Celem artykułu jest analiza historyczno-filologiczna mitologemu „Djado Iwan” (Rosja-Wyzwolicielka) w bułgarskiej kulturze i literaturze. Wiara narodu bułgarskiego w wyzwoleńczą misję Rosji wielokrotnie przyjmowała charakter kultu religijnego, co wyraźnie widać zarówno w folklorze, jak i w literaturze. Apogeum mitologizacji przypadło na wiek XIX – okres bułgarskiego odrodzenia narodowego. Czołowi twórcy tej epoki (L. Karawełow, G. S. Rakowski, P. Sławejkow, I. Wazow) sakralizowali rosyjskich carów, a o relacjach Rosji i Bułgarii pisali za pomocą metafor familijno-miłosnych. Dopiero wojna w Ukrainie przerwała bułgarski sen o Rosji.
EN
The aim of the article is a historical and philological analysis of the mythology of Djado Ivan (Russia-Liberator) in Bulgarian culture and literature. The faith of the Bulgarian people in the liberating mission of Russia for centuries had a religious character, which is clearly visible both in folklore and in literature. The apogee of mythologization falls on the 19th century – the period of the Bulgarian national revival. Prominent artists of that era (L. Karavelov, G. S. Rakovski, P. Slaveykov, I. Vazov) sacralized the Russian tsars, and wrote about Bulgaria’s ties with Russia using family and love metaphors. Only the war in Ukraine began to verify the centuries-old Bulgarian dream of Russia.
В научной статье сделана попытка богословского анализа глобальных процессов современной цивилизации на основе христианской историософии, эсхатологии и социальной доктрины Православной Церкви. Авторы избегают схоластических схем изложения учения о последних судьбах мира, показывая все самое характерное для христианского миросозерцания: радость в Боге, надежду, активную социальную позицию верующего человека в сложных и противоречивых условиях глобализации. Статья помещает проблему эсхатологии в широкий контекст культуры и христианского миропонимания, раскрывая тему христианской философии истории в контексте вызовов современного общества.
PL
Artykuł jest próbą teologicznej analizy globalnych procesów cywilizacyjnych na podstawie chrześcijańskiej filozofii historii, eschatologii i nauki społecznej Kościoła prawosławnego. Autorzy unikają scholastycznych schematów prezentacji doktryny o końcu świata i przedstawiają wszystkie charakterystyczne elementy chrześcijańskiej eschatologii: radości w Bogu, nadziei, aktywnej pozycji społecznej wierzącego w złożonych i sprzecznych warunkach globalizacji. Artykuł przedstawia zagadnienia eschatologiczne w szerszym kontekście kultury i chrześcijańskiego rozumienia świata, odsłaniając temat chrześcijańskiej filozofii historii w kontekście wyzwań współczesnego społeczeństwa.
EN
The scientific article presents an endeavor of theological analysis of global processes of modern civilization on the basis of Christian historiosophy, eschatology and social doctrine of the Orthodox Church. The authors avoid scholastic schemes of presentation of teaching of the last fates of the world; they demonstrate everything the most characteristic for Christian world view: joy in God, hope, active social position of a believer in difficult and contradictory context of globalization. The article puts the issue of eschatology in a wide context of culture and Christian world view, develops a theme of Christian philosophy, history in the context of modern world challenges.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.