Opracowanie jest teoretycznym studium koncentrującym się na przedstawieniu ewolucji współpracy w perspektywie nauk o zarządzaniu. Punktem wyjścia jest dyskusja nad istotą terminu współpraca oraz prowadzenie rozważań w kontekście poziomów mikro, mezo i makro. Kolejno, w ogólnym zarysie, scharakteryzowano rozwój form koegzystencji organizacji w środowisku międzynarodowym – od konkurencji po współpracę i koepetycję. Następnie dokonano prezentacji ewolucji form współpracy międzyorganizacyjnej – od aliansów bilateralnych przez porozumienia multilateralne aż po sieci aliansów. W konkluzji zaprezentowano podstawowe założenia wyłaniającego się współcześnie paradygmatu sieciowego.
Rozważania rozpoczynają dywagacje nad rolą kapitału ludzkiego w funkcjonowaniu organi-zacji w warunkach gospodarki opartej na wiedzy. Na tym tle jest przedstawiona kultura organizacyjna jako determinanta rozwoju kapitału ludzkiego. Bowiem istotność kultury organizacyjnej jako znaczącego elementu kształtującego poziom zasobów niematerialnych wymusza wzrost zainteresowania problematyką panujących w jej obszarze dewiacji. Stąd właściwy punkt wyjścia w opracowaniu stanowi teoretyczna synteza literatury w zakresie identyfikacji potencjalnych obszarów dysfunkcji i patologii w sferze kultury organizacyjnej. Kolejno zaprezentowano kulturę organizacyjną jako źródło dewiacji na poziomie indywidualnym, grupowym i systemu. Zasadnicza część pracy dotyczy więc analizy patologii samej kultury organizacyjnej w kontekście jej funkcji i typów oraz uwarunkowań gospodarki opartej na wiedzy. Wychodząc od klasyfikacji wymiarów patologii organizacyjnych R. Stockiego w postaci ob-szaru łatwo dostrzegalnych objawów patologii organizacyjnych, zjawisk patologicznych związanych z osobami kierującymi samymi organizacjami, nieprawidłowości operacji i procesów oraz patogennego oddziaływania środowiska organizacji zaproponowano zestaw wybranych obszarów potencjalnych dysfunkcji w sferze kultury organizacyjnej, a także bazując na klasyfikacji funkcji kultury organizacyjnej Ł. Sulkowskiego przedstawiono płaszczyzny potencjalnych jej dewiacji. Finalnie zidentyfikowano teoretyczne symptomy wyłaniających się dysfunkcji kultury organizacyjnej. W ten sposób zaproponowano instrumentarium empirycznej analizy i diagnozy badanego zjawiska. W tym kontekście zaprezentowano wyniki pilotażowych badań empirycznych zidentyfikowanych dysfunkcji w organizacjach w Polsce.
EN
Considerations start agonizing over the role of human capital in the organization’s functio-ning in knowledge-based economy. Against this background, the organizational culture as a determinant of human capital development is presented. Because the importance of organizational culture as a significant element of one level of intangible resources forces the increased interest in issues prevailing in the area of its deviance. Therefore appropriate starting point of this paper is a synthesis of the theoretical literature on the identification of potential areas of dysfunction and pathology in the sphere of organizational culture. Then the organizational culture is presented as a source of deviation at the individual, group and system level. The main part of the work concerns the analysis of the pathology of the same organizational culture in the context of its functions and the types and conditions of the knowledge economy. Starting from the classification of the dimensions of organizational pathology by R. Stocki in the form of area of easily noticed symptoms of organizational pathology, pathological phenomena associated with the organization’s managers, irregularities operations and processes and pathogen environmental impact of the organization a set of selected areas of potential dysfunction in the sphere of culture is proposed. Basing on Ł. Sułkowski’s classification of organizational culture functions areas of potential deviations are discussed. Finally theoretical symptoms of emerging dysfunctions of organizational culture are identified. In this way the instruments of empirical analysis and diagnosis of the studied phenomenon are proposed. In this context results of pilot empirical studies of identified dysfunctions in organizations in Poland are discussed.
Celem opracowania jest identyfikacja konsekwencji powstania gospodarki opartej na wiedzy w kontekście społeczeństwa, organizacji i pracowników oraz ukazanie podstawowych wyzwań stojących przed zarządzającymi kapitałem ludzkim organizacji opartych na wiedzy oraz wskazanie głównych obszarów rozważań dotyczących realizacji funkcji personalnej współcześnie. Punkt wyjścia w opracowaniu stanowi więc charakterystyka społecznych implikacji gospodarki opartej na wiedzy. Przełom XX i XXI wieku jest bowiem erą transformacji społecznych, której konsekwencją jest wyłonienie się społeczeństwa wiedzy i pojawienie się paradygmatu technologicznego bazującego na teorii społeczeństwa sieciowego M. Castellsa. W rezultacie pojawia się nowa organizacja – organizacja oparta na wiedzy i nowy pracownik – pracownik wiedzy. Organizacje wiedzy to organizacje, których działalność bazuje na wiedzy i szeroko rozbudowanych relacjach. Pracownik wiedzy z kolei to pozycja zajmowana w organizacji wynikająca z posiadania unikalnego i pożądanego portfela kompetencji, relacji i postaw skutkującego generowaniem unikalnej wartości dodanej dla przedsiębiorstwa. Zmieniają się zatem warunki pracy oraz profil kompetencji i struktura zatrudnionych we współczesnych przedsiębiorstwach co prowadzi do konieczności konwersji sposobów realizacji funkcji personalnej. Rangę kluczowego zasobu zyskał kapitał ludzki – jako nośnik i właściciel najcenniejszej wiedzy cichej oraz społeczny organizacji – jako nośnik relacji bazujący na zaufaniu. Doszło również do ewolucji struktury zatrudnienia – od kadry pracowniczej zatrudnionej na etacie do elastycznej siły roboczej. Ponadto, wyłoniły się nowe subpopulacje pracowników i odmienne wyzwania zarządzania nimi generujące określone obszary zainteresowań teoretyczno-praktycznych – walki o talenty, budowania marki pracodawcy, kształtowania równowagi praca – życie, zarządzania różnorodnością, zatrudnialności.
EN
The aim of this paper is the identification of the consequences of knowledge-based economy creation in the social, organizational and employee context and description of the main challenges of human capital management in knowledge-based organization and introduction of the main areas of discussion on the implementation of the HR function today. The starting point is the characteristics of social implications of knowledge-based economy. The turn of the 20 and 21st century is in fact an era of social transformation, whose consequence is the emergence of the knowledge society and the emergence of technological paradigm based on the Castell’s theory of network society. As a result, there is a new organization – a knowledge-based organization and new employee – knowledge worker. Knowledge-based organizations are enterprises functioning is based on knowledge and wide complex relations. Knowledge worker, in turn, is the position occupied in the organization resulting from the possession of a unique and desirable portfolio of competencies, relationships and attitudes resulting in the generation of a unique added value for the company. Therefore the working conditions and the profile of skills and structure of employees in modern enterprises have changed which leads to the need of conversion of ways to realize the HR function. The rank of a key resource gained human capital – as a carrier and the owner of the most precious tacit, personalized knowledge and social organization – as a carrier of relationships based on trust. There has also been the evolution of the structure of employment – from personnel employed on-time to a flexible workforce. In addition, they emerged new subpopulations of employees and different challenges of managing generating specific areas of interest in theoretical and practical – battle for talent, employer branding, aiming for work-life balance, diversity management, employability.
Nowadays knowledge has clearly gained the attribute of domination and has been widely recognized as the one from intangible resources, which has great importance for shaping competitive advantage. Knowledge, therefore, has become a new foundation of organisations’ well-being, and in the future the property will be the ability to gain control over knowledge. At present, we are pointing to a new dimension of social inequalities, the base of which is access to knowledge. Therefore, one of the ways of bridging these inequalities can be the conscious and controlled shaping of knowledge transfer between groups of knowledge agents, representing diverse, often overlapping, social and organizational categories. The study has a theoretical-empirical character. Its purpose is to synthesize a work on literature devoted to the transfer of knowledge and to indicate the dimensions of this process in view of the existing diversity in the labour market. The aim of the empirical part is to check in which groups of knowledge agents and by using which instruments, which sub-processes of knowledge transfer are implemented. The general research hypothesis is the assumption that the course of the knowledge transfer process depends on which groups of knowledge agents it concerns. It caused the emergence of detailed hypotheses and specific research questions. In order to find answers to these, the method of critical analysis and empirical research, based on a questionnaire based on in-depth interviews, was used. The results obtained from empirical research prove that sharing knowledge is the domain of professionalists and the dimension of the intergenerational exchange of knowledge. Acquiring knowledge is most often carried out at the level of specialists’ relations with other employees and between generations. Sharing knowledge is the domain of specialists and is usually and most often performed during their contacts with other employees. Dissemination of knowledge, in turn, is the chief subprocess of the hierarchical dimension of knowledge transfer.
PL
Współcześnie wiedza bezspornie zyskała atrybut dominacji i została powszechnie uznana za ten z zasobów niematerialnych, który ma naczelne znaczenie dla kształtowania przewagi konkurencyjnej. Wiedza zatem stała się nową podstawą dobrobytu, a w przyszłości majątkiem będzie właśnie umiejętność sprawowania nad nią kontroli. Obecnie wskazuje się więc na nowy wymiar nierówności społecznych, jakim jest dostęp do wiedzy. Dlatego też jednym ze sposobów niwelowania tych nierówności może być świadome i kontrolowane kształtowanie transferu wiedzy między poszczególnymi grupami agentów wiedzy, reprezentującymi zróżnicowane, często nakładające się, kategorie społeczne i organizacyjne. Opracowanie ma teoretyczno-empiryczny charakter. Jego celem jest dokonanie syntezy dorobku literaturowego poświęconego transferowi wiedzy oraz wskazanie wymiarów tego procesu wobec istniejącego zróżnicowania na rynku pracy. Celem części empirycznej jest sprawdzenie, w jakich grupach agentów wiedzy i przy użyciu jakich instrumentów, które z subprocesów transferu wiedzy są realizowane. Ogólna hipoteza badawcza sprowadza się do sformułowania przypuszczenia, że przebieg procesu transferu wiedzy uzależniony jest od tego, których grup agentów wiedzy dotyczy. Spowodowała ona wyłonienie się hipotez szczegółowych oraz konkretnych pytań badawczych. Aby znaleźć na nie odpowiedzi wykorzystano metodę analizy krytycznej oraz badania empiryczne, zrealizowane w oparciu o kwestionariusz ankiety wsparty wywiadami pogłębionymi. Uzyskane wyniki badań empirycznych dowodzą, że dzielenie się wiedzą to domena profesjonalistów oraz wymiaru międzypokoleniowego wymiany wiedzy. Pozyskiwanie wiedzy jest najczęściej realizowane na poziomie relacji specjalistów z innymi pracownikami oraz międzypokoleniowym. Udostępnianie wiedzy jest domeną specjalistów i dokonuje się zwykle i najczęściej podczas ich kontaktów z innymi pracownikami. Rozpowszechnianie wiedzy z kolei, to naczelny subproces hierarchicznego wymiaru transferu wiedzy.
Objectives: The main objectives of this paper are to determine the conditions of the transfer of knowledge in municipal enterprises, to identify the subprocesses of knowledge transfer along with the methods used in their implementation, and to determine the rules for knowledge transfer recommended for use in municipal enterprises. Research Design & Methods: The literature studies method, the critical analysis method and a case study was used with the support of surveys and in-depth interviews. Findings: It was found that in the studied organisation – Cracow Waterworks – there are favourable conditions for knowledge transfer. One takes actions aiming at shaping organisational culture based on mutual trust, focused on promotion and support of transfers, including knowledge sharing. It seems that the management, in its daily organisational behaviour and actual attitudes, meets standards and values focused on team forms of work organisation, the creation of a supportive atmosphere, respect for the rule of reciprocity, promoting altruistic attitude in sharing knowledge, and building positive the reputation of a given employee. Indisputably, these phenomena are catalysed by a sense of safety of employment and average job seniority. Implications / Recommendations: Main recommendations for the surveyed organisation (Cracow Waterworks) are to focus on acquiring knowledge from outside the organisation and sharing, especially tacit knowledge. It was noticed that in the studied municipal company knowledge is shared only through direct interactions, most often through individual and direct contact, often in the form of tacit knowledge. More efforts are needed to expand the organisational level of knowledge sharing - here support can be sought via technical solutions, preserving the context of motivational system and the organisational culture. A reliable social and technical infrastructure of the knowledge environment should also be built. Another important challenge should be to construct a system of knowledge transfer that takes into account its inter-organisational dimension. It is recommended to shape an appropriate organisational culture – culture promoting knowledge – and create an appropriate context for the implementation of this process with the participation of knowledge. Contribution / Value Added: Taking into account the conditions of operation of municipal enterprises, general principles and detailed guidelines have been formulated to support the effective implementation of the knowledge transfer process in these specific organisations operating in the special context of municipal management.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.