The post-transformation generation of 21st century is living in a world of rapid social, economic, cultural changes, the dynamics of which have an impact on their development and health. Rapid and accelerating transformation of everyday life extends to all institutions of social life, including the school. The consequences of the ongoing transformations are difficulties in adapting the young generation to the constantly changing, unstable reality. The changes taking place in every area of life indicate the need for educational and upbringing activities as part of the socialisation process of the young generation. The school, as an educational environment, is the place where both cultural and health-related patterns of behaviour are developed and perpetuated, with health promotion and health education being the overarching goal. This century has initiated “new” educational thinking, the aim of which is to change individual behaviour and social action. Achieving well-being in all areas of society requires conscious action to increase health potential and its perception – in the declarative and practical dimensions – as a priority value. The challenge for today’s education system is to develop the ability to make health-promoting choices. This is a task for health education, which should become an important task for the school and the teacher being at the centre of school health education.
PL
Post-transformacyjne pokolenie XXI w. żyje w świecie gwałtownych zmian społecznych, ekonomicznych i kulturowych, których dynamika nie pozostaje bez wpływu na ich rozwój i zdrowie. Świat wokół nas intensywnie się zmienia, a szkoła, jaką znamy, odchodzi w przeszłość. Konsekwencją dokonujących się przeobrażeń są trudności w adaptacji młodego pokolenia do wciąż zmieniającej się, niestabilnej rzeczywistości. Gwałtowne i przyspieszające przemiany wskazują na potrzebę podejmowania działań wychowawczo-edukacyjnych jako elementu procesu socjalizacji młodego pokolenia. Szkoła jako środowisko edukacyjne jest miejscem, w którym rozwijają się i utrwalają zarówno kulturowe, jak i zdrowotne wzorce zachowań, a promowanie zdrowia stanowi nadrzędny cel. Obecne stulecie zainicjowało „nowe” myślenie edukacyjne, którego celem jest zmiana zachowania indywidualnego i działania społecznego. Osiągnięcie dobrostanu we wszystkich obszarach funkcjonowania społeczeństwa wymaga świadomego działania służącego zwiększeniu potencjału zdrowia i jego postrzegania – w wymiarze deklaratywnym i praktycznym – jako priorytetowej wartości. Wyzwaniem dla współczesnego systemu edukacji jest wykształcenie umiejętności dokonywania wyborów sprzyjających zdrowiu. To zadanie dla edukacji zdrowotnej, która powinna stać się ważnym zadaniem szkoły i znajdującego się w centrum szkolnej edukacji zdrowotnej nauczyciela.
The generation of the turn of the 20th/21st century is given to live in a new, changing reality. Modern, young generation entering adulthood is brought up in a post-transformation society, dominated by consumption, accelerated pace of life and threats occurring in all spheres of its functioning. In Poland, socio-cultural transformation has become for young adults not only a source of new challenges, opportunities, but also of threats. The consequences of the transformations are difficulties of (especially) the young generation in adapting to the ever-changing, unstable reality. The rapid changes in the surrounding reality have inspired research on the problems of growing up (including risky and harmful behaviours), and the difficulties of a generation growing up in an unstable reality.
Regardless of how the contemporary young generation is described, there is no doubt that their permanent connection to the Internet and an incredible expertise in using information and communication technologies are one of the features that define those who grow up at the present time. Such strong involvement in digital media entails a number of health and development consequences for children and teenagers. In order to minimize the potential risks and negative effects of new media, it is essential to take action aimed at increasing awareness in terms of positive and negative aspects of using digital devices as well as at gaining abilities to use them in a way that is the most optimal and favourable for health. Currently, this issue constitutes a great challenge for teachers, parents, and carers for whom implementing health-seeking attitudes and behaviours of the young generation may be, taking into consideration the attractiveness of electronic media and virtual world, an enormously difficult task.
W artykule zaprezentowano problematykę zdrowia kobiety w kon- tekście roli i znaczenia profilaktyki zdrowotnej, rozumianej jako podejmowanie in-dywidualnych działań służących utrzymaniu i pomnażaniu zdrowia. Przedstawiono wyniki badań własnych przeprowadzonych na grupie 208 aktywnych zawodowo kobiet, prezentując ich sytuację zdrowotną z perspektywy samooceny stanu zdrowia, przekonań na temat zdrowia oraz podejmowanych działań profilaktycznych i eduka- cyjnych w zakresie ochrony zdrowia.
Od końca lata 2021 roku otrzymujemy medialne przekazy ukazujące sytuację migracyjną na granicy polsko-białoruskiej. Docierające obrazy, informacje ujawniają dramatyczną sytuację osób-uchodźców-migrantów z krajów Bliskiego Wschodu próbujących poprzez nasz kraj przedostać się do krajów Europy Zachodniej. Pozbawieni niemal zupełnie pomocy humanitarnej koczują w lesie. Zziębnięci, głodni, chorzy wyczekują pomocy ze strony odpowiednich służb. Sytuacja jest bardzo trudna, gdyż ma wymiar nie tylko humanitarny, społeczny, ale także, a może nade wszystko polityczny. Ten obraz dociera do dorosłych, ale też do młodzieży, która nie zawsze potrafi zrozumieć zaistniałą sytuację, w tym brak działań pomocowych. Obserwując postawy dorosłych, młodzież uczestniczy w lekcji obojętności i akceptacji zła. Dlatego celem niniejszego tekstu jest zwrócenie uwagi na przekaz, jaki otrzymuje młode pokolenie, oraz wskazanie na przykładowe działania edukacyjne, które należy podjąć w środowiskach wychowawczych, aby zachować odpowiedzialność i wartości humanitarne, które winny dominować w procesie edukacyjno-wychowawczym. Tak, aby w świecie – coraz bardziej wielo-kulturowym – stały się powszechną praktyką społeczną.
EN
From the end of the summer of 2021, we have been receiving media messages showing the migration situation on the Polish-Belarusian border. The incoming images and information reveal the dramatic situation of people-refugees- migrants from the Middle East trying to reach Western European countries through our country. Deprived of humanitarian aid, they camp in the woods. Cold, hungry and sick, they expect help from the relevant services. The situation is very difficult, as it has a humanitarian and social dimension, but also, and perhaps above all, a political one. This image reaches adults, but also young people, who are not always able to understand the situation and the lack of help. Observing the attitudes of adults, young people take part in the lesson of indifference and acceptance of evil. The aim of this text is therefore to draw attention to the message received by the young generation and to identify what educational activities should be undertaken in educational environments in order to maintain responsibility and humanitarian values, which should dominate the educational and upbringing processes. So that in an increasingly multicultural world they become a common social practice.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.