EN
The article focuses on experiential frames of reference and cognitive models that serve as a basis for communication. In particular, the author points out that the so called relational models are an indispensable frame of reference in persuasive discourse. For persuasive discourse to be successful the participants must either implicitly assume a shared model or negotiate it. The negotiation, usually in the form of metacommunication, is a necessary prerequisite for positive or expected outcomes. Otherwise, if participants fail to negotiate a model, they actually talk at cross-purposes, sometimes even without realizing it.
PL
Artykuł podejmuje kwestię roli modeli poznawczych czy ram doświadczeniowych w komunikacji, a szczególnie w dyskursie perswazyjnym. Jedną z takich ram są modele relacyjne opisujące uniwersalne mechanizmy podejmowania decyzji społecznych. Ponieważ modele relacyjne odnoszą się do ostatecznych kryteriów podejmowania wszelkich decyzji są one albo implicytnie przyjmowane przez uczestników aktów komunikacyjnych albo też są negocjowane. Jeżeli zaś nie są one negocjowane, a uczestnicy aktu komunikacyjnego prowadzą dyskurs w ramach różnych modeli relacyjnych to perswazja zasadniczo nie jest możliwa.