Celem niniejszego artykułu jest analiza wyroku jako gatunku prawnego, w którym relacje przyczynowości wykazują pewne konkretne cechy zależne od rodzaju użytego spójnika.Relacje przyczynowości opisane są w kontekście językoznawstwa interakcyjnego, semantycznej i leksykalnej niedookreśloności oraz stopnia subiektywności w wybranych typach przyczynowości.Analiza kładzie nacisk na przyczynowość epistemiczną jako najściślej powiązaną z dyskursem sędziowskim i językiem prawa. W tym rodzaju przyczynowości to autor staje się źródłem logicznejciągłości pomiędzy przyczyną a skutkiem w przeciwieństwie do drugiego ekstremum: przypadku, w którym to źródło znajduje się poza mówiącym. Analizowany korpus składa się z 20 wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ogółem zidentyfikowanych zostało 496 zdań, w których obecne były spójniki przyczynowości poddane analizie) opublikowanych w latach 2007- 2013 i dostępnych na stronie: http://www.echr.coe.int/ECHR/homepage_en. Wybór materiału do korpusu miał na celu identyfikację oraz przeprowadzenie ilościowej i jakościowej analizy relacji kauzatywności realizowanej przez trzy spójniki okolicznikowe przyczyny: because, as i therefore.
EN
The aim of the paper is to analyze the judgment as a legal genre whereby causality relations behave in a particular way depending on the type of the connective used. The relations of causality are described against a background of interactional linguistics, semantic and lexical vagueness as well as the degree of subjectivity in the selected types of causality. The emphasis in the present analysis is on the epistemic causality as the one most closely related to the judicial discourse and the language of law. In this type of causality it is the author who becomes the source of a logical continuum between the cause and effect as opposed to the other extremity where the source is outside the speaker. The analysed corpus consists of 20 judgments of the European Court of Human Rights (altogether 496 sentences have been identified where particular causal connectives were present) issued between 2007 and 2013 and available at the official site of the court: http://www.echr.coe.int/ECHR/homepage_en. The judgments have been selected in order to identify and conduct a quantitative and qualitative analysis of the relation of causality as realized by three English causal connectives: because, as and therefore.
Niniejszy artykuł ma na celu dokonanie przeglądu oraz ocenę teorii dotyczących zjawiska nieostrości w języku prawa karnego na przykładzie definicji legalnych. W teorii mając za zadanie ułatwienie interpretacji przepisów i ustaw, w praktyce definicje legalne często same posądzane są o nieostrość, zjawisko, które z jednej strony zagraża stabilności systemu prawnego, z drugiej zaś czynią prawo bardziej elastycznym i zaadaptowanym do zmieniających się warunków. W jaki sposób to zjawisko potraktujemy zależeć będzie od wielu czynników. Wśród nich można wymienić gałąź prawa, z która mamy do czynienia lub też typ systemu prawnego. W przypadku prawa karnego, wyrażenia nieostre powinny być unikane. Jednakowoż niektóre systemy prawne “piętnują” nieostrość bardziej niż inne. W amerykańskim systemie prawnym doktryna “void-for-vagueness” najlepiej ilustruje negatywny stosunek tamtejszych instytucji do nieostrego języka. Z kolei w polskim systemie prawnym wyrażenia te nie są tak otwarcie krytykowane. Pozostawiając luz interpretacyjny, język tego typu może ułatwić wyrokującym zadanie w przypadku, gdy zbyt sztywne trzymanie się litery prawa doprowadzi do zaprzeczenia regułom zdrowego rozsądku. Po dokonaniu przeglądu obu systemów, autorka próbuje wysunąć definitywne wnioski, czy nieostrość w języku prawa karnego powinna być postrzegana jako cecha istotna czy też niepożądana.
EN
The paper below intends to present and evaluate the theories of vagueness in the language of criminal law as exemplified in legal definitions. In the theory aimed to facilitate the task of interpretation of laws and statutes, in practice legal definitions they may be vague themselves, a phenomenon which either jeopardizes the stability of law and order, or makes law more flexible and compliant with the changing status quo. How one approaches the matter would depend upon a variety of factors. Among them we will find the branch of law or the type of the legal system. As far as criminal law is concerned, vague expressions are to be avoided. However, some legal systems “stigmatize” them more than others. In the American legal system the “void-for-vagueness” doctrine best illustrates the negative attitude of law enforcement institutions towards vague and unclear language. In the Polish law, on the other hand, it is not so explicitly criticized. Leaving room for free interpretation, vague language may prove a useful tool if literal interpretation defies the so-called “common-sense” understanding (very often referred to in works dedicated to law interpretation). Once a review of both legal systems is made, the author tries to arrive at a definite conclusion whether we should treat vagueness in the language of criminal provisions as something sought-for or rather undesirable.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.