Niniejszy artykuł stanowi próbę ukazania sytuacji kobiet na rynku pracy w czasie pandemii COVID-19. W opracowaniu posłużono się metodą badawczą desk research. Przeanalizowano dane zastane (światowe i krajowe) dotyczące problematyki związanej z tytułową sytuacją. Podjęto także zagadnienie aktywności zawodowej i udziału kobiet na stanowiskach kierowniczych w celu ukazania nierówności między płciami występujących niezależnie od aktualnego kryzysu. Na potwierdzenie pogorszenia się pozycji kobiet w dobie koronowirusa odwołano się również do środowiska naukowego i sytuacji naukowczyń. Wyniki przywołanych badań i analiz wskazują, że kryzys związany z pandemią COVID-19 ma płeć i pokazuje wyraźnie nierówności społeczne, szczególnie dotykając kobiety. Z Z powodu pandemii ich sytuacja na rynku pracy jest niepewna i jeszcze trudniejsza niż przed jej wybuchem.
EN
This article is an attempt to present the situation of women on the labor market during the COVID-19 pandemic. The study was performed with the desk research method. The existing data (world and national) concerning the issues related to the situation was analyzed. Professional activities of women and their presence in managerial positions were also discussed in order to show gender inequalities existing regardless of the current crisis. The scientific community and the situation of women academics/scientists were also referred to as confirmation of the deterioration of the position of women in the Coronavirus era. The results of the study indicate that the crisis related to the COVID-19 pandemic is gender-specific and exposes the social inequalities which especially affect women. Due to the pandemic, the labor market situation of women is precarious and even more difficult than before the Coronavirus outbreak
Niniejszy tekst stanowi próbę ukazania poczucia samoskuteczności studentów w karierze, w tym jej czynników, takich jak: zaufanie do własnych ogólnych kompetencji życiowych, zawodowych, kontroli zdarzeń, kompetencji w zakresie koordynacji różnych sfer życia. Wartykule przedstawiono pojęcie (poczucia) samoskuteczności i jej znaczenie dla jednostki, charakterystykę osób o wysokim i niskim przekonaniu o własnej skuteczności oraz znaczenie samoskuteczności i jej braku dla procesu planowania i rozwoju kariery zawodowej. W celu rozpoznania poziomu poczucia samoskuteczności studentów w karierze i jej czynników autorka artykułu przeprowadziła badania wśród studentów bydgoskich uczelni publicznych i niepublicznych. W opracowaniu przedstawiono ich rezultaty, które wykazały, że największa część respondentów prezentuje przeciętny poziom samoskuteczności w karierze, co oznacza, że studenci postrzegają posiadane przez siebie cechy osobowości, kwalifikacje i zdobyte dotychczas kompetencje jako przeciętne zasoby do realizacji kariery zawodowej w każdych warunkach środowiskowych, kulturowych i organizacyjnych, nie tylko w kraju. Przeciętnie też oceniają swoje szanse osiągnięcia sukcesu, wykazując przeciętne/umiarkowane zaufanie do własnych ogólnych kompetencji życiowych, zawodowych, kontroli zdarzeń, kompetencji w zakresie koordynacji różnych sfer życia.
EN
The following text presents an attempt at showing students’ sense of self-effectiveness in their careers including their factors like: confidence in general, own, life and professional competence, control of occurrences, competence of range in coordination of the different life spheres. In the article it is presented the students’ sense of self-effectiveness in their careers and its importance for human being, people’s descriptions with the high or low convictions about own effectiveness and the significance of self-effectiveness or its lack for the process of planning and development in the career. In order to recognize the level of students’ sense of self-effectiveness in their careers and its factors the author of the article has carried out the researches among the students from the state and public universities. This work presents their results which have showed that the most respondents have presented the average level of self-effectiveness in their careers which means that students perceive their personalities, qualifications and achieved competences so far as average skills needed for their professional careers in any environmental, cultural and organizational conditions not only in their own country. They also estimate indifferently their chances to achieve the success, showing average/moderate confidences in their general, own, life and professional competences, controls of occurrences and competences in extent of coordination in different life spheres.
Artykuł stanowi próbę ukazania konfliktu ról doświadczanego przez kobiety– matki podejmujące aktywność naukowo-dydaktyczną oraz trudności w łączeniu macierzyństwa z rolą zawodową. W opracowaniu zasygnalizowano problemy, z jakimi muszą się zmierzyć kobiety chcące jednocześnie pełnić te dwie role. Na podstawie literatury przedmiotu, w tym dostępnych wyników badań przedstawiono, że obowiązki związane z rodziną wzmacniają konflikt ról oraz utrudniają realizację roli zawodowej. Ponadto ukazano, że macierzyństwo i pełnienie roli rodzica jest czynnikiem opóźniającym rozwój kariery naukowej kobiet. Wskazano przy tym na czynniki ją spowalniające i wspomagające. Celem niniejszego tekstu jest zatem zwrócenie uwagi na konflikt ról matka–naukowiec oraz uwrażliwienie środowiska akademickiego na trudności w łączeniu macierzyństwa z aktywnością zawodową kobiet–naukowców.
EN
The paper is an attempt to present the conflict of roles experienced by womenmothers undertaking academic research and teaching activity, and the difficulty of combining motherhood with their professional role. The problems faced by women who want to fulfil these two roles simultaneously have been signalled in the study. Based on the literature of the subject, including the results of available research, it has been shown that family duties enhance the conflict of roles, and hinder the execution of the professional one. In addition, it has also been shown that motherhood and the performance of the parental role is a factor delaying the development of women’s academic careers. Factors supporting and slowing them down have also been indicated. Therefore, the purpose of this paper is to draw attention to the conflict between the roles of a mother and an academic, and to sensitize academia to the difficulties in combining motherhood with the professional activity of women academics.
Statistical data shows that more Polish women than Polish men have a degree in higher education. More and more women also obtain a doctoral degree. However, decidedly fewer of them are awarded a post-doctoral degree (habilitation) and professorship. What is more, few of female academics gain the highest positions on a career ladder. Then, it is worth asking the question why it is so that women drop out somewhere "on the way" at the various stages of their academic career? The author attempts to answer it in this article. The phenomenon of "disappearing", "leaking" or "dropping out" of female academics has been termed "a leaky pipeline". It seems to be one of the major problems in the sector of academic research and higher education. Therefore, its cause is worth getting to know and so is looking at the share of women in this sector based on national statistical data.
Zjawisko NEET jest jednym z ważniejszych problemów społecznych, które wymagają interwencji w większości państw Unii Europejskiej, w tym również w Polsce. Odsetek młodych osób należących do tej grupy, którą określa się m.in. jako pokolenie trzy razy nic (niepracujące, nieuczące się i nieszkolące się), przestał być bowiem marginalny. Z tego względu ta kategoria młodzieży, znajdująca się w najtrudniejszej sytuacji na rynku pracy, wzbudza w ostatnim czasie coraz większe zainteresowanie. Stąd też w niniejszym opracowaniu przedstawiono definicję tego zjawiska, klasyfikację dotyczącą tej grupy młodzieży – charakterystykę osób ją reprezentujących, czynniki zwiększające szanse zakwalifikowania do tej generacji i przyczyniające się do występowania tego zjawiska, a także skutki – koszty ekonomiczne i społeczne generowane przez to pokolenie oraz konsekwencje indywidualne bycia NEET-sem.
EN
The NEET phenomenon is one of the major social problems that require intervention in most European Union countries, including Poland. The proportion of young people belonging to the group, which is characterized, among others, as the three times nothing generation (not working, not studying and not undertaking any training), has ceased to be in fact negligible. It is for this reason that this category of the youth, finding themselves in the most difficult situation on the labour market, has recently aroused growing interest. Therefore, a definition of the phenomenon, classification regarding this group of young people - the characterization of it representatives, factors that increase the chances to qualify as a member of this generation and contribute to the occurrence of this phenomenon, as well as the consequences - economic and social costs generated by this generation, and the individual consequences of being a NEET, have been presented in this study.
Niniejszy artykuł akcentuje potrzebę realizowania w procesach edukacji i wychowania na poziomie wyższym tzw. kompetencji „miękkich” i metakompetencji, które w przeciwieństwie do szczegółowego wymiaru kompetencji uzyskiwanych przez absolwentów różnych typów i poziomów kształcenia są bardzo ważne, ponieważ powinny one charakteryzować każdego pracownika. Aby mogły być one rozwijane powinni je znać wychowawcy, którymi w przestrzeni szkoły wyższej są nauczyciele akademiccy. Działanie, jakim jest wychowanie, zakłada bowiem, że wiedzą oni, jakie cechy powinny być zdobywane przez ich wychowanków – w tym przypadku studentów, aby mogli sobie radzić (w przyszłości) na współczesnym rynku pracy, który w obecnych warunkach masowego kształcenia na studiach wyższych jest rynkiem pracodawcy. Stąd też tekst przedstawia wymagania współczesnego rynku pracy/pracodawców wobec studentów i absolwentów szkół wyższych. Rozwijanie odpowiednich dyspozycji psychicznych jest niezwykle istotne z punktu widzenia ich „przydatności” zawodowej. To cechy osobowościowe, umiejętności pozazawodowe w dużym stopniu mogą decydować o sukcesie w poszukiwaniu pierwszej i kolejnych prac. Jest to zatem zadanie edukacyjno-wychowawcze.
EN
The article emphasizes the need to put into practice, in the processes of education and training, the so-called „soft” competences and metacompetences, which unlike the detailed dimension of the competences gained by graduates of various types and levels of education are very important, since they should be characteristic of all employees. If they are to be developed within the space of higher education, university teachers should be familiar with them. Educational activity assumes that they know what features their students should strive to achieve, so that (in the future) they will be able to manage on the contemporary labour market, which, in today’s conditions of mass higher education, is the employer’s market. Therefore, the text presents the requirements of the contemporary labour/employer’s market set for university students and graduates. Developing appropriate psychological predispositions is of paramount importance from the point of view of occupational „suitability”. It is personality features and non-professional skills that can, to a greater extent, decide the success in finding the first and further jobs. Thus, it is an educational task.
Celem niniejszego artykułu jest ukazanie wybranych wyników badań wstępnych (pilotażowych) dotyczących łączenia studiów i macierzyństwa. Podstawą teoretyczną prowadzonych rozważań są teorie dotyczące realizacji zadań rozwojowych w okresie wczesnej dorosłości. W badaniach posłużono się metodą studium przypadku, w obszarze której wykorzystano technikę badania dokumentów osobistych, a w jej ramach wypowiedzi na piśmie dotyczące pełnienia podwójnej roli studentki-matki. Analizę zgromadzonego materiału prowadzono pod względem: powodów zostania matką w trakcie studiów – motywów założenia własnej rodziny, sposobów i skutków łączenia studiów i macierzyństwa oraz otrzymywanego wsparcia i pomocy. Przeprowadzone analizy wskazują, że badane planujące macierzyństwo (5 z 10 respondentek) w trakcie studiów kierowały się przede wszystkim motywami wewnętrznymi. Głównym sposobem pozwalającym na łączenie studiów i macierzyństwa jest korzystanie ze wsparcia i pomocy męża/partnera i najbliższej rodziny. Skutki pełnienia podwójnej roli mają charakter zarówno pozytywny, jak i negatywny, ponieważ studiujące matki doświadczają trudności w jej wypełnianiu.
EN
The aim of this article is to present the selected results of preliminary (pilot) research on combining studies and motherhood. The theories concerning the implementation of developmental tasks in the period of early adulthood constitute the theoretical basis for these considerations. The research used the case study method, within which the technique of examining personal documents, and within which the written statements regarding the dual role of a student mother were used. The analysis of the collected material was conducted in terms of (1) the reasons to become a mother during the period of studies - motives for starting a family, (2) the ways and effects of combining studies and motherhood, and (3) the received support and help. The performed analyses indicate that the respondents planning maternity during their studies (5 out of 10 respondents) were primarily motivated by internal motives. The main way to combine studies and motherhood is to use the support and help of the husband/partner and the closest family. The effects of having a dual role are both positive and negative, because student-moms experience difficulties in fulfilling it.
Niniejszy tekst stanowi próbę ukazania czynników różnicujących poczucie samoskuteczności studentów w karierze. W artykule przedstawiono pojęcie (poczucia) samoskuteczności i jej znaczenie dla procesu planowania i rozwoju kariery zawodowej jednostki. W celu rozpoznania zależności pomiędzy poczuciem samoskuteczności studentów w karierze (w tym zaufaniem do własnych: ogólnych kompetencji życiowych, kompetencji zawodowych, kompetencji kontroli zdarzeń, kompetencji w zakresie koordynacji różnych sfer życia) a wybranymi zmiennymi "metryczkowymi" autorka artykułu przeprowadziła badania wśród studentów bydgoskich uczelni publicznych i niepublicznych. Niniejsze opracowanie przedstawia ich rezultaty, które wykazały, że w różnym stopniu takie zmienne jak: płeć, wykształcenie matki, ocena sytuacji ekonomicznej swojej rodziny (dokonywana przez respondentów), jednoczesna ze studiami praca, a także rodzaj doświadczenia zawodowego różnicują poczucie samoskuteczności studentów w karierze i jej poszczególne aspekty. Natomiast czynniki takie jak: wyniki w nauce uzyskiwane przez badanych studentów, ukończona przez nich szkoła średnia, wykształcenie ojca, ich miejscowość zamieszkania nie różnicują wyników uzyskanych przez respondentów w sposób statystycznie istotny.
EN
The following text presents an attempt at showing factors which differ students’ sense of self-effectiveness in their careers. In the article it is presented the sense of self-effectiveness and its importance for the process of planning and development in the human being’s professional career. In order to recognize the relationship between the students’ sense of self-effectiveness in their careers (including confidence in general, own, life and professional competence, control of occurrences, competence of range in coordination of the different life spheres) and selected specific variability the author of this article has carried out the researches among the students from the state and public universities. This work presents their results which have showed that in various degree the variability like gender, mother’s education, estimate of economical situation in own family which was made by respondents, work which is simultaneous with studies and also the kind of professional experience differ students’ sense of self-effectiveness in their careers and its individual aspects. However, the factors like the results in studying which testing students achieve, the kind of secondary schools they have graduated from, the father’s education, the place where they live in do not differ the results, which the respondents achieve, in essential and statistical way.
Niniejszy tekst stanowi próbę ukazania czynników różnicujących proaktywność studentów w karierze. W artykule przedstawiono pojęcie proaktywności, cechy osób proaktywnych oraz charakterystykę domen zachowań proaktywnych w karierze. W celu rozpoznania zależności pomiędzy zachowaniami proaktywnymi studentów w karierze a wybranymi zmiennymi metryczkowymi autorka artykułu przeprowadziła badania wśród studentów bydgoskich uczelni publicznych i niepublicznych. Niniejsze opracowanie przedstawia ich rezultaty, które wykazały, że w różnym stopniu takie zmienne jak: rodzaj miejscowości zamieszkania i doświadczenia zawodowego oraz poziom wykształcenia matki różnicują proaktywność studentów w karierze i jej poszczególne aspekty. Natomiast czynniki takie jak: płeć, wyniki w nauce uzyskiwane przez badanych studentów, ukończona przez nich szkoła średnia, wykształcenie ojca, ocena sytuacji ekonomicznej własnej rodziny (dokonywana przez respondentów) oraz łączenie studiów z pracą nie różnicują wyników uzyskanych przez respondentów w sposób statystycznie istotny.
EN
The following text is presented in an attempt to show differential factors of student proactivity in their career. In the article author presented definition of proactivity, characteristic of proactive people and description of proactive behaviour domain in career. In order to recognize the relationship between the student proactive behaviour and selected specific variability, the author of this article has carried out the researches among the students from the public and private universities in Bydgoszcz. This work presents their results which have showed that in various degree such variables as: the place where they live, the kind of professional experience and mother’s education, differentiate student proactivity in career and its individual aspects. However, such factors as: sex, the results in studying achieved by students, the kind of secondary schools they have graduated from, the father’s education, economical situation assessment in their own family, which was made by respondents, and also working and studying at the same time, do not differentiate the results, which were achieved by respondents, in essential and statistical way.
Artykuł prezentuje znaczenie procesu planowania kariery zawodowej przez studentów dla ich indywidualnego rozwoju. Podjęto w nim także próbę zdefiniowania podstawowych kategorii: kariera zawodowa, proces jej planowania, orientacja wobec niej oraz strategia rozwoju. Artykuł zawiera również omówienie wyników sondażu przeprowadzonego w grupach dobranych celowo (studenci Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy), wskazujących niektóre elementy procesu planowania kariery zawodowej przez badanych. Podkreślono też rangę wiedzy o karierze zawodowej oraz umiejętności jej planowania uzyskiwanych w toku edukacji karierowej.