Przedstawiono charakterystykę geochemiczną wybranych torfowisk regionu łódzkiego (Ługi, Podwódka i Rąbień). Celem pracy jest określenie typów i natężenia denudacji w zlewni badanych zbiorników w późnym vistulianie. Miąższość udokumentowanych osadów biogenicznych wynosiła: 2,66 m (profil R-3), 3,0 m (profil Ł-1) oraz 4,75 m (profil P-1). Badania geochemiczne obejmowały oznaczenie podstawowych składników tych osadów, tj. materię organiczną, węglan wapnia, krzemionkę terygeniczną i biogeniczną. Metodą spektrometrii absorpcji atomowej oznaczono pierwiastki pomocne w rekonstrukcji paleograficznej: Na, K, Ca, Mg i Zn. W analizie przemian typów denudacji zlewni, jakie panowały podczas depozycji osadów, wykorzystano wskaźniki geochemiczne odzwierciedlające najważniejsze zmiany w proporcjach oznaczonych elementów
EN
The paper presents the geochemical description of selected peatlands of the Łódź region: Ługi, Podwódka and Rąbień. The aim of this study is evaluation of the type and intensity of the Late Wechselian processes in the peatland catch-ment. The thickness of the document biogenic sediments in the profiles analyzed was: 2,66 m (core R-3), 3,0 m (core Ł-1) and 4,75 m (core P-1). The objective of the geochemical analyses of the above peatlands was identification of basic compo-nents of biogenic sediments, i.e. organic matter, calcium carbonate, terigenic and biogenic silica. In the resulting solution, elements helpful in palaeogeographical reconstruction were identified by the method of atomic absorption spectroscopy: Na, K, Ca, Mg and Zn. The analysis of types of denudation in the catchment following geochemical indices reflecting the most important changes in contribution of marked elements.
W oparciu o wyniki składu chemicznego osadów organicznych w stanowisku Koźmin Las, przedstawiono rekonstrukcję warunków środowiskowych doliny Warty pod koniec allerödu i w młodszym dryasie. Do rekonstrukcji wykorzystano dane dotyczące zawartości materii organicznej, materii mineralnej, węglanu wapnia, odczynu oraz koncentracji makro- (Na, K, Mg, Ca, Fe, Mn) i mikropierwiastków (Cu, Zn i Pb). Do czynników kształtujących skład chemiczny późnovistuliańskich osadów organicznych w dolinie Warty zaliczono sorpcję metali przez materię organiczną i uwodnione tlenki żelaza, zmien-ność akumulacji minerałów ilastych w środowisku sedymentacyjnym, sposób zasilania ekosystemu oraz właściwości aku-mulacyjne roślin w stosunku do określonych pierwiastków.
EN
The chemical composition of organic deposits from the site Koźmin Las are the basis of reconstruction of envi-ronment conditions of the Warta River valley at the end of the Alleröd and in the Younger Dryas. Environmental archives presented in this study, comprise organic matter content, mineral matter content, calcium carbonate content, reaction and macro- (Na, K, Mg, Ca, Fe, Mn) and microelements (Cu, Zn and Pb). The sorption of metals by organic matter and hydrated iron oxides, clay minerals accumulation variability in depositional environment, water relations of the ecosystem and bioac-cumulation of some elements are the factors determining the chemical composition of organic sediments in the Warta river valley.
The results of geochemical assays on biogenic sediments filling a fossil lacustrine basin at Wąwelnica, in the Szczecin Hills, within the left-bank part of the Oder River catchment are presented. The data reveal a natural Holocene sedimentation sequence similar to that found for other sites in central Europe. The geochemical record of palaeo-environmental changes, which may be a consequence of human activities in the proximity of the site, is distinctly bipartite. The part of the profile corresponding to the lacustrine sediment accumulation during the Greenlandian occasionally shows an increased mineral content and an elevated catchment erosion index. An incidental presence of Palaeolithic and Mesolithic communities is confirmed by archaeological evidence from a few sites in the Szczecin Hills. More distinct episodes of mineral matter supply and more pronounced changes in geochemical indicators can be inferred as occurring from the onset of the older part of the Atlantic until the Older Subboreal. Most of the flint artefacts discovered along with a collection of vessel fragments in the Mierzyn-Dołuje area are associated with the Neolithic occupation. However, changes in the deposits’ geochemistry do not reflect all the settlement stages associated with the consecutive human groups identified by archaeological evidence. Possible reasons include a low sediment accumulation rate having restricted peat mass accretion and prevented the storing of any higher amounts of water. This, along with the climate-change-caused lowering of the water table, could have periodically stopped the accumulation of autochthonous organic matter. In addition, intensified human activities coincided with periods of stable and low water level in the basin. On the other hand, breaks in human activity correspond with moist Holocene stages and local flooding events.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.