The article discusses the procedure for verifying the validity of nationwide elections in Poland. The author draws attention to the important role attributed to elections as an essential element of the democratic system and the need to preserve the will expressed by the sovereign in voting. Verification of elections in Poland is carried out by the Supreme Court, in a two-stage procedure involving issuing an opinion on the election protests lodged and then passing a resolution on the validity of the elections. The author draws attention to the narrow and formalistic interpretation of legal norms in the course of issuing a resolution on the validity of elections.
PL
Artykuł poświęcony został procedurze przeprowadzania weryfikacji ważności wyborów ogólnokrajowych w Polsce. Autor zwraca uwagę na ważną rolę przypisywaną wyborom jako istotnemu elementowi sytemu demokratycznego i konieczność zachowania woli wyrażonej przez suwerena w głosowaniu. Weryfikację wyborów w Polsce przeprowadza Sąd Najwyższy, w dwustopniowej procedurze polegającej na wydawaniu opinii w sprawie wniesionych protestów wyborczych, a następnie podjęcie uchwały o ważności wyborów. Autor zwraca uwagę na wąską i formalistyczną interpretacje norm prawnych w toku wydawania uchwały o ważności wyborów.
Finansowanie partii jest zagadnieniem, które interesuje i emocjonuje wielu, nie tylko członków konkretnych partii, ale także, a może zwłaszcza tzw. szarych obywateli. Emocje nie mogą dziwić, bowiem w przeszłości finasowanie partii dostarczało materiału na wiele zaskakujących opowieści. Po 1989 r. zasady finansowania partii politycznych w Polsce kilkakrotnie ulegały modyfikacjom, aż w 2001 r. zostały uregulowane w najpełniejszy sposób, wprowadzając finansowanie partii z budżetu państwa. Artykuł przybliża ewolucje zasad finansowania partii politycznych oraz poddaje analizie wątpliwości, które pojawiły się podczas ponad 20 lat obowiązywania aktualnej regulacji ustawowej.
EN
Financing of parties is an issue that interests and excites many, not only members of specific parties, but also, or perhaps especially, the so-called regular Joes. Emotions may not come as a surprise, as financing parties has provided material for many surprising stories in the past. After 1989, the rules for financing of political parties in Poland were modified several times until they were regulated in the fullest way in 2001, with the introduction of party financing from the state budget. The article takes a closer look at the evolution of the rules on the financing of political parties and analyses the doubts that have arisen during more than 20 years of the current statutory regulation.
Artykuł poświęcony został możliwości udziału w wyborach obywateli niebędących rezydentami państwa, w życiu politycznym którego chcą uczestniczyć. Kwestia ta pozostaje poza głównym nurtem zainteresowań judykatury i doktryny, jest jednak istotna z uwagi na zwiększoną ruchliwość społeczną. W artykule ukazana została praktyka wybranych państw oraz dokumenty prawa międzynarodowego odnoszące się do tytułowej kwestii. Kwestie teoretyczne i porównawcze zostały skonfrontowane z polskimi rozwiązaniami regulującymi kwestie głosowania obywateli polskich przebywających poza granicami. Artykuł zawiera także propozycje niezbędnych zmian legislacyjnych, których wprowadzenie do kodeksu wyborczego stanowić będzie gwarancję poszanowania powszechności prawa wyborczego. W artykule zastosowana została metoda prawno-dogmatyczna uzupełniona w niezbędnym zakresie o metodę prawno-porównawczą.
EN
The article deals with the possibility for country’s non-citizen residents to participate in elections, in the political life they wish to participate in. This issue remains outside the mainstream of jurisprudence and doctrine, but it is important due to the increased social mobility. The article presents the practice of selected countries and documents of international law relating to the title issue. Theoretical and comparative issues were confronted with Polish solutions regulating voting issues of Polish citizens residing abroad. The article also contains proposals for necessary legislative changes, the introduction of which to the electoral code will guarantee respect for the universality of electoral law. The article uses the legal-dogmatic method, supplemented to the necessary extent by the legal-comparative method.
Artykuł został poświęcony zagadnieniu klasyfikacji funkcji realizowanych przez Sejm RP po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej. W związku z dokonaną integracją, a zwłaszcza zmianami, które zaszły po wejściu w życie traktatu z Lizbony, konieczne staje się dokonanie na nowo podziału kompetencji realizowanych przez parlament. Autor przedstawia stosowane sposoby klasyfikacji i uzasadnia konieczność uzupełnienia ich o nową funkcję — funkcję europejską Sejmu RP.
EN
The article is devoted to the issue of classification of functions performed by the Sejm of the Republic of Poland after Poland’s accession to the European Union. Due to the integration, and especially the changes that took place after the Lisbon Treaty came into force, it becomes necessary to redistribute the powers exercised by the parliament. The author presents the established classification methods and justifies the need to supplement them with a new function — the European function of the Sejm of the Republic of Poland.
W wielu państwach europejskich zauważalny jest współcześnie kryzys demokratycznego modelu sprawowania władzy. Zjawisko to jest także zauważalne w Polsce. Autor w artykule przedstawia polską drogę do demokratycznego kształtowania własnego, odwołujące się do doświadczeń historycznych z czasów II RP i PRL. Zwraca także uwagę na moment swoistego przełomu, który miał miejsce w 2015 r. Od tego czasu rządzący podjęli działania mające na celu przełamanie konstytucyjnych mechanizmów hamujących arbitralność sprawowania władzę i dążą do centralizacji rządów w ramach jednego obozu politycznego.
EN
In many European countries, a crisis of the democratic model of exercising power is noticeable today. This phenomenon is also noticeable in Poland. In the article, the author presents the Polish road to democratic shaping of one’s own, referring to historical experiences from the times of the II RP and PRL. It also draws attention to the moment of a specific breakthrough, which took place in 2015. Since then, the rulers have taken steps to overcome the constitutional mechanisms that inhibit the arbitrariness of exercising power and are striving to centralize governments within one political camp.
The article deals with the stability of the functioning of a collegial body of the executive power – the government. The stability of the executive power, together with citizens’ participation in the elections and maintenance of political order, is one of the elements of a broader concept of a state’s political stability. Historical experiences (especially those of the French Third and the Fourth Republic and Italy) demonstrate the importance of stable and effective functioning of a government. Relating the issue in question to the Polish model of government, the author analyses constitutional norms laying down the principles of appointing the Council of Ministers and the possibilities of its dismissal.
PL
W artykule ukazane zostało zagadnienie stabilności funkcjonowania kolegialnego członu władzy wykonawczej – rządu. Stabilność władzy wykonawczej, obok partycypacji obywatelskiej w wyborach oraz utrzymania porządku politycznego, jest jednym z elementów szerszego pojęcia, jakim jest stabilność polityczna państwa. Doświadczenia historyczne (zwłaszcza Francji III i IV Republiki oraz Włoch) ukazują, jak ważnym zagadnieniem jest możliwość stabilnego i efektywnego działania rządu. Odnosząc tytułowe zagadnienie do polskiego modelu ustrojowego, autor dokonuje analizy norm konstytucyjnych determinujących zasady powoływania Rady Ministrów oraz możliwości jej odwołania.
The article presents the European models that have helped to shape the North American political system, including constitutional achievements of the first European republics of San Marino, Switzerland, and the Netherlands. The authors argue that the US Constitution was created as a result of the synthesis of the English legal and political tradition and continental political theory, developed by Locke, Rousseau and Montesquieu.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.