PL
Prezentowany artykuł dotyczy sposobów zabezpieczenia ryzyka finansowego w korporacjach transnarodowych przemysłu wydobywczego oraz zmian w stosunku do niego pod wpływem zmian koniunktury na rynku surowców naturalnych, głównie produktów rud metali. Wysoka zmienność cen rynkowych surowców naturalnych i wysokie koszty produkcji powodują, że ich producenci, tj. firmy eksploatujące i przetwarzające je, powszechnie stosują różne środki zabezpieczające przed związanym z tym ryzykiem finansowym. Na to ryzyko składa się ryzyko cenowe, ryzyko kursowe, ryzyko stopy procentowej, ryzyko kredytowe, ryzyko płynności i ryzyko kapitałowe. Trzy pierwsze z wymienionych zwane ryzykami rynkowymi najczęściej zabezpieczane są za pomocą instrumentów pochodnych klasyfikowanych jako hedgingowe i niehedgingowe oraz hedgingu naturalnego. Stosunek do nich oparty o ocenę skuteczności i koszty w poszczególnych korporacjach przemysłu wydobywczego znacznie się różnił, co wpłynęło na zakres ich stosowania. Występowała przy tym generalna tendencja, że w okresie niskich cen i słabej ich dynamiki skłonność do stosowania hedgingu i jego rozmiary były znacznie większe aniżeli w okresie hossy rynkowej. Ta tendencja została zaobserwowana na podstawie badań hedgingu w wybranych największych korporacjach przemysłu wydobywczego, tj. za pomocą metody case study. Nie ulega wątpliwości, że podjęty problem wymaga dalszych pogłębionych badań, np. sondażowych. Jest on ważny zarówno ze względów poznawczych i poszerzenia wiedzy na temat praktyki hedgingu, jak i utylitarny, tzn. dla przedsiębiorstw zainteresowanych zabezpieczeniem ryzyka finansowego ich działalności.
EN
The high changeability in the market prices of natural resources, and their high production cost, meant that the transnational companies which exploited and processed them generally use different secured means against the associated financial risk. This risk consists of commodity price risk, exchange rate risk, interest risk, credit risk, liquidity risk and capital risk. The first three risks are called market risks, and they are most often secured with the help of hedge and non-hedge instruments and a natural hedge. Attitudes to them were based on their effectiveness and costs, and they were substantially diverse among the individual corporations of the mining industry, which influenced the extent of their compliance. There was a general tendency that in periods of a bad economic situation and low market prices, the use of hedging and how much it was used were significantly greater than in periods of a boom in the market.