Celem artykułu jest analiza propozycji zmian limitu zadłużenia z art. 216 ust. 5 Konstytucji RP. Konstytucjonalizacja powyższego ograniczenia budziła wiele obaw i wątpliwości, które powróciły wraz z wybuchem epidemii wirusa COVID-19 oraz inwazji Rosji na Ukrainę w 2022. W toczącej się w ostatnich latach debacie proponowano m.in. podwyższenie powyższej wartości referencyjnej długu do 90% PKB, czy nieuwzględnianie przy obliczaniu wartości państwowego długu publicznego pożyczek, gwarancji i poręczeń finansowych służących finansowaniu potrzeb obronnych Rzeczypospolitej Polskiej. Podejmując się oceny zaproponowanych zmian autor w pierwszej kolejności omawia ratio legis przedmiotowej reguły fiskalnej oraz problematykę jej stosowania w sytuacjach nadzwyczajnych zagrożeń. Dokonana analiza pozwala na stwierdzenie, że niewątpliwie konstytucyjny limit zadłużenia wymaga nowelizacji jednakże przedłożone propozycje zmian nie rozwiązują istoty problemu i tym samym nie zasługują na uwzględnienie.
EN
The purpose of this article is to analyse proposed amendments to the debt limit from Article 216(5) of the Polish Constitution. The constitutionalization of the above limit raised many concerns and doubts, which returned in times the COVID-19 virus and Russia’s invasion of Ukraine in 2022. In the ongoing debate in recent years, it was proposed to raise reference value of debt to 90% of GDP or to exclude defence spending from the rigour of the constitutional rule. Undertaking an assessment of the proposed amendments the author first discusses the ratio legis of the fiscal rule and the problem of its application in extraordinary situations. The analysis allows the conclusion that undoubtedly the constitutional debt limit should be amended, however the above proposals do not solve the essence of the problem and thus do not deserve to be taken into account.
Problem zadłużenia państw stał się szczególnie widoczny w trakcie kryzysu finansowego. W celu zapobiegnięcia skutkom nadmiernego długu publicznego państwa wprowadzają do swoich porządków tzw. reguły fiskalne. Najważniejsza tego typu regulacja znajduje się w Konstytucji RP, która wyznacza granicę zadłużenia jako 3/5 PKB Stanowi ona skuteczne rozwiązanie, bowiem pod jej rządami dług publiczny w Polsce nie przekroczył granicy 60%.
EN
The problem of countries' indebtedness became particularly evident during a financial crisis. In order to prevent the effects of excessive public debt, the states introduce so-called fiscal rules into the legal orders. The most important regulation of this type is stipulated in the Constitution of the Republic of Poland, which determines the limit of debt as 3/5 of GDP. It is the effective solution since public debt in Poland has never exceeded the 60% limit.
The global financial crisis of 2008 undoubtedly had a significant impact on the constitutional regulation of economic and financial matters. As a consequence of economic downturn six EU Member States (Germany, Spain, Slovakia, Slovenia, Italy and Hungary) have amended their constitutions. With economic crisis caused by global pandemic of, the new discussion about constitutional fiscal policy rules is expected. New economic downturn is one of the most important challenges for the constitutional fiscal rules, which undoubtedly will verify their functioning and effectiveness. The main purpose of this paper is to find out if constitutional fiscal policy rules is a cure or trap in times of financial crisis. According to the hypothesis adopted, constitutional fiscal rules can be an effective tool. The article has the following structure. In the first and second part I describe constitutional fiscal rules. The third part concerns the method of constitutionalisation. Subsequently, I am focus on effectiveness of constitutional fiscal policy rules. The last part of the article contains conclusions.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.