EN
The article presents the views of Henryk Lisicki, a publicist and historian, actively cooperating with Krakow’s conservatives (Stańczycy). It focuses on the issue presented in his literature (and representative of his native environment), of the attitude of conservatives toward the nineteenth-century democratization processes. In his views, he revealed criticism of the legacy of the Great French Revolution of 1789. However, the article indicates that in his works Lisicki did this from a moderately conservative position. As a result, he argued for the possibility of adapting the deposit of „traditional values” resulting from the natural law to the reality forming in the Old Continent, under the influence of changes caused by the aforementioned revolution. The article also signals the political construct preferred by moderate conservatives (which is an alternative to the personal rule of a ruler or republic), in the form of a constitutional monarchy, which was exemplified by Victorian England. The text also points to representative elements of the moderately conservative worldview, which is a reception of conservative and liberal ideals.
PL
Artykuł przedstawia poglądy Henryka Lisickiego, publicysty i historyka, aktywnie współpracującego z krakowskimi konserwatystami (stańczykami). Koncentruje się wokół kwestii, prezentowanego w jego piśmiennictwie (a reprezentatywnego dla jego rodzimego środowiska), stosunku zachowawców do XIX-wiecznych procesów demokratyzacyjnych. W swych poglądach ujawniał krytycyzm wobec dziedzictwa Wielkiej Rewolucji Francuskiej 1789 r. Jednak artykuł wskazuje, iż w swych pracach Lisicki czynił to z pozycji umiarkowanie konserwatywnych. W efekcie dowodził możliwości adaptacji depozytu „tradycyjnych wartości”, wynikających z prawa naturalnego, do rzeczywistości formującej się na Starym Kontynencie pod wpływem zmian wywołanych przez wspomniany przewrót. Artykuł sygnalizuje także preferowany przez umiarkowanych konserwatystów konstrukt ustrojowy (będący alternatywą wobec rządów osobistych władcy lub republiki) w postaci monarchii konstytucyjnej, czego egzemplifikacją była wiktoriańska Anglia. Artykuł wskazuje także na reprezentatywne elementy światopoglądu umiarkowanie konserwatywnego, będącego recepcją ideałów zachowawczych i liberalnych.