Dziedzictwo Stanisława Leszczyńskiego. O nauczaniu języka i kultury polskiej w Nancy – historia, wyzwania, zagrożenia

• Authors: Patrycja Gardin

Title variants

EN

The Legacy of Stanisław Leszczyński. On Teaching Polish Language and Culture in Nancy: History, Challenges, Threats

Abstracts

EN

Patrycja Gardin’s aim in this article is to describe the history of teaching Polish at the University of Lorraine in Nancy, one of the few centers of Polish studies in France and also a place where classes are (still) taught at all levels of instruction, from bachelor’s degree to doctoral studies. The starting point of Gardin’s analysis is the year 1752, when Stanisław Leszczyński, King of Poland and Duke of Lorraine and Bar, established the Collège Royal de Médecine, the first university unit in Nancy. Using French archival sources, Gardin discusses large-scale activities undertaken by Leszczyński in Lorraine for the promotion of Polish culture and science. Gardin’s description of the long-standing tradition of teaching the Polish language in the Stanislavian land has been based on the analysis of annals and emigration chronicles, as well as French magazines from the turn of the nineteenth and twentieth centuries. Gardin describes the most important activities and achievements of the Department of the Polish Language: its establishing in 1961, the subsequent structural transformations, its teaching programs, as well as the challenges and threats it faces. This description is complemented by the profiles of the founders and heads of the Department and an outline of their most important research projects. To this end, the author presents the most important scholarly works from two collections found at the University of Lorraine, i.e., the Decaux Collection and the Lajarrige Collection.

PL

Celem artykułu jest opisanie dziejów nauczania języka polskiego na Uniwersytecie Lotaryńskim w Nancy – jednym z nielicznych ośrodków polonistycznych we Francji, w którym zajęcia (wciąż) prowadzone są na  wszystkich poziomach nauczania – od licencjatu po studia doktoranckie. Punktem wyjścia analizy jest rok 1752, w którym Stanisław Leszczyński, król Polski i książę Lotaryngii i Baru, powołuje Collège Royal de Médecine – pierwszą jednostkę uniwersytecką w Nancy. Autorka, korzystając z francuskich źródeł archiwalnych, przedstawia zakrojone na dużą skalę działania podjęte przez Leszczyńskiego w Lotaryngii na rzecz promocji kultury i nauki polskiej. Opis wieloletniej tradycji nauczania języka polskiego na ziemi stanisławowskiej został oparty na analizie roczników i kronik emigracyjnych, a także czasopism francuskich z przełomu XIX i XX wieku. W tekście przywołane zostały najważniejsze wydarzenia i prace będące udziałem powołanej w 1961 roku Katedry Języka Polskiego: początki jej istnienia, zmiany w organizacji, kierunki nauczania oraz wyzwania i zagrożenia, przed którymi stoi. Prezentację uzupełniają charakterystyki założycieli i kierowników Katedry oraz zarys ich najważniejszej działalności badawczej. W tym celu autorka przedstawia najistotniejsze prace naukowe pochodzące z dwóch kolekcji zbiorów zgromadzonych na Uniwersytecie Lotaryńskim – Kolekcji Decaux oraz Kolekcji Lajarrige.

Keywords

PL

język i kultura polska w Lotaryngii; działania Stanisława Leszczyńskiego na rzecz kultury; studia polskie w Nancy

EN

Polish language and culture in Lorraine; Stanisław Leszczyński’s cultural activities; Polish studies in Nancy

• Publisher: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego
• Journal: Postscriptum Polonistyczne
• Year: 2022
• Volume: 29
• Issue: 1
• Pages: 1-18

Dates

published

2022

Contributors

author

Patrycja Gardin

• Université de Lorraine, Nancy, Francja

• https://orcid.org/0000000325508233

References

• Académie de Stanislas, 1923, Mémoires de l’Académie de Stanislas, Éd. Berger-Levrault, Nancy–Paris–Strasbourg, https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k200261f/f90.item.r=gorsky [dostęp: 1.02.2022].
• Association des anciens élèves de l’École polonaise, 1910, Bulletin polonais littéraire, scientifique et artistique/Association des anciens élèves de l’École polonaise, https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k55882707/f2.item.r=ecole%20polonaise%20a%20nancy [dostęp: 1.02.2022].
• Cieślak E., 1994, Stanisław Leszczyński, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław–Warszawa–Kraków.
• Jełowicki A., 1836, Rocznik Emigracji Polskiej: Pismo polityce i Literaturze narodowej poświęcone, b.n.w, Paryż, https://books.google.fr/books?id=UtdbAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=pl#v=onepage&q&f=false [dostęp: 6.12.2021].
• Kronika emigracji polskiej, 1836, b.n.w, t. 3–4, Paryż, https://books.google.fr/books?id=Kq8DAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=pl#v=onepage&q&f=false [dostęp: 6.12.2021].
• L’Information universitaire, 1924, L’Information universitaire: journal hebdomadaire, https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k45855615/f2.item.r=chaire%20polonaise%20a%20nancy [dostęp: 1.02.2022].
• Markiewicz Z., 1978, Étienne Decaux (18 III 1926 – 9 VIII 1976), „Les Cahiers Franco-Polonais”, s. 7–9.
• Palais de l’Academié, 1934, L’université de Nancy 1572–1934, Éd. du Pays lorrain, Nancy.
• Paskiewicz S.R., 2021, L’enseignement et l’apprentissage du français en Pologne et du polonais en France de 1989 à 2017: approche comparée. Niepublikowana praca doktorska przygotowana na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Lotaryńskiego pod kierunkiem dr. hab. Stanisława Fiszera.
• Siatkowska-Callebat K., 2014, L’histoire de l’enseignement du polonais en France, w: Enseigner et apprendre le polonais langue étrangère, red. L. Kolankiewicz, A. Zieniewicz, Centre de civilisation polonaise; Polonicum, centre d’enseignement de polonais langue étrangère, Paris–Warszawa, s. 192–204.
• Société d’histoire de la Lorraine et du Musée lorrain, 1920, Le Pays lorrain: revue régionale bi-mensuelle illustrée, https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k115263m/f363.item.r=etudiants%20polonais%20a%20universite%20de%20nancy [dostęp: 1.02.2022].
• Tersen E., 1954, Lorraine et Pologne, L’Amitié Franco-Polonaise, Paris.
• Université de Nancy. Faculté des lettres et sciences humaines, 1934, Annales de l’Est, Éd. Berger-Levrault, Nancy–Paris–Strasbourg, https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k115506m/f125.item.r=biszynski [dostęp: 1.02.2022].
• Université de Nancy. Faculté des lettres et sciences humaines, 1935, Annales de l’Est, Éd. Berger-Levrault, Nancy, https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1154951/f131.item.r=biszynski [dostęp: 1.02.2022].

Identifiers

DOI

10.31261/PS_P.2022.29.03

Biblioteka Nauki

2096043