Full-text resources of CEJSH and other databases are now available in the new Library of Science.
Visit https://bibliotekanauki.pl

PL EN


2018 | 19 | 119-133

Article title

Z badań nad duchowieństwem warmińskim w udzielnej prałaturze kłajpedzkiej w latach 1926–1939

Authors

Content

Title variants

EN
Research on Ermland clergy in the free prelature of Klaipeda in the years 1926 – 1939

Languages of publication

Abstracts

EN
After the conference of Versailles, the Klaipeda region (Memel Territory, Memelland) was excluded from the jurisdiction of the Weimar Republic. In March 1924, the League of Nations proposed that this area should be given to Lithuania as a sovereign and autonomous territory within the country. Until Pope Pius XI’s bull of 4 April 1926 Lithuanorum gente was issued, the Memel Territory was located within the Diocese of Ermland (Warmia). Thebull sanctioned the establishing of the free prelature of Klaipeda (Memel) in its area. The prelature was headed by the bishop residing in Telšiai, Lithuania. At first, six priests from Ermland worked there: Rev. Albert Dannelautzki, who was the parish priest and dean of Klaipeda, Rev. Josef Rohwetter and Rev. Paul Wermter, who were vicars of the parish, parish priest Rev. Franz Schacht of Šilutė, parish priest Rev. Richard Rischewski of Robkojen,parish priest Rev. Leo Olschewski of Wischwill. The Lithuanian population in the Klaipeda region was increasing, so priests of this nationality were employed in the area. Among the clergy of the Klaipeda prelature, its dean, canon priest Albert Dannelautzki played an important role. He was respected by the state authorities and by the German government. In 1934, a numerous group of German officials was expelled from the Klaipeda Region for, among other reasons, pro-German views. The group included Rev. Leo Olschewski of Wischwill. In 1938, 11 Catholic priests worked at the Klaipeda prelature, 9 of whom were Lithuanian.
PL
Po konferencji wersalskiej wyłączono Okręg Kłajpedy spod jurysdykcji Republiki Weimarskiej. W marcu 1924 r. Liga Narodów zaaprobowała przekazanie tego obszaru na rzecz Litwy jako jej suwerennej części na prawach autonomii. Do ogłoszenia bulli Piusa XI Lithuanorum gente z 4 kwietnia 1926 r. Okręg Kłajpedy znajdował się w granicach diecezji warmińskiej. Bulla sankcjonowała ustanowienie udzielnej prałatury kłajpedzkiej na jego obszarze, na czele której ustanowiono biskupa rezydującego w Telszach na Litwie. Początkowo pracowało w niej sześciu warmińskich księży: ks. Albert Dannelautzki, będący kłajpedzkim proboszczem oraz dziekanem, ks. Josef Rohwetter i ks. Paul Wermter pełniący urząd wikariuszy w tej parafii, ks. proboszcz Franz Schacht z Szyłokarczmy, ks. proboszcz Richard Rischewski z Robkojen oraz proboszcz misyjny ks. Leo Olszewski z Wischwill. W Okręgu Kłajpedy rosła liczba ludności litewskiej, w związku z czym, zaczęto zatrudniać w nim księży tej narodowości. Wśród duchowieństwa prałatury kłajpedzkiej ważną rolę odgrywał jej dziekan ks. kanonik Albert Dannelautzki. Cieszył się on poważaniem władz państwowych, a także rządu niemieckiego. W 1934 r. Okręg Kłajpedy wydalił liczną grupę niemieckich urzędników, m.in. za proniemieckie przekonania. Wśród nich znalazł się ks. Leo Olschewski z Wischwill. W 1938 r. pracowało w prałaturze kłajpedzkiej 11 katolickich księży, z których aż 9 było Litwinami.

Year

Volume

19

Pages

119-133

Physical description

Dates

published
2018

Contributors

  • Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

References

  • Bundesarchiv in Berlin, R 5101/21807, R 5101/21808; Politisches Archiv des Auswärtigen Amts (Berlin), R 62224.
  • Kopiczko A., Duchowieństwo katolickie diecezji warmińskiej w latach 1821 – 1945, cz. 1, Studium prozopograficzne, Olsztyn 2004.
  • Kopiczko A., Duchowieństwo katolickie diecezji warmińskiej w latach 1821 – 1945, cz. 2, Słownik, Olsztyn 2003.
  • Kopiczko A., Die katholische Kirche in Memelland (1923 – 1939), „Acta Historica Universitatis Klaipedensis” 2015, t. 30, s. 101 – 125.
  • Mikulicz S., Kłajpeda w polityce europejskiej 1918 – 1939, Warszawa 1976.
  • Ochmański J., Historia Litwy, wyd. 2 popr. i uzup., Wrocław 1982.
  • Streikus A., Die Integration der memelländischen Katholiken in die Kirchenprovinz Litauen 1926 – 1939, „Annaberger Annalen” 2013, nr 21, s. 100 – 127.
  • Zehn Pfarrern die Arbeitsgenehmigung entzogen, „Memeler Dampfboot” 1934, nr 231, z 25. 09.

Document Type

Publication order reference

Identifiers

Biblioteka Nauki
2147840

YADDA identifier

bwmeta1.element.ojs-issn-1507-9058-year-2018-volume-19-article-86af0606-5298-3577-a1ea-f583c82b9d2f
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.