Tajemnica dziennikarska i jej ochrona w prawie polskim – zagadnienia wybrane

• Authors: Adam Baszkowski

Title variants

EN

The Legal Protection of the Journalist Professional Privilege in the Polish Legal Order – Selected Issues

Abstracts

EN

In today’s world, the social media play an important role in shaping reality. In democratic societies, they also act as a kind of controller of public life. The journalist’s primary task is to serve society and the state. Journalists have a special duty to act in accordance with professional ethics and the rules of social interaction, in line with the rules prescribed by law. In the performance of their profession, journalists enjoy legal protection designed to ensure that citizens may exercise their constitutional right of access to information and public criticism. However, the right to freedom of expression, including freedom to hold opinions and to receive and impart information and ideas without interference by public authority in accordance with European standards, is not absolute in nature. An important factor contributing to the freedom of expression and independence of the press, which makes journalism to be perceived as a profession of public trust by the society, is the legal protection of the journalist professional privilege. This article attempts to present the current views of the doctrine and jurisprudence on the adopted principles of protection of the journalist privilege in the Polish legal order, with a particular emphasis put on inadmissibility in evidence arising from the legal standards defined in Article 180 of the Code of Criminal Procedure.

PL

W dzisiejszym świecie środki społecznego przekazu odgrywają istotną rolę w kształtowaniu rzeczywistości. W społeczeństwach demokratycznych pełnią one również funkcję swoistego rodzaju kontrolera życia publicznego. Naczelnym zadaniem dziennikarza jest służba społeczeństwu i państwu. Na dziennikarzach ciąży szczególny obowiązek działania zgodnie z etyką zawodową i zasadami współżycia społecznego, zgodnie z zasadami określonymi przepisami prawa. Przy wykonywaniu zawodu dziennikarze korzystają z ochrony prawnej, mającej służyć zapewnieniu obywatelom pełnego, konstytucyjnego prawa do informacji i krytyki publicznej. Jednakże korzystanie z prawa do wolnego wyrażania opinii, wolności posiadania poglądów oraz otrzymywania i przekazywania informacji i idei – bez ingerencji władz publicznych – zgodnie ze standardami europejskimi, nie ma charakteru absolutnego. Istotnym czynnikiem wolności wypowiedzi i niezależności prasy, kreującym w społeczeństwie obraz dziennikarza jako zawodu zaufania społecznego, jest prawna ochrona dziennikarskiej tajemnicy zawodowej. Niniejszy artykuł podejmuje próbę przedstawienia aktualnych poglądów doktryny i judykatury w zakresie przyjętych zasad ochrony tajemnicy dziennikarskiej w polskim porządku prawnym, ze szczególnym uwzględnieniem zakazów dowodowych wynikających z norm ujętych w art. 180 k.p.k.

Keywords

PL

tajemnica; ochrona; dziennikarz; zakaz dowodowy; prawo do anonimatu

EN

privilege; protection; journalist; inadmissibility in evidence; right to anonymity

• Publisher: Akademia Humanitas
• Journal: Roczniki Administracji i Prawa
• Year: 2023
• Volume: 2(XXIII)
• Pages: 107-122

Dates

published

2023

Contributors

author

Adam Baszkowski

References

• Bafia J., Polskie prawo prasowe, „Państwo i Prawo” 1984, nr 10.
• Bojańczyk A., Karnoprocesowe znaczenie zgody dziennikarza na składanie zeznań co do okoliczności objętych tajemnicą zawodową, „Palestra” 2005, nr 9-10.
• Dudka K. (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, wyd. II, WKP 2020.
• Gabriel-Węglowski M., Charakter tajemnicy dziennikarskiej w postępowaniu karnym, LEX/el. 2021.
• Guzik A., Prawnokarne aspekty ochrony tajemnicy dziennikarskiej, „Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych” 2000, nr 1.
• Gostyński Z., Tajemnica dziennikarska a obowiązek składania zeznań w procesie karnym, Warszawa 1997.
• Gostyński Z., Tajemnica dziennikarska a obowiązek składania zeznań, „Państwo i Prawo” 1997, nr 10.
• Gostyński Z., Tajemnica dziennikarska a obowiązek składania zeznań , „Państwo i Prawo” 1996, nr 1.
• Grajewski J., Karnoprawne orzecznictwo, „Przegląd Sądowy” 1997, nr 11-12.
• Kamiński I.C., Swoboda wypowiedzi w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, wyd. II, Kraków 2003.
• Kosowska-Korniak E., Prawnoprocesowe aspekty tajemnicy dziennikarskiej, „Prokuratura i Prawo” 2014, nr 2.
• Kosmus B., Kuczyński G. (red.), Prawo prasowe. Komentarz, wyd. 3, Warszawa 2018.
• Kucharczyk M., Kwestia ujawniania tajemnicy państwowej, służbowej, zawodowej i funkcyjnej w wyjaśnieniach oskarżonego, „Państwo i Prawo” 2005, nr 2.
• Rusinek M., Glosa do postanowienia SA w Szczecinie z 13.03.2019 r., II AKz 139/19, LEX 2019.
• Rusinek M., Tajemnica zawodowa i jej ochrona w polskim procesie karnym, Warszawa 2007.
• Sobczak J., Ustawa Prawo prasowe. Komentarz, Warszawa 1999.
• Stefański R.A., Glosa do uchwały SN z dnia 19 stycznia 1995 r., I KZP 15/94, „Wojskowy Przegląd Prawniczy” 1996, nr 3-4.
• Szumiło-Kulczycka D., Glosa do postanowienia SN z dnia 15 grudnia 2004 r., III KK 278/04, „Państwo i Prawo” 2005, nr 12.
• Świecki D. (red.), Kodeks postępowania karnego,tom I: Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023.
• Waltoś S., Prawo do tajemnicy dziennikarskiej a dowód prawdy na tle europejskich standardów ochrony praw człowieka, „Państwo i Prawo” 1996, nr 4-5.
• Zielinko E., Tajemnica dziennikarska w prawie prasowym, „Prokuratura i Prawo” 2009, nr 7.

Identifiers

DOI

10.5604/01.3001.0053.6798

Biblioteka Nauki

3177274