak cała Dalmacja, odczuwała znaczący spadek gospodarczy i demograficzny. Opuszczone ziemie i wsie regionu przygranicza, oddzielające posiadłości Imperium Ottomańskiego i Republiki Weneckiej stały się nowym domem dla półkoczowniczych pasterzy Morlaków. Niektórzy spośród wcześniejszych właścicieli opuszczonych posiadłości wyprowadzili się w czasie konfliktu z Ottomanami do miast na wybrzeżu i zdecydowali się wydzierżawić swoje ziemie Morlakom, którzy przybyli tu spoza granicy. Tak stało się w przypadku wsi Radosich, Triloque i Suchi Dol, wydzierżawionych rodzinom Morlaków, które – w świetle dokumentów państwowych – musiały wywiązać się z obowiązków nałożonych na dalmatyńskich właścicieli. Rodzaje powinności, które miały być świadczone przez Morlaków na rzecz weneckich panów, jak również ottomańskich władców, nie różniły się tak bardzo od zobowiązań wypełnianych przez inne społeczności wołoskie zidentyfikowane w środkowej części Półwyspu Bałkańskiego. Biorąc pod uwagę fakt, że zadaniem wenecko-ottomańskiego regionu pogranicznego było utrzymanie pokoju między nimi na terenie Dalmacji, wenecka decyzja o wydzierżawieniu ziem ottomańskim poddanym jawi się jako rozwiązanie korzystne dla wszystkich zaangażowanych stron: mieszkańców Dalmacji, władz ottomańskich na Bałkanach i półkoczowniczych Morlaków.
Journal
Year
Issue
41
Physical description
Dates
published
2016
online
2016-09-29
Contributors
author
References
  • Źródła
  • National Archives of Venice (Archivio di Stato di Venezia):
  • Bailo a Constantinopoli
  • Miscellanea materie miste e notabile
  • Andreis, Paolo di, Storia della Citta di Trau, editor Don Marco Perojević, Split 1908;
  • Monumenta historiam sibenici et eius districtus illustrantia, tomus III, Instrumenta
  • cancellariae Fantini de Cha de Pesaro comitis Sibenici, 1441–1443, editor Josip
  • Kolanovic, Museum Civitatis Sibenici, 1989.
  • Presbyter Diocleatis, Regnum Slavorum, in: I. G. Schwandtner, “Scriptores rerum
  • Hungaricanum veteres ac genuine”, III, Vienna 1748.
  • Opracowania
  • Dragomir S., Vlahii din nordul peninsulei Balcanice (The Vlachs from the North of
  • Balkan Peninsula), Bucharest 1959.
  • Fine Jr. J. V.A., When ethnicity did not matter in Balkans: a study of identity in pre-
  • nationalist Croatia, Dalmatia, and Slavonia in the medieval and early – modern
  • periods, Ann Arbor 2006.
  • Kursar V., Being an Ottoman Vlach: On Vlach identity(ies), Role and Status in
  • Western Parts of the Ottoman Balkans (15th–18th centuries), “OTAM. Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi” 2013, 34.
  • Juran K., Doseljavanje Morlaka u opustjela sela šibenske Zagore u 16. Stoljeću (The
  • settlement of the Morlachs in the abbandoned villages from the hinterland of
  • Šibenik during the 16th century), “Povijesni prilozi” 2014, 46.
  • Luca Cr., The Vlachs/Morlaks in the hinterlands of Traù (Trogir) and Sebenico
  • (Šibenik), towns of the Venetian Dalmatia, during the 16th century, in: Miscellanea
  • Historica et Archologica in Honorem Professoris Ionel Cândea, eds. V. Sîrbu,
  • Cr. Luca, Brăila 2009.
  • Pederin, I., Šibenik (Sebenico) nel basso Medioevo fino al 1440, “Archivio storico
  • italiano” 1991, 149.
  • Praga G., Storia di Dalmazia, ed. Oglio, Padova 1981.
  • Roksandić D., The dinaric Vlachs/Morlachs in the Eastern Adriatic from the fourteenth
  • to the sixteenth centuries: how many identities?, in: Balcani occidental, Adriatico e Venezia fra XIII e XVIII secolo/ Der Westliche Balkan, der Adriarum und Venedig (13. 18 Jahrhundert), Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, eds. G. Ortalli, O. J. Schmitt, Wien 2009.
  • Sander S. K., Urban Elites in the Venetian Commonwealth. Social and Economic Mobility in Early Modern Dalmatia (Zadar/Zara, 1540 to 1570), 2011, University of Graz, [unpublished PhD dissertation].
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.ojs-doi-10_17951_rh_2016_41_95
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.