EN
The article is the synthesis of a critical literature review, whose aim was to define how the conditions for the development of autonomy and self-control for children of 2–3 years of age being raised in home and institution environment were examined. The review covered mainly non-serial printed publications and scientific magazines from years 2000–2014 which are on the lists of magazines recognised by MNiSW and in the bases of Ebsco and National Library. In this article six tools were presented: one – made in Poland and five of the US origin. Theoretical assumptions, on which they were built, were characterised, as well as the examined dimensions, exemplary indications and psychometric values of scales. What was presented, were such dimensions and indices which can be used to diagnose the conditions of the development of autonomy and self-control created for children by adults. The theoretical basis for this analysis and interpretation is social development psychology and social environment psychology.
PL
Artykuł jest syntezą krytycznego przeglądu literatury, którego celem było ustalenie, w jaki sposób badano dotąd warunki do rozwoju autonomii i samokontroli tworzone dzieciom w okresie 2.–3. roku życia wychowującym się w środowisku domowym i instytucjonalnym. Przegląd obejmował głównie druki zwarte i czasopisma naukowe z lat 2000–2014, znajdujące się m.in. na listach czasopism punktowanych MNiSW oraz w bazach Ebsco i Biblioteki Narodowej. W artykule przedstawiono sześć narzędzi: jedno opracowane w Polsce i pięć pochodzących ze Stanów Zjednoczonych. Scharakteryzowano teoretyczne założenia, na podstawie których zostały one zbudowane, badane wymiary i przykładowe wskaźniki oraz wartości psychometryczne skal. Przedstawiono te ich wymiary i wskaźniki, które można wykorzystać do diagnozy warunków rozwoju autonomii i samokontroli tworzonych dzieciom przez dorosłych. Teoretyczną podstawą tej analizy i interpretacji jest społeczna psychologia rozwoju oraz społeczna psychologia środowiskowa.