PL EN


2019 | 17 | 17 | 256-270
Article title

Zabytki sakralne w systemie prawnym Polski – uwagi de lege ferenda

Authors
Content
Title variants
EN
Sacral Monuments in the Legal System of Poland: Remarks de Lege Ferenda
Languages of publication
PL
Abstracts
PL
Zabytki sakralne stanowią przeważającą część zasobu zabytkowego Polski oraz krajów cywilizacji europejskiej. Obok wartości artystycznej, historycznej i naukowej, cechą wyróżniającą tę grupę jest wartość sakralna. Definiuje się ją jako cechę charakterystyczną zabytków i dzieł sztuki, odnoszącą się do kościołów oraz elementów ich wystroju i wyposażenia, wynikającą z faktu ofiarowania ich Bogu, otaczania kultem, przekazu za ich pośrednictwem treści biblijnych, teologicznych lub hagiograficznych oraz poddania obrzędowi poświęcenia w celu przeznaczenia na potrzeby liturgii. Z punktu widzenia jurydycznego zabytki sakralne podlegają trojakiego rodzaju ochronie prawnej: wynikającej z prawa kanonicznego, kościelnego prawa administracyjnego oraz prawa publicznego. W polskim prawie publicznym zabytki sakralne nie są wyszczególnione jako odrębny przedmiot ochrony prawnej. W okresie międzywojennym stworzono w Polsce modelowy system prawnej ochrony zabytków sakralnych. Polegał on na konkordancji przepisów państwowych i kościelnych. Jego istotą było wyodrębnienie zabytków sakralnych i poddanie ich szczególnej wyższej formie ochrony. Zastosowanie międzywojennych osiągnięć legislacyjnych do obecnego systemu w celu ujednolicenia przepisów kościelnych i państwowych zapewni skuteczniejszą ochronę tej znaczącej części dziedzictwa kulturalnego narodu. Reforma prawa ochrony zabytków powinna ewoluować nie tylko w kierunku nadania właściwego statusu zabytkom sakralnym, a w konsekwencji redefinicji systemu dotowania i dysponowania nimi, lecz także określać obowiązki edukacyjne podmiotów odpowiedzialnych za ochronę dziedzictwa kulturalnego.
EN
Sacral monuments constitute a predominant part of  heritage assets of Poland and the countries of European civilization. In addition to its artistic, historical and scientific value, sacral value is a distinctive feature of this group. It is defined as a characteristic feature of monuments and works of art, referring to churches and elements of their decorations and furnishings, on account of the fact that they are devoted to God, surrounded by worship, they serve transmission of biblical, theological and hagiographic content, and are subject to consecration to be used for liturgical purposes. From juridical point of view, sacral monuments are subject to three kinds of legal protection: resulting from canon law, church administrative law, and public law. In Polish public law, sacred monuments are not itemized as a separate object of legal protection. In the interwar period, a model system of legal protection of sacred monuments was created in Poland. It consisted in the concordance of state and church regulations. Its essence was the itemization of sacred monuments and subjecting them to a special, higher form of protection.  Implementation of the interwar legislative achievements into the present legal system in order to unify church and state regulations will ensure more effective protection of this significant part of the cultural heritage of the nation. The reform of monument protection law should evolve not only towards granting a proper status to sacral monuments and, as a consequence, towards a redefinition of the system of their subsidizing and administration, but it should also define educational obligations of the entities responsible for the protection of cultural heritage.
Keywords
Year
Volume
17
Issue
17
Pages
256-270
Physical description
Dates
published
2019-12-30
Contributors
author
References
Document Type
Publication order reference
Identifiers
YADDA identifier
bwmeta1.element.ojs-issn-1732-5641-year-2019-volume-17-issue-17-article-3845
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.