PL EN


2016 | 2(10) | 43-64
Article title

Nieznośna lekkość... reformowania oświaty

Authors
Content
Title variants
EN
The unbearable recklessness of... reforming education
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Projektowana przez Prawo i Sprawiedliwość nowa reforma edukacji wpisuje się, ze względu na sposób jej wprowadzania, w pewien schemat, jakim podlegały także poprzednie polskie reformy. O ich kształcie decydują czynniki polityczne, a nie merytoryczne, wprowadzane są one zbyt pospiesznie, powoływani eksperci stanowią rodzaj dekorum. Ten sposób działania jest charakterystyczny nie tylko dla Polski. Badacze, których przytaczam (J. Nelson, M. S. Archer, N. Luhmann) wskazują na ograniczoną skuteczność działań reformatorskich i na ich przyczyny. Mimo prób ograniczenia wpływu państwa na edukację w ramach polityki neoliberalnej pozostaje ono najważniejszym podmiotem kształtującym system edukacyjny. Istniejące analizy skuteczności działań państwa powinny jednak stworzyć podstawy polityki uwzględniającej konieczność liczenia się z interesami innych podmiotów, a przede wszystkim długookresowej.
EN
The educational reform designed by Prawo i Sprawiedliwość (the Law and Justice political party) fits in a pattern of the previous Polish reforms, primarily due to the way they were introduced. The political rather than substantive factors determine their design, they are introduced too hastily, and the appointed experts are treated as an embellishment. This mode of operation is characteristic not only of Poland. The researchers cited in the text (J. Nelson, M. S. Archer, N. Luhmann) indicate its root causes and limited effectiveness. The state remains the most important player in shaping the educational system despite the attempts to reduce its influence on education under neo-liberal policies. However, the current analysis of its limited effectiveness should lay the foundations for a policy, which would take into account the need to reckon with the interests of other actors as well as to develop a long-term strategy.
Year
Issue
Pages
43-64
Physical description
Contributors
  • University of Warsaw
References
  • Apple M. W., Producing Inequalities: Neo-liberalism, Neo-Conservatism and the Politics of Educational Reform, w: H. Lauder i in., Education, Globalization and Social Change, Oxford University Press, Oxford 2006.
  • Archer M. S., Social Origins of Educational Systems, Sage, London 1984.
  • Ball S. J., Class Strategies and the Education Market. The Middle Classes and Social Advantage, Routledge Palmer, London 2003.
  • Berg I., Education and Jobs: the Great Training Robbery, Praeger, New York 1970.
  • Czapiński J., Cywilizacyjna rola edukacji: Dlaczego warto inwestować w wykształcenie?, Prace Monograficzne, Instytut Studiów Społecznych, Warszawa 1995.
  • Chubb J. E., T. M. Moe, Politics, Markets and America's Schools, The Brookings Institution, Washington, D. C. 1990.
  • Coombs Ph. H., The World Educational Crisis. A System Analysis, Oxford University Press, New York 1968.
  • Dalin P., Limits to Educational Change, Macmillan, London 1998.
  • Długosz P., Elitaryzm versus egalitaryzm systemu oświatowego. Analiza aspiracji edukacyjnych gimnazjalistów Polski południowej, w: M. Niezgoda, Społeczne skutki zmiany oświatowej w Polsce, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2011.
  • Dolata R., Determinacja statusowa osiągnięć szkolnych oraz różnicowanie się szkół na poziomie podstawowym i gimnazjalnym, konferencja Badania w edukacji, 19-20 października, IBE, Warszawa 2015.
  • Dolata R., Szkoła - segregacje - nierówności, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego Warszawa 2008.
  • Dore R. Ph., Diploma Disease, Allen and Unwin, London 1976.
  • Edukacja Narodowym Priorytetem. Raport o stanie i kierunkach rozwoju edukacji narodowej w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej, PWN, Warszawa 1989.
  • Freire P., McLaren P., Edukacja, polityka i ideologia, w: Nieobecne dyskursy cz. 3, red. Z. Kwieciński, Wydawnictwo UMK, Toruń 1993.
  • Fullan M., Stiegelbauer S., The New Meaning of Educational Change, Teacher College Press, New York 1991.
  • Gellner E., Narody i nacjonalizm, Wydawnictwo Difin, Warszawa 2009.
  • Giroux H., McLaren P., Ameryka 2000 i polityka wymazywania, w: Nieobecne dyskursy cz. 3, red. Z. Kwieciński, Wydawnictwo UMK, Toruń 1993.
  • Green A., Education and State Formation: Europe, East Asia and the USA, Palgrave Macmillan, Basingstoke 2013.
  • Herczyński J., Levitas T., Local Governments' and Education Reform in Post-Communist Poland, paper prepared for Open Society Institute, Warszawa 2001, mps.
  • Jakubowski M. i in., The Impact of the 1999 Education Reform in Poland, OECD Education Working Papers, OECD Publishing 2010, No. 49.
  • Kleer J., Sektor publiczny w Polsce i na świecie, CeDeWu, Warszawa 2005.
  • Konarzewski K., Finansowanie zadań oświaty i wychowania, w: K. Konarzewski, Szkolnictwo w pierwszym roku reformy systemu oświaty, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 2001.
  • Kozakiewicz M. i in., Raport o istocie, przejawach i przyczynach konfliktowego przebiegu zakładania gminnych szkół zbiorczych w 1973 r., IRWiR, Warszawa 1973 (maszynopis do użytku służbowego).
  • Kupisiewicz Cz., Zarys koncepcji przebudowy systemu szkolnego w Polsce. Raport tematyczny KEEN nr 6, PWN, Warszawa-Kraków 1989.
  • Lauder H., Education, Democracy, and the Economy, w: A. H. Halsey i in., Education, Culture, Society, Oxford University Press, Oxford 1997.
  • Luhmann N., Das Erziehungssystem der Gessellschaft, Suhrkamp Verlag, Frankfurt am Main 2002.
  • N. Luhmann, Teoria polityczna państwa bezpieczeństwa socjalnego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994.
  • Nasalska E., Edukacja z perspektywy teorii systemów Niklasa Lumanna, w: M. Zahorska, E. Nasalska, red., Wartości - polityka - społeczeństwo, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2009.
  • Nelson J. M., Reforming Health and Education, The World Bank, Washington DC 2000.
  • OECD PISA. Wyniki badania 2012 w Polsce, MEN/IFiS PAN, Warszawa 2012.
  • Program Prawa i Sprawiedliwości 2014, www.pis.org.pl
  • Ripley A., Najbystrzejsze dzieciaki na świecie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2015.
  • Sadura P., Od centralnego planowania do współzarządzania? Polski system edukacyjny w epoce zmiany paradygmatu administrowania, "Zarządzanie Publiczne" 2016, nr 1 (35).
  • Sarason S. B., The Culture of the School and Problem of Change, Allyn and Bacon Inc., Boston 1971.
  • Swianiewicz P. i in., Edukacja przedszkolna. Polityka samorządów gminnych w zakresie edukacji przedszkolnej, Wydawnictwo ICM, Warszawa 2012.
  • Ustawa z dn. 25 lipca 1998 o zmianie ustawy o systemie oświaty, Dz. U. 1998, nr 117.
  • Vincent C., Ball S. J., 'Making up' the middle class child: families, activities and class dispositions, Centre for Critical Education Policy Studies, Institute of Education, London 2007.
  • Wojciuk A., Imperia wiedzy. Edukacja i nauka jako czynniki siły państw na arenie międzynarodowej, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2016.
  • Zahorska M., Szkoła: między państwem, społeczeństwem a rynkiem, Wydawnictwo Akademickie "Żak", Warszawa 2002.
  • Zahorska M., Zmiany w oświacie - koncepcje i uwarunkowania, w: L. Kolarska-Bobińska, red., Druga fala polskich reform, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 1999.
  • Zawistowska A., Horyzontalne nierówności edukacyjne we współczesnej Polsce, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2012.
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.ojs-doi-10_33119_KSzPP_2016_2_2
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.