Uwalnianie z ram. Doświadczenie pracy przy powstawaniu performansu „Lekcja anatomii – rekonfiguracja” Agaty Skwarczyńskiej

• Authors: Monika Świerkosz

Title variants

EN

Releasing from constraints. The experience of working on the creation of the performance The Anatomy Lesson – reconfiguration by Agata Skwarczyńska

Abstracts

EN

The article is a description of the participation in the work on the creation of the performance The Anatomy Lesson – reconfiguration (Lekcja anatomii – rekonfiguracja) directed by Agata Skwarczyńska. The perspective proposed in the script is of a participant observation in nature and includes not only the interpretation of the main assumptions of the performance, but also the description of the workshop activities preceding the show. The author draws attention to the critical attempt at a dialogue with the masterful, avant-garde, highly artistic model of art (as perceived by Kantor himself) undertaken in the project as well as the ambivalence inherent in the anatomical gesture of the dissecting of matter, and also the creative aspect of the unruly, „imperfect” body of actors and actresses with disabilities.

Keywords

EN

Kantor; theatrum anatomicum; disability; body

• Publisher: Instytut im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu
• Journal: Didaskalia. Gazeta Teatralna
• Year: 2024
• Issue: 183
• Pages: 211-243

Dates

published

2024

Contributors

author

Monika Świerkosz

• Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

• https://orcid.org/0000000217526768

References

• Adorno, Theodor; Horkheimer, Max, Dialektyka oświecenia. Fragmenty filozoficzne, tłum. M. Łukasiewicz, M.J. Siemek Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2010.
• Bailey, Moya, The Ethics of Pace, „The South Atlantic Quarterly” 2021 nr 2, DOI: 10.1215/00382876-8916032.
• Bakiera, Lucyna; Stelter, Żaneta, Wspomaganie rozwoju osób niepełnosprawnych intelektualnie, [w:] Diagnoza potrzeb i modele pomocy dla osób z ograniczeniami sprawności, red. A.I. Brzezińska, R. Kaczan, K. Smoczyńska, Wydawnictwo Scholar 2010, s. 143-162.
• Biela, Katarzyna, Niepełnosprawność w teatrze polskim lat dziewięćdziesiątych – „Madam Eva, Ave Madam” Teatru Zenkasi, „Didaskalia. Gazeta Teatralna” 2024, nr 181/182, DOI: 10.34762/37nj-6j03.
• Braidotti, Rosi, Podmioty nomadyczne. Ucieleśnienie i różnica seksualna w feminizmie współczesnym, tłum. A. Derra, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2009.
• Burzyńska, Anna Róża, Człowiek wywrócony na drugą stronę. Lekcja anatomii Tadeusza Kantora, „Antropologia Pamięci” 2015, nr 1-2.
• Chamayou, Grégoire, Podłe ciała. Eksperymenty na ludziach w XVIII i XIX wieku, tłum. K. Thiel-Jańczuk, J. Bodzińska Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2013.
• Fajfer, Zenon, Madam – Gadam. To Be Kantor Not To Be, [w:] Madam Eva, Ave Madam, red. S. Rożnawski, Z. Fajfer, tłum. G.M. Hyde, K. Bazarnik, Stowarzyszenie Teatralne „Zenkasi”, Kraków 1995.
• Fazan, Katarzyna, Kantor. Nie/Obecność, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2019.
• Felski, Rita, Pożytki z literatury. Szok, przeł. M. Kunz, T. Kunz, „Teksty Drugie” 2010, nr 1-2, s. 278-299.
• Foucault, Michel, Narodziny kliniki, tłum. P. Pieniążek, Wydawnictwo KR, Warszawa 1999.
• Haraway, Donna, Wiedze usytuowane. Kwestia nauki w feminizmie i przywilej ograniczonej/częściowej perspektywy, tłum. A. Czarnacka, Biblioteka Online Think Tanku Feministycznego, 2009, http://www.ekologiasztuka.pl/pdf/haraway1988.pdf [dostęp: 10.09.2024].
• Jopek, Joanna, Lekcja anatomii. O barokowej figurze anatoma-performera, [w:] Performans, performatywność, performer. Próby definicji i analizy krytyczne, red. E. Bal, Kraków 2013.
• Kantor, Tadeusz, Lekcje mediolańskie 1986, Cricoteka, Kraków 1991.
• Kowalewska, Katarzyna, Pod Lupą – memy teatralnej zmiany, „Czas Kultury” [dwutygodnik] 2023, nr 14.
• Kwaśniewska, Monika, Szczególne potrzeby współpracy. Proces powstawania „Pokoju nieobecnych” w ramach Cricoteki otwartej, „Didaskalia. Gazeta Teatralna” 2022, nr 169-170, DOI: 10.34762/ba3h-mx41.
• Oczko, Piotr, Pocztówka z Mokum. 21 opowieści o Holandii, Wydawnictwo Znak, Kraków 2021.
• On ich kochał, z Wiesławem Borowskim rozmawia Adam Mazur, „Dwutygodnik” 2014, nr 148, https://www.dwutygodnik.com/artykul/5609-on-ich-kochal.html [dostęp: 20.07.2024].
• Parsley, Kathryn M., Plant awareness disparity: A case for renaming plant blindness, „Plants, People, Planet” 2020, vol. 2, nr 6, s. 581-687, https://doi.org/10.1002/ppp3.10153.
• Siwiak, Agata, Zachwiany ekosystem. U źródeł przemocy w polskim teatrze, „Czas Kultury” 2021, nr 4, s. 34-43.
• Sobczyk, Justyna, Dostęp do sceny powinien być otwarty (wywiad przeprowadziła Marcelina Obarska), 30 marca 2021, https://culture.pl/pl/artykul/justyna-sobczyk-dostep-do-sceny-powinien-byc-otwarty-wywiad [dostęp: 20.07.2024].
• Taylor, Sunaura, Bydlęce brzemię. Wyzwolenie ludzi z niepełnosprawnością i zwierząt, tłum. K. Makaruk, Wydawnictwo Filtry, Warszawa 2021.
• Taylor, Sunaura, Disabled Ecologies. Lessons from a Wounded Desert, University of Califonia Press, Oakland 2024.
• Tokarczuk, Olga, Bieguni, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2007.
• Wieczorkiewicz, Anna, Muzeum ludzkich ciał. Anatomia spojrzenia, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2000.

Identifiers

DOI

10.34762/a85d-7w41

Biblioteka Nauki

55995587