PL
Cel: identyfikacja i ocena najważniejszych zmian, jakie zaszły w zachowaniach polskich konsumentów w wyniku lockdownu wprowadzonego w 2020 roku. Artykuł przedstawia wyniki badań przeprowadzonych w trakcie trwania ograniczeń epidemicznych od 15 marca do 4 maja 2020 roku. Metodologia: głównym celem badań było określenie, jak ograniczenia te wpłynęły na zachowania zakupowe i decyzje podejmowane przez konsumentów. W badaniach sondażowych wykorzystano technikę ankiety internetowej, co było uzasadnione narzuconą społeczeństwu w różnych sferach aktywności i akceptowaną formą komunikacji zdalnej. Przedmiotem badań objęto organizację czasu wolnego, organizację zakupów w gospodarstwach domowych, częstotliwość dokonywanych zakupów oraz sposoby dokonywania zakupów w sklepach stacjonarnych oraz internetowych. Wyniki: do najważniejszych zjawisk, jakie zaobserwowano należy wzrost znaczenia handlu elektronicznego oraz technologii wspomagających komunikację zdalną i wymianę online. Wśród zakupów w Internecie zwiększył się udział produktów spożywczych i środków ochrony i higieny osobistej, których odsetek w zakupach internetowych przed pandemią był niewielki. Polscy konsumenci ograniczyli częstotliwość zakupów i ograniczyli ogólnie wydatki na codzienne zakupy. Podczas I fali pandemii najbardziej uciążliwa dla konsumentów była kwestia organizacji czasu na skutek zwiększonych obowiązków zawodowych i rodzinnych lub (podobny odsetek wskazań) nadmiaru wolnego czasu i konieczności jego zagospodarowania. Ograniczenia/implikacje badawcze: badanie zostało przeprowadzone w określonym momencie, w ciągu ostatnich 2 tygodni pierwszego lockdownu pandemicznego, dlatego badanie nie może dostarczyć obserwowalnych efektów zmian zachowań w długim okresie, sytuacja pandemiczna jest bowiem niestabilna. W badaniach przyjęto metodę „kuli śniegowej” dla doboru próby, która ma swoje ograniczenia. Oryginalność/wartość: wartość artykułu wynika z rezultatów badań przeprowadzonych z wykorzystaniem kwestionariusza badań oryginalnie zaprojektowanego na potrzeby niniejszego badania oraz samych rezultatów badania pozyskanych w trakcie trwania lockdownu, co pozwoliło zaobserwować zmiany zachowań konsumentów w czasie rzeczywistym.
EN
Purpose: The purpose of the article is identification and evaluation of the most important changes that have occurred in the behavior of Polish consumers as a result of the pandemic lockdown introduced in 2020. The article presents the results of studies conducted during the epidemic restrictions from March 15 to May 4, 2020. Design/methodology/approach: The main aim of the research was to determine how these restrictions influenced the purchasing behavior and decisions made by consumers. In the polls, the technique of an internet survey was used, which was justified by the accepted form of remote communication imposed on the society in various spheres of activity. The subject of the research was the organization of free time, the organization of shopping in households, the frequency of purchases and the methods of shopping in stationary and online stores. Findings: The most important phenomena that have been observed include the growing importance of e-commerce and technologies supporting distance communication and online exchange. The share of FMCG in online purchases increased when compared with the pre-pandemic online purchases. Polish consumers reduced the frequency of purchases and limited their overall spending on everyday purchases. During the first wave of the pandemic, the crucial issue for consumers was time management as a result of increased professional and family responsibilities, or (a similar percentage of responses) of excess free time. Poles used information technologies – for communication, shopping, learning and entertainment, to cope with the imposed social isolation. This trend, as indicated by the results of subsequent studies, will continue. Research limitations/implications: The research was conducted at a particular moment of time, during the last 2 weeks of the first pandemic lockdown; therefore, the study cannot provide the measurement of observable effects of behavior changes during a longer time since the pandemic situation has been volatile. In the research, the snowball method of sampling, which has its own limitations, was adopted. Originality/value: The value of the article results from the outcomes of the survey conducted with the use of a research questionnaire originally designed for the purposes of this study and empirical research results obtained during the lockdown period, which allowed for observing changes in consumer behavior in real time.