Full-text resources of CEJSH and other databases are now available in the new Library of Science.
Visit https://bibliotekanauki.pl

PL EN


2019 | XX (LXXI) | 3 (269) | 9-24

Article title

Jeszcze o organizacji husarii koronnej na kampanię 1683 roku

Content

Title variants

EN
More on the organization of crown hussars for the 1683 campaign
RU
К вопросу об организации коронной гусарии в кампании 1683 года

Languages of publication

Abstracts

EN
The article complements an earlier publication on the organization of the hussars for the 1683 Vienna campaign. According to the findings of that article, the final size of the crown lance cavalry was determined before May 19th, so before the date on which the subsidies of Emperor Leopold I for the new levies in the Crown Army were paid. Out of the 26 banners, 24 participated in the Battle of Vienna and the Battle of Párkány, which in the third billing quarter of 1683 (1 August – 31 October) comprised 3045 horses. It was ultimately ruled out that the hussar rota of the Brańsk starost Stefan Branicki fought at Vienna and Párkány, and it was confirmed that the banner of the Pomeranian voivode Władysław Denhoff took part in these battles. In 1683, the crown hussars reached their highest number in the second half of the 17th century, and almost all their banners (excluding two) took part in the decisive battles of the Vienna and Hungarian campaigns.
RU
Эта статья является дополнением к предыдущей публикации, посвященной организации гусарии в венской кампании 1683 г. Согласно сделанным в ней выводам, итоговое решение по составу коронной копейной гусарии было принято перед 19 мая, то есть перед днем, когда были выплачены субсидии императора Леопольда I на новый призыв в коронную армию. Из26 хоругвей в венской и парканской битвах приняло участие 24 подразделения, насчитывающие в третьем расчетном квартале 1683 года (1 августа – 31 октября) 3045 лошадей. По результатам анализа было исключено, что под Веной и Парканами сражалась гусарская рота браньского старосты Стефана Браницкого, а также подтверждено, что в этих битвах точно принимала участие хоругвь поморского воеводы Владислава Денгофа. Коронная гусария в 1683 г. достигла своего максимума касаемо численности относительно всей второй половины XVII века, а практически все ее хоругви (исключая две) принимали участие в решающих битвах венской и венгерской кампании.
PL
Artykuł stanowi uzupełnienie dla wcześniejszej publikacji poświęconej organizacji husarii na kampanię wiedeńską 1683 r. Zgodnie z poczynionymi w nim ustaleniami, ostateczny etat koronnej jazdy kopijniczej został opracowany przed 19 maja, a więc przed dniem, gdy wypłacono subsydia cesarza Leopolda I na nowe zaciągi w wojsku koronnym. Z etatowych 26 chorągwi w bitwach wiedeńskiej i parkańskiej brały udział 24 jednostki liczące w III kwartale rozliczeniowym 1683 r. (1 sierpnia – 31 października) 3045 koni. Ostatecznie wykluczono, że pod Wiedniem i Parkanami walczyła rota husarska starosty brańskiego Stefana Branickiego oraz potwierdzono, że na pewno w tych bitwach udział brała chorągiew wojewody pomorskiego Władysława Denhoffa. Husaria koronna w 1683 r. osiągnęła najwyższy w zasadzie stan liczebny w drugiej połowie XVII w., a niemal wszystkie jej chorągwie (bez dwóch) brały udział w decydujących bitwach kampanii wiedeńskiej i węgierskiej.

Year

Volume

Issue

Pages

9-24

Physical description

Dates

published
2019

References

  • Diariusz kampanii węgierskiej in anno 1683, oprac. O. Laskowski, „Przegląd Historyczno-Wojskowy” 1933, t. VI, nr 2.
  • Akta do dziejów króla Jana III sprawy roku 1683, a osobliwie wyprawy wiedeńskiej wyjaśniające, oprac. F. Kluczycki, Kraków 1883.
  • Czaplewski P., Senatorowie świeccy, podskarbiowie i starostowie Prus Królewskich 1454–1772, Toruń 1921.
  • Czarniecka A., Nikt nie słucha mnie za życia... Jan III Sobieski w walce z opozycyjną propagandą (1684–1696), Warszawa 2009.
  • Dyakowski M., Dyariusz wiedeńskiej okazyi roku 1683, Warszawa 1883 (reprint: 1983).
  • Hundert Z., Husaria koronna w wojnie polsko-tureckiej 1672–1676, wyd. 2 poprawione, Oświęcim 2014.
  • Hundert Z., „Kopijników, czyli husarzy chorągwie, owo czoło wojska, owa nieodparta w wojnie potęga, powinny być pomnożone” – Hetman Jan Sobieski a husaria koronna w latach 1667–1673 [w:] Marszałek i hetman koronny Jan Sobieski i jego czasy (1665–1674), red. D. Milewski, Warszawa 2014.
  • Hundert Z., Między buławą a tronem. Wojsko koronne w walce stronnictwa malkontentów z ugrupowaniem dworskim w latach 1669–1673, Oświęcim 2014.
  • Hundert Z., Organizacja husarii koronnej na kampanię wiedeńską 1683 roku [w:] „W hetmańskim trudzie”. Księga Pamiątkowa ku czci Profesora Jana Wimmera, red. Z. Hundert, M. Wagner, Oświęcim 2017.
  • Hundert Z., Wykaz koronnych chorągwi i regimentów w okresie 1 V 1679 – 30 IV
  • 1683. Przyczynek do organizacji wojska koronnego w dobie pokoju 1677–1683 [w:] Studia Historyczno-Wojskowe, t. 5, red. M. Nagielski, K. Bobiatyński, P. Gawron, Zabrze – Tarnowskie Góry 2015.
  • Hundert Z., Wykaz repartycji jednostek wojska koronnego, zgodnie z podziałem komisji lwowskiej w 1679 roku, „Przegląd Historyczno-Wojskowy” 2016, nr 2/3 (256/257).
  • Pietrzak J., Władysław Denhoff i jego „bohaterska” śmierć w czasie pierwszej bitwy pod Parkánami (7 X 1683) w świetle oracji pogrzebowych, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 2016, nr 2.
  • Sikora R., Husaria pod Wiedniem 1683, Warszawa 2012.
  • Wagner M., Kawaleria koronna w dobie panowania Jana III Sobieskiego. Lata 1683– 1696 [w:] Do szarży marsz, marsz... Studia z dziejów kawalerii, t. 3, red. A. Smoliński, Toruń 2013.
  • Wimmer J., Materiały do zagadnienia liczebności i organizacji armii koronnej w latach 1683–1689, „Studia i Materiały do Historii Wojskowości” 1962, t. 8.
  • Wimmer J., Modrzewski Andrzej, „Polski Słownik Biograficzny” 1976, t. 21.
  • Wimmer J., Wiedeń 1683. Dzieje kampanii oraz bitwy, Warszawa 1983.

Document Type

Publication order reference

Identifiers

Biblioteka Nauki
1918519

YADDA identifier

bwmeta1.element.ojs-doi-10_32089_WBH_PHW_2019_3_269__0001
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.