Duchowość w ujęciu Janusza Korczaka i Viktora Frankla. Płaszczyzny spotkania

• Authors: Natalia Dudek

Title variants

EN

Spirituality in the Perspective of Janusz Korczak and Viktor Frankl: Planes of Encounter

Abstracts

EN

Prayer seems to have various functions in human life. In this paper, it has been presented as a verbal manifestation of spirituality, as a tool for elaborating experience, for giving it meaning and finally as an immanent expression of humanity. I consider this work as a place of creative meeting of two ideas, whose authors are Janusz Korczak and Viktor E. Frankl. It is a timid attempt to look at one author through the eyes of the other. The aim of this article is to explore the mental representations of God as created in the minds of the subjects who speak in Korczak’s work Sam na sam z Bogiem and, on this basis, to attempt to determine the function that prayer plays for them. It also looks at the notion of humanity and the role that spirituality, broadly defined, plays in its constitution.

PL

Modlitwa zdaje się pełnić wiele funkcji w życiu człowieka. W niniejszej pracy chciałabym przedstawić ją jako werbalny przejaw duchowości, jako narzędzie opracowywania doświadczenia, oblekania go w sens i wreszcie jako immanentny wyraz człowieczeństwa. Chciałabym potraktować tę pracę jako miejsce twórczego spotkania dwóch idei - Janusza Korczaka i Viktora E. Frankla. To nieśmiała próba spojrzenia na jednego oczami drugiego. W pracy przyjęłam za cel poznanie psychicznych reprezentacji Boga podmiotów wypowiadających się w utworze Korczaka, by na tej podstawie móc spróbować określić funkcje, jakie pełni dla nich modlitwa. Na końcu chciałabym przyjrzeć się pojęciu człowieczeństwa i roli, jaką odgrywa w jego konstytuowaniu szeroko pojęta duchowość.

Keywords

PL

Duchowość; modlitwa; człowieczeństwo; poczucie sensu; egzystencjalizm

EN

spirituality; prayer; humanity; sense of purpose; existentialism

• Publisher: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego
• Journal: Chowanna
• Year: 2022
• Issue: 2(59)
• Pages: 1-19

Dates

published

2022

Contributors

author

Natalia Dudek

• https://orcid.org/0009000167027721

References

• Allen J.G., Fonagy P.: The Handbook of Mentalization-based Treatment. John Wiley & Sons, New Jersey 2006.
• Archer M.S.: Człowieczeństwo. Problem sprawstwa. Tłum. A. Dziuban. Zakład Wydawniczy „Nomos”, Kraków 2013.
• Archer M.S.: Introduction: The Reflexive Re-turn. W: Conversations about Reflexivity. Ed. M.S. Archer. Routledge, London 2010, s. 1–14.
• Caligor E., Clarkin J.F.: Model osobowości i patologii osobowości oparty na teorii relacji z obiektem. Tłum. R. Andruszko. W: Psychoterapia psychodynamiczna zaburzeń osobowości. Podręcznik kliniczny. Red. J.F. Clarkin, P. Fonagy, G.O. Gabbard. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2013, s. 23–61.
• Corey G.: Teoria i praktyka poradnictwa i psychoterapii. Tłum. K. Mazurek. Zysk i S-ka, Poznań 2005.
• Fonagy P. et al.: Mentalized Affectivity in the Clinical Setting. W: Affect Regulation, Mentalization and the Development of the Self. Ed. P. Fonagy, G. Gergely, E.L. Jurist. Routledge, London 2018, s. 430–464. https://doi.org/10.4324/9780429471643.
• Frankl V.E.: Bóg ukryty. Tłum. R. Skrzypczak. Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2019.
• Frankl V.E.: Człowiek w poszukiwaniu sensu. Tłum. A. Wolnicka. Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2012.
• Frankl V.E.: Lekarz i dusza. Wprowadzenie do logoterapii i analizy egzystencjalnej. Tłum. R. Skrzypczak. Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2017.
• Frankl V.E.: Nieuświadomiony Bóg. Tłum. B. Chwedeńczuk. Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1978.
• Głaz S.: Wybrane determinanty przeżyć religijnych. „Roczniki Psychologiczne” 2004, nr 7 (1), s. 77–99.
• Johns J.: Sprzyjające otoczenie. W: Współczesna psychoanaliza brytyjska. Red. S. Budd, R. Rusbridger. Przekł. D. Golec, L. Kalita. Oficyna Ingenium, Warszawa 2008, s. 109–124.
• Korczak J.: Ludzie są dobrzy. Keren Kajemet Leisrael i Judaica, Warszawa 1932.
• Korczak J.: Sam na sam z Bogiem. Modlitwy tych, którzy się nie modlą. Biuro Rzecznika Praw Dziecka, Warszawa 2018.
• Korczak J.: Senat szaleńców. Proza poetycka. Utwory radiowe. Red. nauk. H. Kirchner. Oprac. tekstów E. Cichy. Przypisy M. Prussak. [Dzieła. Kom. red. H. Kirchner et al. T. 10]. Oficyna Wydawnicza „Latona”, Warszawa 1994. https://wolnelektury.pl/media/book/pdf/korczak-senat-szalencow.pdf [dostęp: 11.07.2022].
• Lasota W.: Efekt Korczaka. W: Prawa dziecka wczoraj, dziś i jutro – perspektywa korczakowska. Red. M. Michalak. Biuro Rzecznika Praw Dziecka, Warszawa 2018, s. 264–271.
• Mariański J.: Nowa duchowość – alternatywa czy dopełnienie religijności? W: Religijność i duchowość – dawne i nowe formy. Red. M. Libiszowska‑Żółtkowska, S. Grotowska. Zakład Wydawniczy „Nomos”, Kraków 2010, s. 19–34.
• Mariański J.: O nowej duchowości – próba opisu zjawiska. „Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne” 2021, nr 12 (1), s. 40–68. https://doi.org/10.18778/2450-4491.12.04.
• Mariański J.: Sekularyzacja a nowe formy religijności. „Roczniki Nauk Społecznych” 2009, nr 37 (1), s. 33–68.
• Muszyński Z.: O komunikowaniu się z Bogiem. Uwag kilka na marginesie pewnej książki i artykułu. „Roczniki Filozoficzne” 2004, nr 2 (52), s. 295–304.
• Ostrowska U.: Człowieczeństwo jako problem i wyzwanie edukacyjne. „Roczniki Pedagogiczne” 2021, nr 2 (13), s. 7–32.
• Pasek Z.: Od religijności ku duchowości. Przyczynek do przemian kultury współczesnej. W: Filozoficzne i kulturoznawcze rozważania o duchowości i komunikowaniu. Red. I.S. Fiut. [Idee i myśliciele. T. 10]. Wydawnictwo AGH, Kraków 2008, s. 13–26.
• Pistiner de Cortiñas L.: O rozwoju umysłu. Idee Biona i przekształcenia w psychoanalitycznej praktyce klinicznej. Tłum. D. Golec. Oficyna Ingenium, Warszawa 2018.
• Socha P.: Przemiana duchowa jako kluczowe pojęcie psychologii rozwoju człowieka. „Psychologia Rozwojowa” 2014, nr 3 (19), s. 9–22.
• Socha P.: Przemiana. W stronę teorii duchowości. Zakład Wydawniczy „Nomos”, Kraków 2014.
• Sperber D., Wilson D.: Relevance: Communication and Cognition. Harvard University Press, Cambridge 1986.
• Szczepański J.: Sprawy ludzkie. Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, Warszawa 1980.
• Yalom I.D.: Psychoterapia egzystencjalna. Tłum. A. Tanalska-Dulęba. Instytut Psychologii Zdrowia, Warszawa 2008.
• Yeomans F.E., Clarkin J.F., Kernberg O.F.: Psychoterapia skoncentrowana na przeniesieniu w leczeniu zaburzeń osobowości borderline. Tłum. M. Bazan. Polskie Towarzystwo Psychoterapii Psychodynamicznej, Kraków 2015.

Identifiers

DOI

10.31261/CHOWANNA.2022.59.06

Biblioteka Nauki

40051505