Pedagogical Axiology in Social Thought of Józef Tischner (1931-2000)

• Authors: Szymon Dąbrowski

Abstracts

PL

Artykuł poświęcony jest sferze wartości w kontekście społecznym obecnej w projekcie filozoficznym i pedagogicznym ks. prof. Józefa Tischnera. Poniższa analiza skupia się w pierwszej kolejności na prezentacji podstawowych tez zawartych w filozofii dramatu, które stały się fundamentem dla autorskiej koncepcji wychowania. Następnie analizie poddana jest fenomenologia wartości, która składa się z teorii dobra, nadziei i wolności. Całość wywodu rekonstruuje podstawowe aksjologiczne tezy filozofii Autora, które ale również jest próbą wskazania potencjału edukacyjnego, przy szczególnym uwzględnieniu problematyki społecznej w dobie wyzwań postawionych przed społeczeństwem demokratycznym w XXI wieku w Polsce.

EN

The article is devoted to social thought present in the philosophical and pedagogical concept by  Józef Tischner. The following analysis focuses first on presenting the basic theses contained in the philosophy of drama, which are the foundation for the original concept of religious education. It is primarly about the theory of goodness, hope, and freedom in the order of philosophical and religious thought. The following text reconstructs the author's basic theses. However, it is also an attempt to research the educational potential, with particular emphasis on social issues, especially in the era of challenges faced by democratic societies in the 21st century.

Keywords

PL

ks. Józef Tischner; filozofia wychowania; pedagogika; pedagogika społeczna

EN

Józef Tischner; philosophy of education; pedagogy; social pedagogy

• Publisher: Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
• Journal: Forum Pedagogiczne
• Year: 2024
• Volume: 14
• Issue: 1
• Pages: 47-61

Dates

published

2024

Contributors

author

Szymon Dąbrowski

• Akademia Pomorska w Słupsku

• https://orcid.org/0000000272685665

References

• Bonowicz Wojciech (2020), Tischner. Biografia. Kraków.
• Dąbrowski Andrzej (2020), Myślenie krytyczne: kilka uwag historycznych i teoretycznych, „ARGUMENT: Biannual Philosophical Journal , 2/10, 263–287.
• Dąbrowski Szymon (2016), Pedagogika religii Józefa Tischnera. W poszukiwaniu nowego modelu edukacji religijnej. Słupsk.
• Dąbrowski Szymon (2017), Spór o polską pedagogikę religii – między tradycją a współcze-snością, [w:] Edukacja - wartości - kontrowersje, red. Szymon Dąbrowski, Małgorzata Ob-rycka, Gdańsk, 87-114.
• Dąbrowski Szymon (2018a), Fenomenologiczne badania społeczne inspiracją dla polskiej pedagogiki religii, „Karto-Teka Gdańska”, 1/2, 33-47.
• Dąbrowski Szymon (2018b), „Spór o istnienie szkoły” - krytyczna edukacja ró(w/ż)nościowa, [w:] Horyzonty i perspektywy edukacji równościowej, red. Grzegorz Pie-karski, Marta Anna Sałapata, Gdańsk, 389-404.
• Dąbrowski Szymon (2021), Myślenie filozoficzne w edukacji religijnej. Spór Józefa Tischnera z polskim tomizmem w perspektywie pedagogicznoreligijnej, Toruń.
• Denek Kazimierz, Zimny Tomasz, (1999) red. Edukacja jutra: Tatrzańskie Seminarium Nau-kowe, Częstochowa.
• Gawin-Wilk Małgorzata, Szecówka-Nowak Maria (2020), Strategie radzenia sobie polskiej młodzieży ze szkół ponadpodstawowych z wykluczeniem społecznym, „Psychologia Wycho-wania”, 59/17, 25-40.
• Jawor Marek (2019), W stronę egzystencjalnego oblicza filozofii. Spór Józefa Tischnera z tomizmem. Olsztyn.
• Kamińska-Małek Aleksandra, Oleśniewicz Piotr (2020) red., Edukacja jutra: zróżnicowane obszary rozwoju edukacji instytucjonalnej, Warszawa.
• Klus-Stańska Dorota (2018), Paradygmaty dydaktyki. Myśleć teorią o praktyce, Warszawa.
• Malewski Mieczysław (2010), Od nauczania do uczenia się. O paradygmatycznej zmianie w pedagogice. Wrocław.
• Potulicka Eugenia, Rutkowiak Joanna (2010), Neoliberalne uwikłania edukacji, Kraków.
• Tischner Józef (1966), Z problematyki wychowania chrześcijańskiego, „Znak”, 149, 1334-1345.
• Tischner Józef (1968), Z problematyki nauczania, „Znak”,169/170, 903-913.
• Tischner Józef (1991), Zarys filozofii człowieka dla duszpasterzy i artystów, Kraków.
• Tischner Józef (1993), Nieszczęsny dar wolności, Kraków.
• Tischner Józef (1996), Droga Sokratesa i perć Sabały, „Znak”, 11, 41-45.
• Tischner Józef (2001a), Filozofia dramatu, Kraków.
• Tischner Józef (2001b), Spór o istnienie człowieka, Kraków.
• Tischner Józef (2001c), Świat ludzkiej nadziei, Kraków.
• Tischner Józef (2005), Etyka solidarności oraz homo sovieticus, Kraków.
• Sajdak Anna (2013), Paradygmaty kształcenia studentów i wspierania rozwoju nauczycieli akademickich. Teoretyczne podstawy dydaktyki akademickiej, Kraków.
• Śliwerski Bogusław, Rozmus Andrzej (2018) red., Alternatywy w edukacji, Kraków-Rzeszów.
• Śliwerski Bogusław (2020), Pedagogika holistyczna, „Problemy Wczesej Edukacji, 49/2, 7-20.
• Żylińska Marzena (2013), Dydaktyka konstruktywistyczna, Toruń.

Identifiers

DOI

10.21697/fp.2024.1.4

Biblioteka Nauki

59416547