PL EN


2017 | 11 |
Article title

Ліра-эпічнае майстэрства Уладзіслава Сыракомлі і яго праграма патрыятычнага хрысціянскага выхавання

Content
Title variants
Languages of publication
RU
Abstracts
EN
For Belarusian literary experts one of the most popular poets of the 19th century Władysław Syrokomla is first of all an author of poems and poetic speeches (stories). Meanwhile his poems are still not translated into the Belarusian language. Among Syrakomlya's lyrical epic works the poems "Urodzony Jan Dęboróg" and "Stare wrota" are worth of special attention.  An image of Catholic priest plays a specially important role in forming of the artistic concept in both poems. In the artistic space of lyrical epic Syrakomlya adequately reflects that particular cultural-social state of the Catholic clergy which was typical for the cultural space of Rzech Pospolita. As a teacher and educator (priest Definitor) or a protector (Pyotr Skarga) for a representative of the younger generation, the Catholic priest in the poems of Uladzislau Syrakomlya is a bearer and preserver of primordial principles of morality, the first of which are Christian respect to ancestors and all virtues as well as sincere love to the Homeland.
PL
Talent liryczno-epicki Władysława Syrokomli i jego program patriotycznego chrześcijańskiego wychowaniaDla literaturoznawców białoruskich Władysław Syrokomla, jeden z najbardziej popularnych poetów XIX w , jest przede wszystkim autorem wierszy i gawęd. Jego poematy natomiast nie zostały jak dotąd przetłumaczone na język białoruski. Na szczególną uwagę zasługują takie utwory Syrokomli jak: Urodzony Jan Dęboróg i Stare wrota. W kształtowaniu koncepcji artystycznej wspomnianych utworów niezwykle ważną rolę odgrywa obraz kapłana.  Syrokomla właściwie pokazuje w przestrzeni artystycznej poematu szczególną sytuację kulturową i społeczną duchowieństwa katolickiego, co było charakterystyczne dla przestrzeni kulturowej Rzeczypospolitej. Występując w roli nauczyciela i wychowawcy (ksiądz definitor) lub opiekuna (Piotr Skarga) dla przedstawiciela młodszego pokolenia, ksiądz katolicki w wierszach Władysława Syrokomli jest nosicielem i przekaźnikiem odwiecznych zasad moralnych, z których pierwsza to chrześcijański szacunek do swoich przodków i wszystkich dobroczyńców, jak również szczera miłość do ojczyzny.
RU
Для беларускіх літаратуразнаўцаў адзін з найбольш папулярных паэтаў 19 стагоддзя Уладзіслаў Сыракомля з’яўляецца перш за ўсё аўтарам вершаў і паэтычных гутарак (гавэндаў). Тым часам яго паэмы да сённяшняга дня не перакладзены на беларускую мову. Сярод ліра-эпічных твораў Сыракомлі асаблівай увагі заслугоўваюць паэма “Ян з роду Дубарог” (Urodzony Jan Dęboróg) і “Старыя вароты” (Stare wrota). У фарміраванні мастацкай канцэпцыі абедзвюх твораў надзвычай важную ролю адыгрывае вобраз каталіцкага святара. Сыракомля адэкватна адлюстроўвае ў мастацкай прасторы ліра-эпасу тое асаблівае культурна-сацыяльнае становішча каталіцкага духавенства, якое было ўласціва  культурнай прасторы Рэчы Паспалітай. Выступаючы настаўнікам і выхавацелем (ксёндз Дэфінітар) або пратэктарам (Пётр Скарга) для прадстаўніка маладога пакалення, каталіцкі святар у паэмах Уладзіслава Сыракомлі з’яўляецца носьбітам і захавальнікам спрадвечных прынцыпаў маральнасці, першыя сярод якіх – хрысціянская павага да сваіх продкаў і ўсіх дабрадзеяў, а таксама шчырая любоў да Айчыны.
Year
Volume
11
Physical description
Dates
published
2017
online
2018-03-21
References
  • Źródła:
  • Syrokomla, Władysław. (1926).Stare wrota.Poemat.Wilno: Nakładem M.Orgelbranda.
  • Opracowania:
  • Alaksandrowicz, Sciapan. (1966). Lirnik wiaskowy. W: Uładzisłau Syrakomla. Wybranyja twory (s. 3–11). Minsk: „Biełaruś”.
  • Bahdanowicz, Iryna. (2016). Załataja Horka: Wierszy. Pierakłady. Artykuły. Minsk: „Knihazbor”.
  • Barszczeuski, Lawon, Wasiuczenka, Piatro, Tyczyna, Michaś. (2006). Biełaruskaja litaratura і swiet: ad epochi ramantyzmu da naszych dzion: papularnyja narysy. Minsk: „Radyjoła-plus”.
  • Bourdieu, Pierre. (1967). Systèmes d’enseignement et systèmes de pensée. Revue Internationale de Sciences Sociales,19, s. 367–388.
  • Bruchnalski, Wilhelm. (1975). Między średniowieczem a romantyzmem. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
  • Сromerus, Martinus. (1578). Polonia sive De situ, populis, moribus, magistratibus et Republica Regni Polonici libri duo. Coloniae: apud Maternum Cholinum.
  • Cwirka, Kastuś (układ.). (2000). Litaratura Biełarusi: Pierszaja pałowa ХІХ stahoddzia: chrestamatyja. Minsk: „Biełaruskaja nawuka”.
  • Cwirka, Kastuś. (1993). Lirnik biełaruskaj ziamli. W: Uładzisłau Syrakomla. Dobryja wiesci: Paezija, proza, krytyk. Minsk: „Mastackaja litaratura”.
  • Cwirka, Kastuś. (2001). Biełaruski lirnik. W: Uładzisłau Syrakomla. Wybranyja twory. Minsk: „Biełaruskaja nawuka”.
  • Iwanow, Wiaczesław. (1987). Poetika Romana Jakobsona. W: Roman Jakobson. Raboty pо poetikie (s. 5–22). Moskwa: „Progriess”.
  • Jauss, Hans Robert. (1993). Literaturgeschichte als Provokation der Literaturwissenschaft. Warning, Reiner (Hg.): Rezeptionsästhetik. Theorie und Praxis. München.
  • Jauss, Hans Robert. (1970). Literaturgeschichte als Provokation der Literaturwissenschaft. Frankfurt/M: Suhrkamp.
  • Karotki, Uładzimir. (2013). Biełaruskaja litaratura і historyja. Minsk: BDU.
  • Kalesnik, Uładzimir (1987). Twarennie lehiendy: litaraturnyja partrety і narysy. Minsk: „Mastackaja litaratura”.
  • Kondratowicz, Ludwik. (Władysław Syrokomla). (1908). Poezye. Mikołów–Warszawa: Nakładem Karola Miarki.
  • Kromer, Marcin. (1853). Polska, czyli O położeniu, obyczajach, urzędach i rzeczypospolitej Królewstwa Polskiego. Wilno: Nakładem J. Zawadzkiego.
  • Krzyżanowski, Julian. (1979). Dzieje literatury polskiej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
  • Łojka, Aleh Antonawicz (1989). Historyja biełaruskaj litaratury. Dakastrycznicki pieryjad. U. 2 cz. Cz. 1. Wyd 2. Minsk: „Wyszejszaja szkoła”.
  • Łuckiewicz, Anton. (2006). Wybranyja twory: prablemy kultury, litaratury і mastactwa. Minsk: „Knihazbor”.
  • Maldzis, Adam. (1969). Litaratura ХІХ st. Historyja biełaruskaj dakastrycznickaj litaratury. U 2 t. Redkalehija: W. W. Barysienka і insz. T. 2. Litaratura ХІХ – paczatku ХХ st. Minsk: „Nawuka і technika”.
  • Marchiel, Uładzimir. (1983). Lirnik wiaskowy: Syrakomlau biełaruska-polskim litaraturnym uzajemadziejanni. Minsk: „Nawuka i technika”.
  • Marchiel, Uładzimir. (2007). Uładzisłau Syrakomla. Historyja biełaruskaj litaratury ХІ–ХІХ stahoddziau. T. 2: Nowaja litaratura: druhaja pałowa XVIII–XIX stahoddzie. Minsk: „Biełaruskaja nawuka”.
  • Michnik, Adam. (1984). 1863: Polska w oczach Rosjan. Szanse polskiej demokracji. Artykuły i eseje. Londyn.
  • Mickiewicz, Adam. (1925). Pisma poetyczne. Kraków: Drukarnia narodowa w Krakowie.
  • Narbutas, Sigitas. (2009). Radvanas anuo metu ir dabar. Joannes Radvanus. Opera = Jonas Radvanas. Raštai / iš lotynų kalbos vertė S. Narbutas. Vilnius: Lietuvių literatūros ir tautosakos institutas.
  • Niekraszewicz-Karotkaja, Żanna (2011). Biełaruskaja łacinamounaja paema: pozni Reniesans і ranniaje Baroka. Minsk: BDU.
  • Wojciechowski, Karol. (1926). Dzieje literatury polskiej. Lwów: Książnica-Atlas.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.ojs-doi-10_17951_sb_2017_11_129
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.