Norway is a country with a wealth of experience in the field of migratory movements. Specificity of the growing immigration stream into Norway in recent years lies in the fact that labor from the countries of the European Economic Area, particularly from the new EU member states, constitutes a dominant component of this stream. Poles are the largest immigrant group in Norway. Therefore, the article attempts to analyze the wave of Polish economic emigration to Norway following the accession to the European Union in the context of the influx of foreigners into the country in the last forty years. Shown is the scale of the phenomenon, the evolution of the emigration structure, with particular attention paid to sectors of the economy in which the immigrants are employed. Considered within this work are also the problems associated with occupational integration, working conditions and pay, the changing life conditions, as well as career and social aspects relevant to the Polish immigrants.
PL
Norwegia jest krajem, który ma bogate historyczne doświadczenie w dziedzinie ruchów migracyjnych. Swoistość narastającego w ostatnich latach strumienia imigracyjnego do Norwegii polega na tym, że jego dominującą część stanowią przepływy zasobów pracy z krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego, zwłaszcza z nowych krajów członkowskich Unii Europejskiej. Polacy stanowią największą grupą imigrantów w Norwegii. Dlatego w artykule podjęto próbę analizy fali emigracji zarobkowej z Polski do Norwegii po akcesji do Unii Europejskiej w kontekście napływu cudzoziemców do tego kraju w ostatnim czterdziestoleciu. Przedstawiono rozmiary zjawiska, ewolucję struktury emigrujących, z uwzględnieniem sektorów gospodarki, w których są oni zatrudniani. Zwrócono także uwagę na problemy związane z integracją zawodową, warunki pracy i płacy oraz zmieniający się status życiowy, zawodowy i społeczny polskich emigrantów.
Artykuł przedstawia zagadnienie macierzyństwa kobiet z niepełnosprawnościami, rozumianego zarówno jako indywidualne doświadczenie, jak również jako konstrukt społeczny. Na podstawie wywiadów biograficznych oraz warsztatów autorki wskazują na najważniejsze czynniki kształtujące prawa reprodukcyjne kobiet z niepełnosprawnościami wzroku, słuchu oraz ruchu. Poruszone zostają zagadnienia takie jak: tabuizacja seksualności, bariery w dostępie do opieki ginekologicznej, brak adekwatnej edukacji seksualnej, a także często negatywna ocena możliwości pełnienia roli matki, dylematy związane z możliwością dziedziczenia niepełnosprawności czy zapewnienia odpowiedniej opieki dziecku. Pokazany zostanie wpływ uwarunkowań społeczno-ekonomicznych na możliwość pełnienia roli matki. Tekst kończy się próbą odpowiedzi na pytania o nowy model macierzyństwa kobiet z niepełnosprawnościami.
EN
The article presents the problem of motherhood of women with disabilities understood both as an individual experience and as a social construct. Based on biographical interviews and on the workshop material the authors indicate the most important factors in the sphere of reproductive rights of women with vision and hearing impairments as well as physical disabilities. The article discusses tabuization of sexuality, barriers of access to gynecological care, lack of adequate sexual education as well as frequently negative assessment of the ability to perform as a mother, dilemmas regarding the possibility of genetically transmitting the disability and providing the child with appropriate care. The impact of socioeconomic conditions on the possibility to perform the role of a mother is also demonstrated. The text concludes with a tentative answer to the question regarding a new model of motherhood of women with disabilities.
Powołując się na wprowadzoną przez Wrighta Millsa kategorię wyobraźni socjologicznej autorki stawiają pytanie o obecność studiów nad niepełnosprawnością w socjologii. Przedstawienie teoretycznych modeli niepełnosprawności w naukach społecznych staje się punktem wyjścia rozważań metodologicznych, związanych z prowadzeniem badań wyznaczonych przez społeczny model niepełnosprawności. Refleksji poddano zarówno założenia, jak i praktykę prezentowanych badań jakościowych, dotyczących genderowego wymiaru niepełnosprawności. Są one analizowane w aspekcie komplementarności wymiarów badawczego i emancypacyjnego oraz jako splot perspektyw indywidualnych, strukturalnych i obywatelskich. Autorki, lokując swoje badania w perspektywie metodologii feministycznej i socjologii zaangażowanej, podkreślają: ich procesualny i wzmacniający charakter, przełamanie tradycyjnych relacji badacz/ka – osoba badana, unikanie narzucania siatki pojęciowej badaczki i uznanie kompetencji uczestniczek badań, jak również konieczność zapewnienia pełnej dostępności jako warunku podmiotowego traktowania uczestniczek.
EN
Referring to the concept of sociological imagination introduced by Charles Wright Mills, the authors reflect on the place of disability studies in sociology. Presenting theoretical models of disability in social sciences becomes a starting point for a discussion of methodological insights concerning research based on the social model of disability. They are analyzed both from the point of view of complementarity between research and emancipatory dimension and as a combination of individual, structural and civic perspectives. The authors situate their research in the perspective of feminist methodology and public sociology. They stress its process aspect and empowering effects as well as the resulting breach of traditional relationship between the researcher and the subject. They also discuss the avoidance of imposing the researcher’s conceptual network and recognition of the participants’ competences as well as the necessity to provide for as full an accessibility as possible as a condition of subjective approach to the participants of research.