The culture of axiological balance as a product of the regional diversification mechanism

• Authors: Magdalena Maria Zdun

Title variants

PL

Kultura aksjologicznego zrównoważenia jako produkt mechanizmu regionalnej dywersyfikacji

Abstracts

PL

Streszczenie: Celem artykułu jest identyfikacja mechanizmu regionalnej dywersyfikacji kulturowo-gospodarczej w Polsce wraz z przedstawieniem prognoz na przyszłość. Materiał i metody: Artykuł składa się z dwóch części: teoretycznej i praktycznej. W pierwszej z wymienionych metodą analizy jest dyskusja teorii socjologiczne na temat rozwoju i innowacyjności. Część druga to diagnoza regionalnej dywersyfikacji kultur gospodarczych w oparciu o dane zastane na temat wskaźników innowacyjności, kapitału społecznego, systemu wartości. Wyniki: Wyniki pozwalają wyprowadzić kilka wniosków i uzasadnić wcześniej sformułowane prognozy. Po pierwsze, klasyczny wskaźnik rozwoju gospodarczego (PKB per capita) pozostaje w silnym pozytywnym związku z indeksami innowacyjności regionalnej. Indeksy innowacyjności traktować trzeba jako nową, adekwatną do czasów miarę rozwoju. Po drugie, rozwój gospodarczy posiada w pewnym sensie aksjologiczny kontekst. Wnioski: Na podstawie analizy teoretycznej i empirycznej stwierdzić można, że kolejny etap rozwoju wyłoni się on z pogodzenia zantagonizowanych do tej pory środowisk aksjologicznych.

EN

Summary The aim of the article is to identify the mechanism of regional cultural and economic diversification in Poland along with a presentation of prognoses for the future. Material and methods The article consists of two parts: theoretical and practical. In the first of the mentioned, the method of analysis is a discussion of sociological theories . The second part is a diagnosis of regional diversification of economic cultures based on data. Results The results allow us to draw several conclusions. First, the classic indicator of economic development (GDP per capita) remains in a strong positive relationship with regional innovation indices. Innovation indices should be treated as a new, adequate to the times measure of development. Second, economic development has, in a sense, an axiological context. Conclusions Based on theoretical and empirical analysis, it can be stated that the next stage of development will emerge from the reconciliation of the previously antagonized axiological environments.

Keywords

EN

region; diversification; culture; axiology; values; innovation; development

PL

region; dywersyfikacja; kultura; aksjologia; wartości; innowacje; rozwój

• Publisher: Akademia Bialska im. Jana Pawła II
• Journal: Rozprawy Społeczne
• Year: 2025
• Volume: 19
• Issue: 1
• Pages: 1-13

Dates

published

2025

Contributors

author

Magdalena Maria Zdun

• Department of Social and Economic Geography, Cracow University of Economics, Poland

• https://orcid.org/0000000237842098

References

• Attali, J. (2003). Żydzi, świat, pieniądze. Warszawa: Wydawnictwo Cykady.
• Bartkowski, J. (2008). Regionalne zróżnicowanie niektórych wymiarów kapitału społecznego w Polsce „Przegląd Socjologiczny” LVII(1): 63-80.
• Basáñez, M. E. (2016). .A World of Three Cultures: Honor, Achievement and Joy. Oxford: Oxford University Press.
• Bell, D. (1974). The Coming of Post-industrial Society. A Venture in Social Forecasting. London: Heinemann.
• CBOS. (2020). Motywy głosowania w wyborach prezydenckich, komunikat z badań Nr 97/2020, on-line: https://cbos.pl/SPISKOM.POL/2020/K_097_20.PDF (18.02.2023).
• Coleman, J.(1988). Social Capital in the Creation of Human Capital. The American Journal of Sociology. Supplement: Organizations and Institutions. Sociological and Economic Approaches to the Analysis of Social Structure vol. 94: 95-120.
• Comte, A. (1961). Metoda pozytywna w szesnastu wykładach.Warszawa: PWN.
• Czapiński, J., Panek, T. (2015). Diagnoza społeczna. Warszawa: Rado Monitoringu Społecznego.
• Durkheim, É. (1999). O podziale pracy społecznej. Trans. Krzysztof Wakar. Warszawa: PWN.
• Eberl, Immo. (2011). Cystersi. Historia zakonu europejskiego. Trans. P. Włodyga. Kraków: Wydawnictwo Astaria.
• European Innovation Socreboard (EIS). 2022. European Commission. Publications Office of the European Union, prepared by Deloitte Consulting & Advisory BV/SRL, Maastricht University/UNU-MERIT, Valdani Vicari & Associati (VVA) on line: https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/f0e0330d-534f-11ed-92ed-01aa75ed71a1/language-en/format-PDF/source-272941691 (18.02.2023).
• Eisenstadt, S. (2009). Utopia i nowoczesność. Porównawcza analiza cywilizacji, trans. A. Ostolski. Warszawa: Oficyna Wydawnicza.
• Fukuyama, F. (1997). Kapitał społeczny a droga do dobrobytu. Trans. Anna i Leszek Śliwa, Warszawa-Wrocław: PWN.
• Grandona, M. (2003). Kulturowa typologia rozwoju gospodarczego. Trans. S. Dymczyk. In: L. E. Harrison, S.P. Huntington (eds.), Kultura ma znaczenie. Jak wartości wpływają na rozwój społeczeństw, Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka, pp. 101-116.
• Hryniewicz, J. (2004). Polityczny i kulturowy kontekst rozwoju gospodarczego. Warszawa: Scholar.
• Huntington, S. (1976). The Change to Change: Modernization, Development and Politics. In: C. Black (ed.). Comparative Modernization.New York: Free Press, pp. 25-61.
• Indeks Millennium. (2019). Potencjał Innowacyjności Regionów. Bank Millenium SA Warszawa, dostęp on line : https://www.bankmillennium.pl/documents/10184/27565853/Indeks+Millennium+2019.pdf (18.02.2023).
• Inglehart, R. (2003). Kultura a demokracja. Trans. S. Dymczyk. In: L.E. Harrison, S.P. Huntington (ed.). Kultura ma znaczenie. Jak wartości wpływają na rozwój społeczeństw. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka, s. 146-168.
• Jałowiecki, B., Szczepański M. S., Gorzelak G. (2007). Rozwój lokalny i regionalny w perspektywie socjologicznie. Tychy: Śląskie Wydawnictwa Naukowe.
• Kłoskowska, A. (2007). Socjologia kultury. Warszawa: PWN.
• Kochanowicz, J. (2010) a. Duch kapitalizmu na polskiej peryferii: perspektywa historyczna, In: J.Kochanowicz, M. Marody (eds.). Kultura i gospodarka. Warszawa: Scholar, pp. 21-51.
• Kochanowicz, J., (2010) b, Wstęp. In: J. Kochanowicz, M. Marody (ed.), Kultura i gospodarka. Warszawa: Scholar, pp. 7-20.
• Kotarski, H. (2013). Kapitał ludzki i kapitał społeczny a rozwój województwa podkarpackiego. Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
• Landes David, S. (2005). Bogactwo i nędza narodów. Dlaczego jedni są tak bogaci, a inni tak ubodzy, tarns. H. Jankowska. Warszawa: Wydawnictwo Literackie MUZA SA.
• Mumford, L. (1966). Technika a cywilizacja. Historia rozwoju maszyny i jej wpływ na cywilizację. Trans. Ewa Danecka, Warszawa: PWN.
• Pilch, I. (2012). Wartości podstawowe a preferencje ideologiczne i decyzje wyborcze w wyborach 2011. In: A. Turska-Kawa, Z. Widera, W. Wojtasik (eds.). Preferencje polityczne. Postawy – identyfikacje – zachowania. Katowice: Centrum Innowacji, Transferu Technologii i Rozwoju Fundacja Uniwersytetu Śląskiego, pp.127-144.
• Riesman, D., Glazer N., Denney R..(1950). The Lonely Crowd. New Haven: Yale University Press.
• Schwartz, S.,H. (1992).Universals in the Content and Structure of Values: Theoretical Advances and Empirical Tests in 20 Countries. Advances in Experimental Social Psychology, nr 25, pp. 1-65.
• Sombart, W. (2010). Żydzi i życie gospodarcze. Trans. M. Brokmanowa. Warszawa: IFiS PAN.
• Szczepański, M., Śliz A., Geisler R. (2011). Region i społeczności lokalne. Słowo wprowadzające. In: M. Szczepański, A. Anna, R. Geisler, B. Cymbrowski (eds.). Socjologia regionu i społeczności lokalnych. Antologia, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego: Opole, pp. 7-24.
• Sztompka, Piotr. (2010).Socjologia zmian społecznych. Kraków: Znak.
• Toennis, F. (1988). Wspólnota i stowarzyszenie. Trans. M. Łukasiewicz. Warszawa: PWN.
• Toffler, A. (1986). Trzecia fala. Trans.. E. Woydyłło, W. Osiatyński.Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
• Weber, M. (1994). Etyka protestancka a duch kapitalizmu. Trans. J. Miziński. Lublin: Wydawnictwo Test.
• Weber, M. (2005). Pojęcie działania społecznego. Trans.. D. Lachowska. In: P. Sztompka, M. Kucia (eds.). Socjologia. Lektury. Kraków: Znak, s. 46-59.
• White, L. (1941). The Science of Culture. New York: Farrar, Straus.
• Zdun, M. (2018). (Super)Nowe Atlantydy. Regionalna dywersyfikacja kultur rozwoju gospodarczego. Kraków: Nomos.

Identifiers

DOI

10.29316/rs/199631

Biblioteka Nauki

59193891