Czy naruszenie obowiązków związanych z odbywaniem kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego stanowi odrębne przestępstwo?

• Authors: Kacper Przysada

Title variants

EN

Does a violation of obligations related to serving a sentence of imprisonment under the electronic surveillance system constitute a separate crime?

Abstracts

EN

Background: The subject of this paper is an attempt to answer the question of whether the elements of a criminal offense are fulfilled by a convict who violates the obligations associated with serving a sentence of imprisonment under an electronic surveillance system. The article focuses on analyzing the elements of the types of criminal acts described in Article 242 § 1 and Article 244 of the Polish Criminal Code. Research purpose: The aim of the research is to interpret the elements of certain types of criminal offenses and to assess whether there are grounds for assuming criminal liability for a convict who fails to fulfill obligations imposed by the penitentiary court when granted permission to serve a prison sentence under the electronic surveillance system. Methods: The work uses a dogmatic-legal method involving analysis of the legal norms contained in the Polish Criminal Code, as well as a theoretical-legal method (analysis of commentaries, monographs, articles, case law) and, as necessary, a historical-legal method. Conclusions: Behaviour involving the violation of an obligation to remain at a location designated by the court or penitentiary commission at the appointed time, by a person serving a prison sentence under electronic surveillance, should not be classified as the offense of self-liberation under Article 242 § 1 of the Polish Criminal Code. Such behavior meets the requirements of the type of criminal act described in Article 244 of the Criminal Code. However, this solution would lead to the assumption that such an act is subject to an even higher criminal sanction than in the case of the offense of self-liberation, which could mean an unjustified differentiation of the criminal sanction from that provided for in Article 244a § 2 of the Criminal Code.

PL

Przedmiot badań: Przedmiotem badań niniejszego opracowania jest próba udzielenia odpowiedzi na pytanie o realizację znamion typu czynu zabronionego przez skazanego, który narusza obowiązki związane z odbywaniem kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Artykuł skupia się na analizie znamion typów czynów zabronionych opisanych w art. 242 § 1 oraz art. 244 kodeksu karnego. Cel badawczy: Celem badawczym jest wykładnia znamion określonych typów czynów zabronionych oraz ustalenie, czy zachodzą podstawy do przyjęcia odpowiedzialności karnej skazanego, który nie realizuje nałożonych na niego przez sąd penitencjarny obowiązków, w przypadku udzielenia zgody na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego. Metoda badawcza: W pracy wykorzystano metodę dogmatycznoprawną polegającą na analizie norm prawnych zawartych w kodeksie karnym, a także teoretycznoprawną (analiza komentarzy, monografii, artykułów, orzecznictwa) oraz w niezbędnym zakresie historycznoprawną. Wyniki: Zachowanie polegające na naruszeniu obowiązku pozostawania we wskazanym przez sąd albo komisję penitencjarną miejscu w wyznaczonym czasie przez osobę odbywającą karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie powinno być kwalifikowane jako realizacja występku samouwolnienia z art. 242 § 1 k.k. Zachowanie takie realizuje znamiona typu czynu zabronionego opisanego w art. 244 k.k. Rozwiązanie to prowadziłoby jednak do przyjęcia, że taki czyn zagrożony jest jeszcze wyższą sankcją karną, niż w przypadku przestępstwa samouwolnienia, co mogłoby oznaczać nieuzasadnione zróżnicowanie sankcji karnej względem przewidzianej w art. 244a § 2 k.k.

Keywords

PL

samouwolnienie; system dozoru elektronicznego; polskie prawo karne

EN

self-empowerment; electronic surveillance system; Polish criminal law

• Publisher: Łódzkie Towarzystwo Naukowe
• Journal: Studia Prawno-Ekonomiczne
• Year: 2024
• Volume: 132
• Pages: 47-63

Dates

published

2024

Contributors

author

Kacper Przysada

• Uniwersytet Jagielloński, Wydział Prawa i Administracji, Poland

• https://orcid.org/000000020863648X

References

• Górski A., Wykonywanie kary w systemie dozoru elektronicznego a przestępstwo samouwolnienia (uwagi na marginesie wyroku Sądu Najwyższego, I KZP 3/17*), Państwo i Prawo 2019/4, s. 79–87.
• Kluza J., Przestępstwo samouwolnienia się. Uwagi na tle orzeczeń Sądu Najwyższego o sygn. I KZP 11/16 oraz I KZP 3/17, Zeszyty Prawnicze 2018/18.2, s. 141–154.
• Ludźmierski W., Tyralik M., Przestępstwo samouwolnienia a system dozoru elektronicznego i praca poza zakładem karnym, Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych 2021/XXV/1, s. 15–32.
• Mamak K., Dozór elektroniczny – rozważania na tle kary pozbawienia wolności, kary ograniczenia wolności oraz przestępstwa samouwolnienia (art. 242 § 1 k.k.), Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych 2017/3.
• Poniatowski P., Przestępstwa związane z odzyskaniem wolności przez osobę prawnie jej pozbawioną (art. 242 i 243 k.k.), Rozprawa doktorska przygotowana pod kierunkiem Prof. dra hab. Marka Mozgawy w Katedrze Prawa Karnego i Kryminologii WPiA UMCS w Lublinie, Lublin 2019.
• Razowski T., w: Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, J. Giezek (red.), Warszawa 2021, art. 242.
• Szewczyk M., Wojtaszczyk A., Zontek W., w: Kodeks karny. Część szczególna. Tom II. Część II. Komentarz do art. art. 212–277d, W. Wróbel, A. Zoll (red.), Warszawa 2017, art. 242.
• Wojtaszczyk A., Wróbel W., Zontek W., w: System Prawa Karnego, t. 8, Przestępstwa przeciwko państwu i dobrom zbiorowym, L. Gardocki (red.), Warszawa 2013.
• Wróbel W., Zoll A., Polskie prawo karne. Część ogólna, Wydawnictwo Znak, Kraków 2014.
• Zakrzewski P., w: Kodeks karny. Komentarz, J. Majewski (red.), Warszawa 2024, art. 242.
• Zgoliński I., w: Kodeks karny. Komentarz, wyd. IV, V. Konarska-Wrzosek (red.), Warszawa 2023, art. 242.
• Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 17).
• Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 127 z późn. zm.).
• Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o wykonywaniu kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego (Dz.U., nr 191, poz. 1366).
• Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U., poz. 396 z późn. zm.).
• Ustawa z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy ‒ Kodeks karny oraz ustawy ‒ Kodeks karny wykonawczy (Dz.U., poz. 428).
• Postanowienie SN z 8.09.2020 r., III KK 278/19, LEX nr 3080611.
• Postanowienie SN z 19.01.2017 r., I KZP 11/16, LEX nr 3542245.
• Wyrok SA w Krakowie z 18.09.2003 r., II AKa 230/03, LEX nr 82906.
• Wyrok SN (7) z 21.06.2017 r., I KZP 3/17, LEX nr 2334899.
• Wyrok SN z 20.02.2024 r., I KK 459/23, LEX nr 3686365.
• Wyrok SN z 23.05.2014 r., III KK 16/14, LEX nr 1469141.
• Wyrok SN z 23.09.1992 r., III KRN 129/92, OSNKW 1993, nr 1–2, poz. 6.
• Samouwolnienie się od dozoru (zagadnienie prawne Sądu Najwyższego), https://www.dogmatykarnisty.pl/2016/12/samouwolnienie-sie-od-dozoru/; stan na 08.03.2024 r.
• Rządowy projekt ustawy o wykonywaniu kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego, https://orka.sejm.gov.pl/proc5.nsf/opisy/1237.htm; stan na 08.03.2024 r.
• Biuro Dozoru Elektronicznego, https://sw.gov.pl/jednostka/biuro-dozoru-elektronicznego; stan na 08.03.2024 r.
• Słownik języka polskiego PWN, https://sjp.pwn.pl/sjp/bezposredni;2443986.html; stan na 08.03.2024 r.

Identifiers

DOI

10.26485/SPE/2024/132/2

Biblioteka Nauki

57522103