Childhood with disabilities is certainly an “old” problem that causes specific social consequences, but in the face of the growing rights of the child, including the disabled, new challenges emerge. A human rights-based approach takes into account and accentuates the child’s identity as a citizen and his rights as a modern concept of childhood (Corsaro, Jenks 2008; Prout, James 1997). Children in this new approach have become active participants in the social construction of childhood (Kwak, Mościskier 2002). The rights of the child are treated as an integral part of the human rights of every human being, including children with disabilities. Dissemination of the rights of the child as a citizen makes it possible to expose difficult experiences of physically and / or mentally handicapped children and young people. The experiences of young people with disabilities provide insights into what they think about education, health care and social policy. Most of these are negative experiences that confirm the exclusion of children and young people with disabilities practically from all walks of life, but it must also be stressed that the group of young people with disabilities is heterogeneous and their experiences are not always only negative (Davis 2004). This article deals with the situation of a child with a disability and his or her family, focusing on the specific difficulties that become involved and consequently hinder, and sometimes even prevent, the realization of their rights.
PL
Dzieciństwo z niepełnosprawnością z całą pewnością jest „starym” problemem, który powoduje określone konsekwencje społeczne, ale w obliczu upowszechniających się praw dziecka, w tym także niepełnosprawnego, pojawiają się nowe okoliczności i wyzwania. Podejście oparte na prawach człowieka uwzględnia i akcentuje podmiotowość dziecka jako obywatela i przysługujące mu prawa w myśl nowoczesnej koncepcji dzieciństwa (Corsaro 1997; Jenks 2008; Prout, James 1997). Dzieci uzyskały w tym nowym podejściu pozycję aktywnych uczestników społecznego konstruowania dzieciństwa (Kwak, Mościskier 2002). Prawa dziecka są traktowane jako integralna część praw człowieka, przysługujących każdej istocie ludzkiej, także dzieciom niepełnosprawnym. Upowszechnianie się praw dziecka jako obywatela pozwala na wyeksponowanie trudnych doświadczeń najsłabszych fizycznie i/lub umysłowo dzieci i młodzieży (Callus, Farrugia 2016). Doświadczenia młodych niepełnosprawnych dają wiedzę na temat tego, co oni myślą o edukacji, służbie zdrowia i polityce społecznej. W większości są to negatywne doświadczenia, które potwierdzają wykluczenie dzieci i młodzieży niepełnosprawnej praktycznie we wszystkich dziedzinach życia, ale trzeba też podkreślić, iż grupa młodych niepełnosprawnych jest niejednorodna i ich doświadczenia nie zawsze są tylko negatywne (Davis 2004). Prezentowany artykuł podejmuje tematykę sytuacji dziecka niepełnosprawnego i jego rodziny, koncentrując się na specyficznych trudnościach, które stają się ich udziałem i w konsekwencji utrudniają, a czasem wręcz uniemożliwiają realizację praw im przynależnych.
The reflections at hand are part of the modern discourse on the social approach to disability, where special attention is paid to the issue of citizenship and the realization of the rights of people with disabilities, including children. This article on the implementation of the rights of children with disabilities is to show, first of all, how Poland implements the UN Convention on the Rights of the Child in the light of periodic reports on the implementation of the Convention. The analysis of the opinions of children with disabilities and their disability is to show how they understand the rights of the child that are most important to them and what are the barriers to implementing these rights in everyday life. The theoretical framework of the analysis is the basic thesis of the broader social-relational theories of disability with regard to the rights-based approach, as well as the modern concept of childhood.
PL
Podjęte rozważania wpisują się we współczesny dyskurs w społecznym podejściu do niepełnosprawności, gdzie zwraca się szczególną uwagę na kwestię obywatelstwa i realizacji praw osób niepełnosprawnych, w tym także dzieci. Prezentowany artykuł dotyczący realizacji praw dziecka z niepełnosprawnością ma za zadanie pokazać przede wszystkim, jak Polska realizuje Konwencję ONZ o prawach dziecka w świetle okresowych sprawozdań z wykonywania konwencji. Zaś analiza opinii dzieci pełno- i niepełnosprawnych ma przedstawić, w jaki sposób one same rozumieją prawa dziecka, które są dla nich najważniejsze, a także jakie istnieją bariery w realizacji tych praw w codziennym funkcjonowaniu. Teoretyczne ramy prowadzonych analiz stanowią podstawowe tezy poszerzonej społeczno-relacyjnej teorii niepełnosprawności z uwzględnieniem podejścia opartego na prawach człowieka (the rights-based approach), a także nowoczesnej koncepcji dzieciństwa.
At the beginning of the 21st century, Polish families can still be examined in the context of the political and economic transformation. The building of democracy and the intentional, ongoing reshaping of the Polish economy in the direction of a market economy are exerting significant influences on a wide range of issues that are affecting contemporary family life. This article examines how these changes have affected members of contemporary families, especially in the Lodz voivodeship. This discussion focuses on the effects of changes (political, economic and cultural) on functions of the contemporary family. Transformations occurring currently cause certain modifications in the forms of family life that have existed up to now. These modifications consist above all in the increased need to secure a material basis for the family because the changes resulted in unemployment for many families. I am particularly concerned with the following issues: the contemporary family in Poland versus family in Lodz voivodeship, especially new trends and phenomena - the characteristic direction of changes in patterns of marital and procreation behaviours, the most important problems such as unemployment, poverty and disorganisation of the family. The article also summarizes the main conclusions regarding the current structures of families Lodz voivodeship.
PL
Na początku XXI w. rodzina polska wciąż może być badana w kontekście transformacji politycznej i ekonomicznej. Budowanie demokracji i intencjonalne kształtowanie gospodarki rynkowej odciskają swe piętno na zachodzących zmianach modelu i sposobu funkcjonowania rodziny. Artykuł bada, jak powyższe zmiany wpływają na członków rodziny, zwłaszcza tych zlokalizowanych na terenie województwa łódzkiego. Dyskusja skupia się na efektach zmian politycznych, ekonomicznych i kulturowych na funkcje współczesnej rodziny. Występujące modyfikacje odnoszą się przede wszystkim do wzrostu ważności potrzeby zabezpieczenia materialnych podstaw życia rodzinnego z uwagi na występowanie dotykającego wiele rodzin bezrobocia. Szczególna uwaga została skupiona na następujących elementach przemian rodzin – polskich, a zwłaszcza rodzin zamieszkujących województwo łódzkie – związanych z wyłanianiem się nowych zjawisk: zmianie wzorców zachowań matrymonialnych i prokreacyjnych pod wpływem bezrobocia, ubóstwa i dezorganizacji rodziny.
Reflections presented in this paper reverberate with the current social discourse based on respect for human rights, with heavy emphasis put on the active policy of employment of persons with disabilities. Improvement of the employment support system seems to be one of the most efficient forms of integrating this previously excluded and marginalized group of people into the mainstream social life. It is especially important in the case of persons with intellectual disabilities, who often remain in a particularly difficult situation for many reasons. Enhancing their autonomy via occupational engagement may be beneficial both at the individual (improved personal functioning) and macro (reduced costs for the state and welfare system) levels. The authors of this paper reflect upon the development and implementation of best practices in terms of building an effective mechanism of promoted social participation and the occupational engagement of persons with intellectual disabilities in an open social environment. This seems to create a real chance for community integration, to which these persons have the inalienable right, although so far they have often been left out of the mainstream social life.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.