„Czynnik ludzki” w ocenianiu i recenzowaniu tekstów uczniów z ASD

• Authors: Helena Balcerek

Title variants

EN

Human Factor in Reading and Reviewing Texts of Students with ASD

Abstracts

EN

One of the primary features of ASD is verbal and communicational non-normativity. School assessment of textual competence consists in reading, analyzing and evaluating a student’s text according to universally established criteria (e.g., CKE assessment rules), known as the key. Such assessment and, above all, the reviewing of a student’s text tend to be associated with the requirements set for students in the developmental norm. However, texts produced by students who are neurotypical and of students with ASD should not be compared or evaluated according to the same criteria. Individualization of teaching and formative assessment must consider the specific difficulties, abilities and needs of students with ASD, as well as adapting the existing text-assessment criteria.

PL

Specyfika szkolnej oceny kompetencji tekstotwórczej polega na odczytywaniu, analizowaniu i ocenie tekstu uczniowskiego według ogólnie przyjętych kryteriów (na przykład zasad oceniania CKE), tak zwanego klucza. Taka ocena, a przede wszystkim recenzja tekstu uczniowskiego kojarzone są raczej z wymaganiami stawianymi uczniom w normie rozwojowej. Tymczasem jedną z podstawowych cech całościowego zaburzenia rozwoju, jakim jest ASD, stanowi nienormatywność w sferze językowo-komunikacyjnej. Nie należy więc zestawiać ani oceniać według tych samych kryteriów tekstów uczniów rozwijających się prawidłowo i tekstów uczniów z ASD. Indywidualizacja nauczania i ocenianie kształtujące wymagają uwzględnienia specyficznych trudności, możliwości i potrzeb uczniów z ASD, a także dostosowania kryteriów oceny tekstu do specjalnych potrzeb edukacyjnych tych uczniów.

Keywords

EN

Autism Spectrum Disorder; textual competence; (non)normativity; evaluating; human factor

PL

ASD; kompetencja tekstotwórcza; (nie)normatywność; ocenianie; „czynnik ludzki”

• Publisher: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego
• Journal: Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego
• Year: 2023
• Volume: 32
• Pages: 1-12

Dates

published

2023

Contributors

author

Helena Balcerek

• Uniwersytet Warszawski

References

• APA, 2013, Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition. DSM-5, American Psychiatric Association, Arlington.
• Balcerek H., 2023, Teksty narracyjne uczniów z ASD, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa.
• CKE, 2022, Zasady oceniania rozwiązań zadań. Egzamin ósmoklasisty. Język polski, OPOP-200-2205, data publikacji dokumentu: 23.06.2022, pobrano z: https://cke.gov.pl/images/_EGZAMIN_OSMOKLASISTY/Arkusze-egzaminacyjne/2022/zasady_oceniania/Jezyk_polski/OPOP-200-2205-zasady.pdf [23.02.2023].
• Grandin T., Panek R., 2017, Mózg autystyczny. Podróż w głąb niezwykłych umysłów, tłum. K. Mazurek, konsultacja K. Wołoszyn, M. Hohol, wyd. 2 (dodruk), Copernicus Center Press, Kraków.
• Nowak E., 2014, Stworzyć tekst. Uczniowska kompetencja tekstotwórcza w edukacji polonistycznej, Universitas, Kraków.
• Saloni Z., 1972, Jak pisać wypracowania, Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa.
• Szymańska M., 2016, Między nauką o języku a rozwijaniem języka. Koncepcje kształcenia językowego na przełomie XX i XXI wieku, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, Kraków.
• Tabisz A., 2006, Kompetencja tekstotwórcza uczniów na przykładzie rozprawki, Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole.
• Wiśniewska H., 2016, Wokół edukacji polonistycznej w szkole. Teoria i praktyka, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin.

Identifiers

DOI

10.31261/TPDJP.2023.32.02

Biblioteka Nauki

59498234