PL EN


2020 | 29 | 2 | 127-150
Article title

Boże klauny (u)topione w tradycji romantycznej

Authors
Content
Title variants
EN
Boże klauny [God’s Clowns] Drown in Romantic Tradition
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Rdzeniem kulturowego mitu szaleństwa jest uprzywilejowanie poznawczej perspektywy szaleńca, który „krocząc przed poetą”, rozbija utrwalone kon­wencje myślowe, rozszerza granice poznania, odcina powiązania łączące słowa z rzeczami, jakie krępują literaturę. Dzięki dziełu Michela Foucaulta Autorka pokazuje zmiany w pojmowaniu szaleństwa i wykazuje pewne inter­pretacyjne przesunięcia między romantyzmem a nowoczesnością. Autorka stawia tezę, że tom Boże klauny Przemysława Dakowicza jest dewalua­cją romantycznej postaci „szaleńca bożego” zastępowanego przez zdegene­rowanego klauna. Dakowicz z upodobaniem sięga po biografie tych boha­terów nowoczesnego świata, którzy – angażując się bez reszty w sprawy sztuki, filozofii, religii – stanęli oko w oko z własnym szaleństwem: Wac­ława Niżyńskiego, żony Thomasa Stearnsa Eliota, Blaise’a Pascala, Friedri­cha Nietzschego, Gunthera Liebchena. Co istotne, współcześni szaleńcy nie transcendują w kierunku rzeczywistości duchowej, jak czynili to romantycy. Tom Dakowicza zostaje więc dociążony symbolicznym ciężarem nieobec­ności, pustki i milczenia. Celem artykułu jest ukazanie, że temat szaleństwa w Bożych klaunach rozbudowuje się na romantycznym fundamencie na zasa­dzie ogólnej, literackiej aluzyjności, odwołuje się w większym stopniu do modalności romantycznej niż konkretnych przykładów.
EN
The core of the cultural myth of madness is a special treatment of the cog­nitive perspective of a madman, who “walks before a poet,” destroys estab­lished mental conventions, widens the boundaries of cognition, and cuts con­nections between words and objects that restrain literature. Thanks to the work of Michel Foucault, the author shows changes in the understanding of madness and points out some interpretive shifts between Romanticism and modernity. The author argues that the volume Boże klauny [God’s clowns] by Przemysław Dakowicz is a devaluation of the romantic figure of the “Crazy for God” into a degenerated clown. Dakowicz eagerly refers to biographies of such heroes of the modern world who entirely engaged in issues of art, phi­losophy, or religion – and stood eye to eye with their own madness: Vaslav Nijinsky, the wife of Thomas Stearns Eliot, Blaise Pascal, Friedrich Nietzsche, and Gunther Liebchen. Importantly, the contemporary crazy-wise do not transcend to spiritual reality, as the romantics did. Therefore, the volume by Dakowicz is weighted down with a symbolic burden of absence, emptiness, and silence. The purpose of the article is to prove that the issue of divine mad­ness in Boże klauny is expanding from a romantic foundation based on gen­eral, literary allusiveness, and it refers more to romantic modality than to spe­cific examples.
Year
Volume
29
Issue
2
Pages
127-150
Physical description
Dates
published
2020-06-30
Contributors
author
References
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.ojs-doi-10_35765_pk_2020_2902_010
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.