CEL NAUKOWY: Celem niniejszego artykułu jest przywołanie konstytutywnych kryteriów personalistycznej koncepcji osoby jako punktów krytycznych w rozważaniach nad wychowaniem oraz odszukanie i wskazanie inspiracji, a w konsekwencji rekomendacji w odniesieniu do procesu wychowania. PROBLEM I METODY BADAWCZE: Podstawą zebrania materiału empirycznego jest analiza treści, która zmierza do charakterystyki dotychczasowego dorobku w obrębie wybranego tematu i kierunków prowadzonych dyskusji. Towarzyszą temu elementy interpretacji i konceptualizacji. Postępowaniem badacza kierują reguły metodologiczne, związane z potrzebą zapewnienia sprawdzalności, wiarygodności oraz wartości poznawczej wyników pracy. PROCES WYWODU: Odwołując się do założeń przedstawicieli personalizmu chrześcijańskiego, wskazano sposób interpretacji właściwości osoby, która pełnię rozwoju i własnego istnienia osiąga, działając na rzecz innych i pośród innych ludzi. Zaznaczono, że godność osoby ludzkiej jest podstawą powinności moralnej, a bezwarunkowe respektowanie godności pozwala traktować wychowanie jako służbę na rzecz rozwoju człowieka. Obowiązkiem pedagoga jest dysponowanie dojrzałym systemem wartości i organizowanie sytuacji służących ich rozpoznawaniu. Wybór wartości jest bowiem decydujący w procesie stawania się osobą (lub anty-osobą). Poznawanie i praktykowanie wartości dokonuje się za sprawą spotkania/relacji. WYNIKI ANALIZY NAUKOWEJ: Przeniesienie założeń personalizmu na grunt pedagogiczny skutkuje przyjęciem założenia, że to człowiek jest programem wychowania. Człowiek charakteryzuje się specyficznymi właściwościami osobowymi, predyspozycjami ku rozwojowi, a wychowanie tworzy warunki do ujawniania i rozwijania wspomnianych potencji w dialogu i interakcji z innymi. Zasadą budowania wzajemnych relacji jest miłość. WNIOSKI, INNOWACJE, REKOMENDACJE: Ponieważ osoba jest wartością najwyższą, staje się per se, to jej celem jest doskonalenie siebie. W prowadzeniu tej całożyciowej pracy wspomaga proces wychowania. Podczas gdy wychowanie we współczesnej szkole sprowadza się na ogół do działań przystosowawczych do obowiązujących struktur i instytucjonalnych modeli życia, z perspektywy personalizmu jest pomocą udzielaną człowiekowi w odnalezieniu potencjału w sobie i wartości wokół siebie, dzięki którym będzie on mógł uczestniczyć w procesie budowania i rozwijania siebie.
Wprowadzenie: Ważne jest, aby ludzie, którzy chcą wykonywać swoje obowiązki w globalnej i niepewnej rzeczywistości, byli przygotowani na zmiany. Dlatego edukacja może odegrać znaczącą rolę we wspieraniu rozwoju aktywnych i kompetentnych obywateli. Nadrzędnym zadaniem współczesnej szkoły jest zapewnienie środowiska edukacyjnego, które byłoby źródłem różnorodnych doświadczeń, nabywanych w kontaktach ze światem materialnym, społecznym i kulturowym. Modelowym rozwiązaniem w tym zakresie jest środowisko szkolne zgodne z zasadami pedagogiki Marii Montessori. Ideą przewodnią jego organizacji jest wspieranie potencjału jednostki. Jest to również kluczowa zasada, na której opiera się paradygmat uczenia się przez całe życie. Cel badań: Celem artykułu jest wykazanie, że środowisko szkoły Montessori sprzyja rozwojowi umiejętności niezbędnych w procesie uczenia się przez całe życia oraz empiryczna weryfikacja afektywnych znaczeń doświadczeń edukacyjnych absolwentów szkoły Montessori. Metoda badań: W celu określenia afektywnych znaczeń doświadczeń szkolnych zastosowano częściowo zmodyfikowaną Metodę Konfrontacji z Sobą Huberta J.M. Hermansa. Wyniki: Doświadczenia edukacyjne absolwentów szkoły Montessori charakteryzuje jeden typ klimatu emocjonalnego – siły i jedności (+HH), w którym zaspokojenie obydwu motywów podstawowych ludzkiego działania (umacniania siebie oraz kontaktu i jedności z innymi) wywołuje uczucia pozytywne. Wnioski: Absolwenci szkoły Montessori posiadają umiejętności intra- i interpersonalne, niezbędne w procesie uczenia się przez całe życie. Model edukacji Montessori wspiera rozwój zarówno umiejętności harmonizowania własnych interesów z celami innych ludzi, jak i odpowiedzialności osobistej i społecznej.
EN
Introduction: It is important that people who want to perform their duties in a global and uncertain reality are prepared for changes. Therefore, education can play a significant role in supporting the development of active, competent citizens. The superior task of the contemporary school is to provide an educational environment which would be a source of various experiences with the material, social and cultural world (Todd et al. 2019). The model solution in this regard is offered by the school environment organized according to Maria Montessori’s pedagogical principles. The guiding standard for such an environment is support of the individual’s potential. This is also the key rule on which the lifelong learning paradigm is based (Fleming, 2021). Research Aim: The aim of the paper is to evidence that the Montessori environment favors the development of skills necessary for lifelong learning and to verify empirically the affective significances of the educational experiences of Montessori school graduates. Method: In order to discover the emotional significance of school experiences, the partly modified Hermans’s Confrontation With Yourself method was applied (Hermans, Hermans-Jansen, 2000). Results: The educational experiences of Montessori school graduates are characterized by one type of emotional climate – strength and union (+HH) – in which the fulfilment of both basic motives of human behavior (of self-enhancement and contact with others) evokes positive feelings. Conclusion: Montessori school former pupils possess intra- and interpersonal skills, necessary in lifelong learning. The Montessori model of education supports the development of the ability to harmonize one’s interests with the goals of other people as well as personal and social responsibility.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.