Niniejszy tekst to próba prześledzenia obrazów związanych z symboliką powietrza oraz toposem marzenia – marzenia sennego, jak i marzenia na jawie – w filmie Arizona dream Emira Kusturicy. Filmem tym, przepełnionym cytatami oraz intertekstualną grą, filmem, w warstwie formalnej „ludycznym”, rządzi pewna ukryta myśl przewodnia. Jest nią – jak staram się tego dowieść– poszukiwanie duchowości, marzenie o duchowej przemianie. Wskaźnikiem zaś, sygnalizującym owo poszukiwanie, są trzy motywy: motyw skrzydeł (symbol związany par excellence ze sferą duchową), motyw podejmowania prób wzbicia się w powietrze własnoręcznie skonstruowaną maszyną latającą, i wreszcie leitmotiv, scalający całość dzieła: obraz latającej ryby. Ten ostatni sprawia, że nakładają się na siebie dwa symboliczne porządki: symboliki powietrza i symboliki akwatycznej. Uchwycone w dziele filmowym Kosturicy przenikanie się tych dwu sfer, staje się niejako ucieleśnieniem rozważań Gastona Bachelarda, który zajmował się poszukiwaniem śladów owej interferencji w obrazach literackich, w sferze wyobraźni poetyckiej.
EN
An attempt at following images associated with the symbolic of the air and the topos of the dream - experienced both while asleep and awake - in Arizona Dream, a film by Emir Kusturica. This motion picture, suffused with quotations and an intertexual game, a film with a “ludic” formal stratum, is governed by a certain concealed leitmotiv. The latter - as the author of article endeavoured to prove - is a quest for spirituality, a dream about spiritual transformation. The manifestation of this search consists of three motifs: wings (a symbol connected par excellence with the spiritual sphere), attempts at soaring in air in a handmade flying machine, and, finally, a leitmotiv merging the entire work: the image of a flying fish. The latter becomes the reason why two symbolic orders: aerial and aquatic, overlap. The permeation of the two spheres captured in the Kusturica film becomes as if an embodiment of reflections pursued by Gaston Bachelard, who searched for traces of that interference in literary imagery and poetic imagination.
JavaScript is turned off in your web browser. Turn it on to take full advantage of this site, then refresh the page.